Βασίλης Γκουζέλος Στην Ελλάδα του 2025, η εργασία δεν αμείβεται πια με χρήμα. Όχι, αυτό θα ήταν υπερβολή. Αμείβεται με κουπόνια, διατακτικές, "μπόνους ευγνωμοσύνης" ή όπως αλλιώς θέλει να τα βαφτίσει η κάθε κερδοφόρα αλυσίδα που ξεζουμίζει τον εργαζόμενο και του ρίχνει μετά και μια «σαλάτα προσφοράς» για φιλοδώρημα.
Όταν η υπερωρία γίνεται… έκπτωση στο ρύζι
Οι εργαζόμενοι σε μεγάλες, πολυεθνικές επιχειρήσεις που διαφημίζονται ως «ηγέτες του κλάδου», ανακαλύπτουν καθημερινά πως το να δουλεύεις παραπάνω δεν σημαίνει πια έξτρα λεφτά. Σημαίνει κουπόνια.
Αντί να πληρώνονται για τις υπερωρίες τους, παίρνουν διατακτικές για να αγοράσουν τα ίδια προϊόντα που στοιβάζουν στα ράφια. Και, σαν να μην έφτανε αυτό, πολλές φορές τα κουπόνια εξαργυρώνονται μόνο στα ίδια τα καταστήματα! Δηλαδή ο εργοδότης σου λέει: «Δούλεψε τζάμπα, και στο τέλος κάνε και τα ψώνια σου από μένα. Έτσι, για να κλείσει ο κύκλος εκμετάλλευσης όμορφα».
Δουλεύεις, ξοδεύεις, και στο τέλος... πληρώνεις τον εργοδότη σου
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Ένωσης Εμποροϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Μπελόπουλος, τα κουπόνια δεν είναι αμοιβή. Είναι κόλπο. Ένα βολικό, αφορολόγητο και απόλυτα ελεγχόμενο σύστημα που επιτρέπει στις εταιρείες να «δίνουν» λεφτά χωρίς να πληρώνουν σχεδόν τίποτα. Ο εργαζόμενος, αντί να πάρει χρήματα, παίρνει μια καρτούλα-δώρο, με την οποία επιστρέφει τα κέρδη στην τσέπη του αφεντικού του.
Μπόνους παραγωγικότητας με τη μορφή κουπονιών; Αυτό δεν είναι μπόνους, είναι ειρωνεία με ημερομηνία λήξης.
Η κανονικότητα της φτώχειας και η ανοχή της Πολιτείας
Σε έναν κλάδο με τεράστια κερδοφορία, όπου τα σούπερ μάρκετ γεμίζουν καθημερινά από πελάτες και τα ταμεία χτυπάνε ασταμάτητα, οι εργαζόμενοι παίρνουν "ψίχουλα" και κουπόνια. Όχι επειδή δεν υπάρχουν λεφτά, αλλά επειδή είναι πιο βολικό να μην τα δίνουν.
Η εργοδοσία λειτουργεί με τον αέρα της ατιμωρησίας, καλύπτεται από νόμους, κενά, σιωπές και ανοχές. Όπως τονίζει ο κ. Μπελόπουλος, η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο τις επιχειρήσεις, αλλά και τις κυβερνήσεις – όλες όσες σφύριζαν αδιάφορα.
Η σάτιρα έγινε πραγματικότητα: πληρώσου με μακαρόνια
Η πιο ειρωνική πτυχή; Οι εργαζόμενοι δεν μπορούν καν να χρησιμοποιήσουν τα κουπόνια όπως θέλουν. Δεν μπορούν να πληρώσουν λογαριασμούς, ενοίκιο ή ιατρικά έξοδα. Μπορούν όμως να πάρουν το πακέτο ρύζι σε προσφορά, με την υποσημείωση: «Μόνο για χρήση στο κατάστημά μας».
Το ερώτημα είναι: πόσο πιο χαμηλά θα πέσει ο πήχης της "αμοιβής"; Θα φτάσουμε στο σημείο να λένε στους εργαζόμενους: «Πάρε μία κονσέρβα και το Σάββατο μπορείς να κοιμηθείς στην αποθήκη»;
Χρήμα ζητάνε, όχι ελεημοσύνη
Το αίτημα των εργαζομένων είναι απλό, σχεδόν αυτονόητο – να πληρώνονται με χρήματα. Όχι με κουπόνια, όχι με χαμόγελα, όχι με καρτούλες bonus. Με λεφτά. Γιατί το ρεύμα δεν πληρώνεται με "ευχαριστούμε για τη συνεισφορά", ούτε ο φούρναρης παίρνει διατακτικές.
Όσο συνεχίζονται τέτοιες πρακτικές, δεν μιλάμε για αγορά εργασίας, αλλά για φεουδαρχία σε σύγχρονη συσκευασία. Και η σιωπή μας το επιτρέπει.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
