Η είδηση ότι 400 επιτυχόντες στο Πανεπιστήμιο Πατρών δεν ολοκλήρωσαν καν την εγγραφή τους δεν είναι ένα ακόμη εκπαιδευτικό στατιστικό. Είναι κοινωνικός συναγερμός. Είναι η στιγμή που η ελληνική οικογένεια, αφού πλήρωσε φροντιστήρια, άγχος, κόπο και προσδοκίες, φτάνει μπροστά στην πόρτα του Πανεπιστημίου και αναγκάζεται να κάνει πίσω. Όχι επειδή το παιδί δεν μπορεί. Όχι επειδή δεν πέτυχε. Αλλά επειδή το ενοίκιο, η μετακίνηση, η σίτιση και το συνολικό κόστος ζωής μετατρέπουν τη δημόσια Παιδεία από δικαίωμα, σε προνόμιο.
Αυτό είναι το πραγματικό αποτύπωμα της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας στην Παιδεία και στη νέα γενιά.
Μια κυβέρνηση που μιλά διαρκώς για «αριστεία», αλλά αφήνει τους φοιτητές χωρίς στέγη. Που διαφημίζει «μεταρρυθμίσεις», αλλά δεν εξασφαλίζει αξιοπρεπή φοιτητική μέριμνα. Που εμφανίζει την εκπαίδευση ως «πεδίο αγοράς», ενώ χιλιάδες οικογένειες μετρούν αν μπορούν να στηρίξουν το παιδί τους να φοιτήσει σε άλλη πόλη. Η «αριστεία», όμως, χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη είναι απλώς ταξικός αποκλεισμός, σε «ωραίο» περιτύλιγμα.
Το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό.
Είναι αποτέλεσμα πολιτικής επιλογής.
Όταν τα ενοίκια εκτοξεύονται, όταν οι φοιτητικές εστίες είναι εγκαταλελειμμένες και δεν επαρκούν, όταν η σίτιση αντιμετωπίζεται ως διοικητική υποχρέωση και όχι ως κοινωνικό δικαίωμα, όταν η μετακίνηση γίνεται δυσβάστακτη με τα καύσιμα, τα αεροπορικά και τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια στα ύψη, δίχως έλεγχο και μείωση του ΕΦΚ, τότε το κράτος δεν στηρίζει τη μόρφωση. Την εγκαταλείπει στην οικονομική «αντοχή» κάθε οικογένειας. Και αυτό για το ΠΑΣΟΚ δεν είναι πολιτική.
Η θέση μας είναι καθαρή: η Παιδεία είναι δημόσιο αγαθό και η πρόσβαση σε αυτή πρέπει να διασφαλίζεται στην πράξη. Όχι μόνο με μία θέση εισαγωγής στο μηχανογραφικό, αλλά με όλους τους όρους που επιτρέπουν στον νέο και στη νέα να σπουδάσει, να μείνει, να τραφεί, να μετακινηθεί, να ολοκληρώσει τις σπουδές με αξιοπρέπεια. Γι’ αυτό το ΠΑΣΟΚ μιλά για πραγματική αναγέννηση της δημόσιας Παιδείας: πραγματικό ολοήμερο δημόσιο σχολείο, ενισχυτική διδασκαλία, σχολική σίτιση, μόνιμους ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, ισχυρή ειδική αγωγή, Νέο Λύκειο και Εθνικό Απολυτήριο, δημόσιο Πανεπιστήμιο με γενναία χρηματοδότηση, νέα μέλη ΔΕΠ, επένδυση στην έρευνα και την και καινοτομία, φοιτητική στέγη και φοιτητική μέριμνα.
Η φοιτητική μέριμνα δεν είναι υποσημείωση. Είναι ο σκληρός πυρήνας της ισότητας. Σημαίνει σύγχρονες φοιτητικές εστίες, αξιοποίηση δημόσιων και ανενεργών κτιρίων, διαφανή κριτήρια, ποιοτική και επαρκή φοιτητική σίτιση, ενισχυμένο φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, ουσιαστική προστασία από την ασυδοσία της αγοράς ενοικίων. Σημαίνει ότι κανένα παιδί δεν θα αναγκάζεται να εγκαταλείπει τη σχολή του επειδή δεν βρέθηκε σπίτι ή επειδή το κόστος της καθημερινότητας ξεπέρασε το εισόδημα της οικογένειας.
Η πρόταση GenRent του ΠΑΣΟΚ κινείται ακριβώς σε αυτή τη λογική: αύξηση της προσφοράς προσιτής κατοικίας, ανακαίνιση κλειστών ακινήτων, δημόσια παρέμβαση στη στεγαστική κρίση, ειδική μέριμνα για τη φοιτητική ενοικίαση. Γιατί η στέγη δεν είναι μπίζνα. Είναι δικαίωμα. Και για τη νέα γενιά, είναι προϋπόθεση ζωής, σπουδών, εργασίας, οικογένειας και δημογραφικής ανάταξης.
