Alfavita Newsroom Ένα από τα πιο αγαπημένα ευρωπαϊκά προϊόντα, το κρασί, φαίνεται πως φέρει πλέον ένα απρόσμενο φορτίο: μια άκρως ανθεκτική τοξική ουσία με πιθανές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Νέα ανάλυση αποκαλύπτει δραματική αύξηση της παρουσίας του τριφθοροοξικού οξέος (TFA) στα κρασιά των τελευταίων δεκαετιών — μιας ουσίας που προέρχεται από τα περίφημα «παντοτινά χημικά» PFAS και παραμένει επίμονα στο περιβάλλον.
Η έκθεση του Pesticide Action Network Europe (PAN Europe), βασισμένη σε εργαστηριακές αναλύσεις 49 κρασιών από 10 ευρωπαϊκές χώρες, φέρνει στο φως μια ανησυχητική τάση: κρασιά που παρήχθησαν μετά το 2010 περιέχουν, κατά μέσο όρο, έως και 121 μικρογραμμάρια TFA ανά λίτρο, ποσότητες πολλαπλάσιες εκείνων που ανιχνεύονται στο νερό.
Τα κρασιά παλαιότερων ετών, ιδίως πριν το 1988, ήταν «καθαρά» από την ουσία, στοιχείο που ενισχύει την άποψη των ερευνητών πως η εξάπλωση των TFA συνδέεται με τις τεχνολογικές και αγροχημικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών — κυρίως τη χρήση φθοριούχων φυτοφαρμάκων και ψυκτικών μέσων που διασπώνται σταδιακά σε TFA.
Σύμφωνα με τη Salomé Roynel του PAN Europe, τα υψηλότερα επίπεδα TFA συσχετίζονται και με υψηλότερη παρουσία υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι η ευρεία χρήση συγκεκριμένων γεωργικών χημικών βρίσκεται στον πυρήνα του προβλήματος.
Αξίζει να σημειωθεί πως ακόμη και τα βιολογικά κρασιά φέρουν ίχνη TFA, αν και σε μικρότερες συγκεντρώσεις. Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: η ρύπανση είναι πλέον περιβαλλοντική και διαπερνά όλα τα επίπεδα παραγωγής, από το έδαφος μέχρι το τελικό προϊόν.
Οι ειδικοί εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις της έκθεσης στον TFA στην ανθρώπινη υγεία. Πρόσφατες μελέτες σε θηλαστικά δείχνουν πιθανές επιδράσεις στη γονιμότητα, ενώ η γερμανική ρυθμιστική αρχή για τα χημικά ήδη πρότεινε την ταξινόμησή του ως αναπαραγωγικά τοξικού.
Η ιστορία του TFA είναι και η ιστορία μιας χημικής «κληρονομιάς» από επιλογές του παρελθόντος. Οι ουσίες PFAS και τα φθοριούχα αέρια μπήκαν μαζικά στη ζωή μας ως λύσεις σε άλλα προβλήματα – όπως η αντικατάσταση των καταστροφικών για το όζον CFC – αλλά αφήνουν πλέον πίσω τους ένα τοξικό αποτύπωμα, που αποκαλύπτεται στα υπόγεια ύδατα, στο φαγητό και, πλέον, και στο ποτήρι μας.
Η PAN Europe καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη να προχωρήσουν σε γενικευμένη απαγόρευση των PFAS στα φυτοφάρμακα, επισημαίνοντας ότι η προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος δεν μπορεί να περιμένει άλλο.
Η απόλαυση του κρασιού ίσως παραμένει αναλλοίωτη στο στόμα, αλλά τα νέα επιστημονικά δεδομένα μάς υπενθυμίζουν πως πίσω από την κάθε γουλιά μπορεί να κρύβεται μια σιωπηρή περιβαλλοντική απειλή.
