Δεν προτίθεται το υπουργείο Παιδείας να επιβάλει καθολική απαγόρευση αποχώρησης των μαθητών Δημοτικού χωρίς ενήλικο συνοδό, όπως ξεκαθάρισε από το βήμα της Βουλής ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Κωνσταντίνος Βλάσης, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση της βουλεύτριας της Ελληνικής Λύσης Μαρίας Αθανασίου.
Κατά τη συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026, ο υφυπουργός τοποθετήθηκε τόσο για τις προϋποθέσεις ασφαλούς αποχώρησης των μαθητών μετά τη λήξη των μαθημάτων όσο και για το ζήτημα της νομικής ευθύνης των διευθυντών και των εκπαιδευτικών σε περίπτωση ατυχήματος παιδιού που έχει αποχωρήσει μόνο του από το σχολείο.
Ο κ. Βλάσης διευκρίνισε ότι η υπεύθυνη δήλωση του γονέα δεν απαλλάσσει αυτομάτως το σχολείο από κάθε υποχρέωση, αλλά ούτε και ένα ατύχημα μετά το σχολικό ωράριο συνεπάγεται αυτομάτως ευθύνη του διευθυντή ή των εκπαιδευτικών.
Βλάσης: «Δεν προκρίνουμε καθολική απαγόρευση» αποχώρησης χωρίς συνοδό
Απαντώντας στο αίτημα για έκδοση νέας εγκυκλίου που θα καθιστά υποχρεωτική την παρουσία ενήλικου συνοδού κατά την αποχώρηση κάθε μαθητή Δημοτικού, ο υφυπουργός Παιδείας ήταν κατηγορηματικός: «Όχι, δεν προκρίνουμε μια τέτοια καθολική απαγόρευση».
Όπως εξήγησε, το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ήδη συγκεκριμένους κανόνες για την οργανωμένη αποχώρηση των μαθητών από τις σχολικές μονάδες.
Ειδικότερα, επικαλέστηκε το άρθρο 18 του Προεδρικού Διατάγματος 79/2017, σύμφωνα με το οποίο, μετά τη λήξη των μαθημάτων, οι μαθητές κατευθύνονται στην έξοδο κατά τμήματα, οργανωμένα και με τη συνοδεία των εκπαιδευτικών της τελευταίας διδακτικής ώρας.
Ο ίδιος επισήμανε ότι η υποχρέωση αυτή επαναλαμβάνεται και στις οδηγίες του υπουργείου Παιδείας για το τρέχον σχολικό έτος. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η ειδική πρόβλεψη του ίδιου άρθρου για τα νηπιαγωγεία, σύμφωνα με την οποία οι γονείς δηλώνουν τα πρόσωπα που συνοδεύουν τα παιδιά, δεν πρέπει να συγχέεται με όσα ισχύουν για τα Δημοτικά Σχολεία.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, δεν πρέπει «να ισχυριζόμαστε ότι η οργανωμένη έξοδος ισοδυναμεί από μόνη της με γενική άδεια ασυνόδευτης αποχώρησης».
Ο ρόλος των γονέων και η υπεύθυνη δήλωση
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υφυπουργός στη γονική μέριμνα, επισημαίνοντας ότι ο Αστικός Κώδικας αναθέτει στους γονείς την επιμέλεια και την επίβλεψη του παιδιού, με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του.
Σύμφωνα με τον κ. Βλάση, οι γονείς είναι εκείνοι που γνωρίζουν την ηλικία και την ωριμότητα του παιδιού τους, τη διαδρομή από το σχολείο μέχρι το σπίτι, καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής.
Για τον λόγο αυτό, όπως υποστήριξε, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται όλες οι οικογένειες, όλες οι διαδρομές και όλα τα παιδιά με έναν ενιαίο και αδιαφοροποίητο κανόνα.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η ασφάλεια των μαθητών δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε μια υπεύθυνη δήλωση.
«Η ασφάλεια ασφαλώς δεν επαφίεται σε μια δήλωση και μόνο», ανέφερε, εξηγώντας ότι απαιτούνται οργανωμένη σχολική διαδικασία, σωστή ενημέρωση, συνεννόηση με τους γονείς και ιδιαίτερη προσοχή όταν υπάρχουν συγκεκριμένοι κίνδυνοι.
Τι ισχύει για τη νομική ευθύνη διευθυντών και εκπαιδευτικών σε περίπτωση ατυχήματος
Στο δεύτερο μέρος της απάντησής του, ο υφυπουργός Παιδείας επικεντρώθηκε στο ζήτημα που απασχολεί ιδιαίτερα τους εκπαιδευτικούς: ποιος φέρει την ευθύνη εάν ένας μαθητής αποχωρήσει μόνος του από το σχολείο, κατόπιν υπεύθυνης δήλωσης του γονέα του, και στη συνέχεια υποστεί ατύχημα.
