Νίκος Τσούλιας «Το πρώτο μου ταξίδι ήταν Αθήνα – Βουκουρέστι με πλοίο, πρέπει να ήμουν εννιά χρονών. Θυμάμαι όταν περνούσαμε από τα Δαρδανέλια, άνοιξα τα πόδια μου για να κρατήσω ισορροπία και να μπορώ να βλέπω και τις δύο μεριές των στενών, μη χάσω ούτε τη μια ούτε την άλλη. Όταν φτάσαμε στην Πόλη (το πλοίο ήταν μικρό και για να μπει στη Μαύρη Θάλασσα – έκανε στάση το βράδυ), είδα τη μάνα μου να κλαίει και όταν τη ρώτησα «μάνα, γιατί κλαις;», μου απάντησε «παιδί μου, κοίτα την Αγιά Σοφιά». Η μάνα μου έκλαιγε, κατάλαβες; Νομίζω ότι απ’ αυτή τη στιγμή που γράφτηκε στο DNA μου τότε και δεν ξεγράφτηκε ποτέ, έγινα Βυζαντινολόγος».
Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ,
Συνέντευξη στην «AthensVoice», 14 Σεπτεμβρίου 2023
Στιγμές είναι ο χρόνος. Στιγμές μας χαρίζει, ατελείωτες στιγμές. Αλλά όχι, δεν είναι οι στιγμές μας, στιγμές μόνο του χρόνου. Δεν είναι τα δευτερόλεπτα ή τα όποια κλάσματα του δευτερολέπτου «έξω από εμάς». Μέσα στις στιγμές του χρόνου έχουμε τις δικές μας στιγμές, άπειρες στιγμές – σε κάθε στιγμή. Γιατί είναι η σκέψη μας και η φαντασία μας που πλάθουν το χρόνο με οδηγό τη δική μας ύπαρξη.
Ο χρόνος δεν είναι «έξω από μας». Δεν είναι αντικειμενικός μαςˑτο είπεοθείος Άλμπερτ. Είναι σχετικός, και δεν είναι σχετικός μόνο για την επιστήμη της φυσικής. Είναι για τον κάθε άνθρωπο.
Αλλά και κάθε στιγμή δική μας, δεν είναι ίδια με την επόμενη ή την προηγούμενη.
Είναι πάντα διαφορετική. Κουβαλάει διαφορετικό φορτίο.
Μπορεί μια στιγμή να συμπυκνώνει μεγάλες περιόδους του γνωστού παρελθόντος μας ή του άγνωστου μέλλοντός μας. Ανάλογα με την ηλικία μας, το ζύγι είναι υπέρ του μέλλοντος ή υπέρ του παρελθόντος ή και ταλαντεύεται ανάμεσά τους. Κάθε στιγμή γεννάει διαφορετικά πράγματα στη σκέψη μας. Μπορεί ένα γεγονός, μπορεί ακόμα και ένας στοχασμός να μας καθορίσει την πορεία της ζωής μας αλλά και όλων των φαντασιώσεών μας. Στιγμές θυμόμαστε στη ζωή μας, άλλοτε τις θέλουμε και άλλοτε όχι.
Ναι, μπορεί μία στιγμή να μας καθορίσει τη ζωή με ένα τρόπο απόλυτα αποφασιστικό. Αυτό συνέβη στη διάσημη βυζαντινολόγο μας. Η εικόνα της μάνας της, που έχει συγκινηθεί με τον πιο δραματικό τρόπο στη θέα της Αγιάς Σοφιάς, εγγράφεται ανεξίτηλα στον πιο σκληρό πυρήνα της συνείδησης της Άρβελερ. Ξέρει από τότε το ποιο είναι το μεγάλο της όνειρο, το ποια θα είναι η πορεία της ζωής της.
Είναι η καλύτερη εικόνα, βαθιά φυλαγμένη μέσα στην ψυχή της, και με αυτή την εικόνα νιώθει πάντα τη μάνα της κοντά της, μέσα της. Αυτή θα τρέφει τις φιλοδοξίες και τα σχέδιά της, σε αυτήν την εικόνα θα επιστρέψει, όταν σιγά-σιγά θα κλείνει ο κύκλος της ζωής της. Αυτή είναι δική της επιστροφή στην Ιθάκη, η παλιννόστησή της στην παιδική της μνήμη, στη μνήμη της μάνας της.
Και ήταν τόσο δυνατή η επιρροή αυτής της στιγμής, που την οδήγησε σε μεγαλεία, να προκόψει, να ανοίξει δρόμους στην επιστήμη. Ανεκτίμητη η προσφορά της στη γνώση και στον πολιτισμό, στην Ελλάδα, στη Γαλλία – γενικά στον επιστημονικό κόσμο.
Σε αυτά τα στενά, που είχε ανοίξει τα πόδια της για να ισορροπήσει καλά στο μικρό πλοίο και να βλέπει τις δύο όψεις τους, είναι μαγική εικόνα. Μόνο αν έχει ταξιδέψει κανείς / καμιά εκεί, θα καταλάβει το μεγαλείο της Πόλης, θα συναντήσει τη μεγάλη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Μόνο βλέποντας την Αγιά Σοφιά θα ταξιδέψει ο νους ακόμα και σε αυτό το μακρινό ταξίδι των Αργοναυτών, στο δρόμο τους για το Χρυσόμαλλο Δέρας.
Ναι, οι τρεις περίοδοι της ιστορίας μας: η Αρχαιότητα, η Βυζαντινή και η Νεότερη βρέθηκαν εκείνη τη στιγμή στο υποσυνείδητό της, αλλά με οδηγό τον καημό της μάνας της, η σκέψη της Γλύκατζη – Αρβελέρ εκείνη τη στιγμή γέννησε το μεγάλο θρίαμβο, της ψυχής της το φυλακτό.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
