Τα μικροπλαστικά αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος του περιβάλλοντος, καθώς μπορούν να βρεθούν σχεδόν παντού. Ωστόσο, μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει την παρουσία τους σε εκπληκτικά υψηλές συγκεντρώσεις σε ένα από τα πιο δημοφιλή τρόφιμα της καθημερινότητάς μας: το τυρί.
Μια έρευνα η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό npj Science of Food, διεξήχθη από το Κολλέγιο Δουβλίνου και το Πανεπιστήμιο της Πάδοβα στην Ιταλία, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τα επίπεδα πλαστικής επιμόλυνσης στα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Τα ευρήματα της μελέτης σε αριθμούς
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των μετρήσεων, η συγκέντρωση των μικροπλαστικών διαφέρει ανάλογα με τον βαθμό επεξεργασίας και ωρίμανσης του προϊόντος:
- Ώριμα τυριά (ωρίμανση άνω των 4 μηνών): Περιέχουν κατά μέσο όρο 1.857 μικροπλαστικά σωματίδια ανά κιλό. Η ποσότητα αυτή είναι 45 φορές μεγαλύτερη από τη συγκέντρωση που εντοπίζεται στα εμφιαλωμένα μπουκάλια νερού.
- Φρέσκα τυριά: Εντοπίστηκαν 1.280 σωματίδια ανά κιλό.
- Γάλα: Περιέχει 350 σωματίδια ανά κιλό.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μόλυνση συμβαίνει σε διάφορα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας:
Κατά τη διαδικασία παραγωγής, η αφαίρεση του ορού γάλακτος και η συμπύκνωση των στερεών συστατικών κατά τη δημιουργία του τυριού αυξάνουν συγκεντρωτικά τον αριθμό των σωματιδίων στο τελικό προϊόν. Ακόμη, ίνες από ρούχα, εργαστηριακές ρόμπες, γάντια ή δίχτυα μαλλιών μεταφέρονται μέσω του αέρα, των φίλτρων και των επιφανειών επεξεργασίας. Τα θραύσματα είναι ικανά να προέλθουν ακόμη και από τη φθορά των πλαστικών μηχανημάτων παραγωγής και των υλικών συσκευασίας.
Η παρουσία μικροπλαστικών στα γαλακτοκομικά δεν περιορίζεται μόνο στη βιομηχανική επεξεργασία. Προηγούμενες έρευνες είχαν εντοπίσει περίπου 190 σωματίδια ανά λίτρο και στο νωπό γάλα.
Η μόλυνση ξεκινά από τις ζωοτροφές που καταναλώνουν τα ζώα. Λόγω του απειροελάχιστου μεγέθους τους, τα σωματίδια διαπερνούν τις κυτταρικές μεμβράνες, περνούν από το πεπτικό σύστημα στο κυκλοφορικό και τελικά φτάνουν στο γάλα. Ο ίδιος μηχανισμός εξηγεί και την ανίχνευση μικροπλαστικών στο ανθρώπινο μητρικό γάλα, εύρημα που προκαλεί έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα.
Οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και η ανάγκη για θωράκιση
Τα μικροπλαστικά φέρουν τοξικές ουσίες και οι επιπτώσεις από τη συστηματική κατάποσή τους βρίσκονται υπό συνεχή εξέταση:
- Βλάβες σε ζωτικά όργανα: Ίνες μικροπλαστικών μπορούν να εισχωρήσουν στον οργανισμό προκαλώντας βλάβες στο έντερο, το ήπαρ και τους πνεύμονες.
- Σοβαρές παθήσεις: Επιστημονικές ενδείξεις συνδέουν την έκθεση σε αυτά με καρδιαγγειακά νοσήματα και τον καρκίνο του εντέρου.
Παρότι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες δεν έχουν κατανοηθεί πλήρως, οι ερευνητές υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω μελέτη της διαδρομής των μικροπλαστικών σε όλα τα στάδια (από την εκτροφή έως τη συσκευασία). Ακόμη, έχει κριθεί ως αναγκαία η θέσπιση αυστηρότερων κανονισμών για τον περιορισμό της πλαστικής μόλυνσης στη βιομηχανία τροφίμων. Μα για να υπάρξει η οποιαδήποτε πρόοδος, είναι απαραίτητη η συνεργασία μεταξύ επιστημόνων, κυβερνήσεων και παραγωγών για την προάσπιση της δημόσιας υγείας.