Στο νέο επεισόδιο της σειράς Vidcast του alfavita.gr, καλεσμένος ήταν ο Γιάννης Γκανάς, ένας άνθρωπος που αφιέρωσε 35 χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση ως μαθηματικός και σήμερα, πλέον συνταξιούχος, ζει το όνειρο της υποκριτικής. Μιλώντας στον δημοσιογράφο Γιώργο Γκίκα, ο κ. Γκανάς περιέγραψε με γλαφυρό τρόπο την πορεία του, από το φροντιστήριο στην επαρχία μέχρι τις σχολικές αίθουσες και, τελικά, στο θεατρικό σανίδι.
«Ξεκίνησα σαν φροντιστής – Το σαράκι της υποκριτικής το είχα από παιδί»
Ο κ. Γκανάς ξεκίνησε την αφήγησή του από τα πρώτα επαγγελματικά του βήματα. «Εγώ ξεκίνησα σαν φροντιστής. Είχα δικό μου φροντιστήριο στην επαρχία. Έκατσα γύρω στα 8 χρόνια εκεί. Διορίστηκα στο δημόσιο μετά σε λύκειο. Πάντα σε λύκειο δίδασκα. Συμπλήρωσα εκεί συναπτά 35 χρόνια. Έφυγα το 2016 με σύνταξη», αναφέρει.
Η μετάβαση από την ενεργό δράση στη σύνταξη δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Όπως εξήγησε, βρίσκεται πλέον «στη φάση του αναπροσανατολισμού», προσπαθώντας να κάνει πράγματα που δεν είχε τον χρόνο να κάνει παλαιότερα. «Αυτό το σαράκι που λέμε που έχουμε καμιά φορά από μικρά παιδιά και βρίσκομαι σε αυτή τη φάση τώρα, ασχολούμαι με την υποκριτική», σημείωσε.
Τρεις δεκαετίες αλλαγών στην εκπαίδευση
Βάσει της πολύχρονης εμπειρίας του, ο κ. Γκανάς κλήθηκε να περιγράψει τις αλλαγές στη συμπεριφορά μαθητών και γονέων, χωρίζοντας τις δεκαετίες σε τρεις φάσεις. Στις δεκαετίες του ’70, του ’80 και του ’90, όπως είπε, «οι μαθητές είχανε απόλυτο σεβασμό, είχε φόβο, υψηλή πειθαρχία. Οι γονείς ήταν λίγο... δεν θα ’λεγα αδιάφοροι, αλλά δεν είχαν τόση επαφή με το σχολείο και ήταν πάντα της λογικής “ό,τι πει ο δάσκαλος, πάντα δίκιο”».
Στη δεύτερη φάση, τη δεκαετία 2000-2010, «θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε την αρχή της αμφισβήτησης της αυθεντίας του καθηγητή. Πρώτη επαφή με κινητά, υπολογιστές, bullying άρχισε να εμφανίζεται. Οι γονείς ήταν και διεκδικητικοί αλλά και συγκαταβατικοί προς τους καθηγητές». Στην τρίτη φάση, τη δεκαετία του 2020, «έχουμε πλήρη εξάρτηση της νεολαίας και των μαθητών από την ψηφιακή επανάσταση. Αποτέλεσμα: η διάσπαση της προσοχής, έχουν μειωμένη αίσθηση για τα όρια που τους τίθενται.
Υπαρξιακή αλλαγή το να συνταξιοδοτηθεί ένας εκπαιδευτικός
Οι δε γονείς είναι αυτό που λέμε “helicopter parents”, από κοντά στο παιδί, με αποτέλεσμα να παρεμβαίνουν και στο έργο του δασκάλου και να δημιουργούν τα προβλήματα».
Αναφορικά με την είσοδο της τεχνολογίας στην εκπαίδευση, ο κ. Γκανάς τη χαρακτήρισε «δίκοπο μαχαίρι». Στα θετικά κατέταξε την αυτοματοποίηση της γραφειοκρατίας, το πιο ελκυστικό μάθημα μέσω διαδραστικών πινάκων και προσομοιώσεων, αλλά και τη δυνατότητα επικοινωνίας με τα παιδιά έξω από το ωράριο. Στα αρνητικά, στάθηκε στην πρόσθετη επιβάρυνση των καθηγητών με εξωδιδακτικές ασχολίες, όπως η ανάρτηση υλικού σε πλατφόρμες, αλλά και στο «χάσμα της τεχνολογίας» μεταξύ παλαιότερων και νεότερων εκπαιδευτικών.
Η «κρίση ταυτότητας» της σύνταξης και το «σύνδρομο της έδρας»
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικός ήταν ο κ. Γκανάς όταν ρωτήθηκε για τη μετάβαση από τη σταθερή απασχόληση στη σύνταξη. «Δεν είναι καθόλου εύκολη. Δεν είναι απλά μια διοικητική μεταβολή το να συνταξιοδοτηθεί ένας εκπαιδευτικός. Είναι βαθιά ψυχολογική και υπαρξιακή, θα ’λεγα, αλλαγή», τόνισε.