Ο κ. Βλάσης ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να θεωρείται ούτε ότι ο διευθυντής ευθύνεται αυτομάτως ούτε ότι η υπογραφή ενός γονέα αρκεί για να απαλλαγεί το σχολείο από κάθε υποχρέωση.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε ότι ο διευθυντής ευθύνεται αυτομάτως ούτε ότι αρκεί μια υπογραφή, από την άλλη πλευρά, για να απαλλαγεί από κάθε υποχρέωση».
Εξήγησε ότι όταν ένας γονέας δηλώνει εγγράφως τον επιθυμητό τρόπο αποχώρησης του παιδιού του, η επιλογή αυτή καταγράφεται, ώστε το σχολείο να μη βασίζεται σε προφορικές συνεννοήσεις.
Ωστόσο, έσπευσε να διευκρινίσει: «Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η υπεύθυνη δήλωση δημιουργεί αυτοτελώς δικαίωμα για κάθε τρόπο αποχώρησης».
Η υπεύθυνη δήλωση, σύμφωνα με τον υφυπουργό, δεν παραμερίζει την ισχύουσα νομοθεσία, τις ενδεχόμενες δικαστικές αποφάσεις για την επιμέλεια του παιδιού ή την υποχρέωση του σχολείου να ενεργεί με την απαιτούμενη προσοχή.
«Δεν τεκμαίρεται ευθύνη του διευθυντή επειδή ένα ατύχημα συνέβη μετά το σχολικό ωράριο»
Ο υφυπουργός Παιδείας προχώρησε σε ειδική διευκρίνιση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο εξετάζεται η ενδεχόμενη ευθύνη των εκπαιδευτικών.
Όπως εξήγησε, το σχολείο οφείλει να εφαρμόζει τους κανόνες εποπτείας και οργανωμένης αποχώρησης, να λαμβάνει υπόψη τις έγκυρες οδηγίες των γονέων και να μην αγνοεί συγκεκριμένους κινδύνους.
Σε περίπτωση ατυχήματος, η ενδεχόμενη ευθύνη εξετάζεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά, τις υποχρεώσεις που ίσχυαν, τυχόν παράλειψη και τη σύνδεσή της με τη βλάβη.
«Δεν τεκμαίρεται ευθύνη του διευθυντή ή των εκπαιδευτικών μόνο και μόνο επειδή ένα ατύχημα συνέβη μετά το σχολικό ωράριο και αυτό πρέπει να είναι σαφές», τόνισε ο κ. Βλάσης.
Παράλληλα, απέρριψε την εικόνα των εκπαιδευτικών ως μονίμως εκτεθειμένων σε νομικούς κινδύνους, υποστηρίζοντας ότι η προστασία τους διασφαλίζεται μέσα από εφαρμόσιμους κανόνες, τεκμηριωμένες αποφάσεις και σαφή κατανομή υποχρεώσεων.
Η εγκύκλιος του 2010 και το περιστατικό σε νηπιαγωγείο των Πατησίων
Κατά τη δευτερολογία του, ο υφυπουργός αναφέρθηκε και στην εγκύκλιο του 2010, η οποία, όπως είπε, εξακολουθεί να ισχύει και προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία παραλαβής των παιδιών όταν υπάρχει διαφωνία μεταξύ γονέων που ασκούν από κοινού την επιμέλεια.
«Οι εκπαιδευτικοί δεν καλούνται να επιλύουν μόνοι τους οικογενειακές διαφορές», σημείωσε.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επικαλέστηκε περιστατικό που σημειώθηκε στις 5 Οκτωβρίου σε νηπιαγωγείο των Πατησίων, όπου εκπαιδευτικοί αρνήθηκαν να παραδώσουν παιδί στη γιαγιά του επειδή δεν διέθετε την απαιτούμενη υπεύθυνη δήλωση.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ακολούθησε σοβαρό επεισόδιο, κατά το οποίο φέρεται να τραυματίστηκε και ο νηπιαγωγός.
Ο κ. Βλάσης διευκρίνισε ότι στο νηπιαγωγείο ισχύει ειδική πρόβλεψη για τους συνοδούς, επισημαίνοντας ωστόσο τη σημασία της έγγραφης δήλωσης ως συγκεκριμένου σημείου αναφοράς για τη σχολική μονάδα.