Μίλησε για τα θετικά, όπως ο άπλετος χρόνος για χόμπι και την οικογένεια, αλλά και για τα αρνητικά, καθώς όπως λέει, «φεύγοντας ο εκπαιδευτικός από το σχολείο παθαίνει μια κρίση ταυτότητας. Εκεί έχει έναν ρόλο και μια θέση ισχύος, θα ’λεγα σε εισαγωγικά, και ξαφνικά γίνεται αόρατος, δεν υπάρχει». Παράλληλα, αναφέρθηκε στην απομόνωση και στο «σύνδρομο της έδρας» – κάτι που βίωσε και ο ίδιος στο σπίτι του, με τον γιο του να του λέει χαρακτηριστικά «αμάν, δεν είναι σχολείο εδώ μέσα!».
Στην ερώτηση τι του λείπει περισσότερο, η απάντηση ήταν η «αδρεναλίνη, η ένεση αδρεναλίνης από τα νιάτα, από νέους ανθρώπους. Αυτό μου λείπει πάρα πολύ».
«Η διδασκαλία είναι υποκριτική»
Το πάθος για την υποκριτική, όπως εξήγησε, υπήρχε από παιδί, αλλά οι συνθήκες δεν του επέτρεψαν να σπουδάσει ηθοποιός. Σήμερα, συνταξιούχος πια, αποφάσισε να κυνηγήσει το όνειρό του.
Σε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές της συνέντευξης, ο κ. Γκανάς μίλησε για την ομοιότητα των δύο επαγγελμάτων. Όπως λέει, «η διδασκαλία είναι υποκριτική. Αν δεν προσπαθήσεις να κερδίσεις το μαθητή από κάτω ώστε να μπορέσεις να τον οδηγήσεις εκεί που θέλεις, τότε έχεις αποτύχει στο μάθημα. Αυτό γι’ αυτό θεωρώ ότι είναι καθαρά υποκριτική, με άλλο κοινό κάθε μέρα».
Μάλιστα, πρόσθεσε «εγώ έπαιζα θέατρο επί 35 χρόνια, με την καλή έννοια έπαιζα θέατρο».
Όταν ρωτήθηκε να επιλέξει ανάμεσα στο σανίδι και την έδρα, δίστασε. «Αυτή είναι δύσκολη ερώτηση, πραγματικά δύσκολη. Δεν ξέρω... Αν μπορούσα, ίσως ξαναγύριζα στην έδρα».
Οι εμπνεύσεις και το «κόντρα» παίξιμο
Από τα έργα που τον σημάδεψαν, ξεχώρισε τον «Γυάλινο Κόσμο» του Τενεσί Ουίλιαμς. Από ηθοποιούς, ανέφερε τον Άντονι Χόπκινς –«ειδικά στην ταινία “Ο Πατέρας” είναι συγκλονιστικός»– και την Έλλη Λαμπέτη, θυμόμενος τη συγκλονιστική της ερμηνεία στην «Σάρα, τα παιδιά ενός κατώτερου Θεού», όταν έπαιζε στη νοηματική επειδή είχε χάσει τη φωνή της λόγω καρκίνου. «Ήταν συγκλονιστική», σημείωσε.
Ως ηθοποιός, δήλωσε ότι προτιμά τους «κόντρα» ρόλους: «Δεν θέλω να παίζω εμένα ακριβώς, θέλω να παίζω ένα ρόλο που είναι εντελώς αντίθετος προς εμένα».
Η πρώτη του επαγγελματική θεατρική παράσταση έχει τίτλο «Οι Αόρατες». Όπως εξήγησε, η υπόθεση εκτυλίσσεται σε ένα ασφυκτικό περιβάλλον, στο σαλόνι ενός σπιτιού, όπου τρεις γυναίκες ζουν υπό τον φόβο ενός κακοποιητή που ονομάζεται «Κύριος» – χωρίς όνομα, γιατί «δεν ξέρουμε ποιος είναι ο κακοποιητής: μπορεί να είναι ο σύζυγος, ο πατέρας, ο αδερφός, ο γείτονας, ο φίλος, ο μανάβης της γειτονιάς».
Ο ίδιος υποδύεται τον «Κύριο», ένα πρόσωπο που είναι «παντού και πουθενά», ασκώντας κάθε μορφή βίας. «Είμαι πρόσωπο πραγματικό, αλλά είμαι και σύμβολο. Ο Κύριος συμβολίζει αυτή την εσωτερικευμένη φωνή των θυμάτων, που τους δημιουργεί και τη βεβαιότητα της αυτοϋποτίμησης», εξήγησε.
Η παράσταση, όπως είπε, «μιλάει με τις γυναίκες –αυτές που είναι αόρατες, αυτές που είναι πίσω από κλειστές πόρτες και δεν τολμούν να πουν τι ακριβώς τους συμβαίνει».
Συντελεστές και ημερομηνίες:
- Κείμενο – Σκηνοθεσία – Σκηνογραφία – Φωτισμοί – Ήχος: Παύλος Βησσαρίων Φαλούτσος
- Εικαστική επιμέλεια – Βοηθός σκηνοθέτη: Σοφία Λεγάτου
- Φωτογραφία – Trailer: Αγάπη Καλογιάννη, Φάνης Καζάκης
- Χώρος: Θέατρο «Λύχνος Τέχνης και Πολιτισμού» (Χαλκιδικής 83 & Ιερά Οδός, Γκάζι)
- Πρεμιέρα: Κυριακή 22 Νοεμβρίου, στις 21:00
- Παραστάσεις: Κάθε Κυριακή στις 21:00 (εξαιρούνται 3 Ιανουαρίου και 14 Φεβρουαρίου)