Απέναντι σε αυτό, η Νέα Δημοκρατία τι αντιπαραθέτει;
Ένα κράτος αδιάφορο για τους πολλούς και πρόθυμο για τους λίγους.
Ένα σύστημα που χαρίζει ευκαιρίες σε συμφέροντα, αλλά ζητά από τους νέους να «προσαρμοστούν».
Έχουμε ακούσει τον κ Πέτσα να λέει ότι «όποιος αρνείται να προσαρμοστεί, δυστυχώς πεθαίνει».
Έχουμε ακούσει την κ Αλεξοπούλου να λέει το «τζάμπα πέθανε».
Έχουμε ακούσει τον κ Θεοχάρη να μιλάει για «κακομοίρηδες» που δεν βλέπουν το «κυβερνητικό φως».
Έχουμε ακούσει τους δανειολήπτες να αντιμετωπίζονται ως «μπαταχτσήδες».
Δεν πρόκειται για ατυχείς διατυπώσεις.
Είναι η γλώσσα μιας εξουσίας που έχει χάσει κάθε επαφή με την κοινωνία.
Δεν είναι γραφικότητα.
Είναι πολιτική αλαζονεία.
Είναι η ίδια αντίληψη που βλέπει τον φοιτητή ως «πελάτη», τον νέο εργαζόμενο ως «αριθμό», τον ενοικιαστή ως «ατομική ευθύνη», την οικογένεια ως «πορτοφόλι για τα γαλάζια υπερπλεονάσματα» και το δημόσιο Πανεπιστήμιο ως «εμπόδιο» στα σχέδια ιδιωτικών συμφερόντων.
Είναι η ίδια κυβέρνηση που βάφτισε Πανεπιστήμια, υφιστάμενα κολλέγια, ανοίγοντας δρόμο ασυδοσίας, αντί να θωρακίσει πραγματικά το δημόσιο Πανεπιστήμιο και να θέσει υψηλά, αυστηρά, ακαδημαϊκά κριτήρια.
Η Ελλάδα όμως δεν αντέχει άλλη πολιτική κυνισμού. Δεν αντέχει άλλη γενιά που θα σπουδάζει μόνο αν αντέχει η οικογένεια. Δεν αντέχει άλλη Περιφέρεια που αδειάζει, άλλα σχολεία που κλείνουν, άλλα Πανεπιστήμια που αποψιλώνονται, άλλους νέους που φεύγουν ή παραιτούνται πριν καν ξεκινήσουν τη ζωή τους.
Η δημογραφική κρίση δεν αντιμετωπίζεται με ευχές. Αντιμετωπίζεται με δημόσιες πολιτικές που κάνουν τη ζωή βιώσιμη: στέγη, Παιδεία, Υγεία, εργασία, αξιοπρεπές εισόδημα, κοινωνική προστασία, πρόνοια, κοινωνικές πολιτικές.
Το ΠΑΣΟΚ καταθέτει μια διαφορετική αντίληψη διακυβέρνησης. Όχι επιδόματα-μπαλώματα για να κρύβεται η αποτυχία. Όχι επικοινωνιακές φιέστες ενώ οι οικογένειες γονατίζουν.
Αλλά δημόσιες υποδομές, κοινωνικό κράτος, ισχυρή Παιδεία, διαφάνεια, αξιοκρατία και κανόνες. Μια πολιτική που δεν αφήνει τον νέο μόνο του απέναντι στο ενοίκιο, στην ακρίβεια, στην ανασφάλεια και στην απαξίωση.
Η νέα γενιά δεν ζητά χάρη.
Ζητά δικαιοσύνη.
Ζητά ένα κράτος που δεν τη θυμάται μόνο σε προεκλογικά σποτ, αλλά τη στηρίζει εκεί όπου κρίνεται πραγματικά η ζωή της: στο σχολείο, στο Πανεπιστήμιο, στη στέγη, στη σίτιση, στη μετακίνηση, στην πρώτη δουλειά, στην προοπτική να μείνει και να δημιουργήσει στον τόπο της.
Η Παιδεία δεν μπορεί να είναι προνόμιο όσων αντέχουν οικονομικά. Είναι η δημοκρατική υπόσχεση ότι κάθε παιδί, ανεξάρτητα από το εισόδημα της οικογένειάς του, μπορεί να προχωρήσει. Και αυτή την υπόσχεση η Νέα Δημοκρατία την έχει τραυματίσει βαθιά. Ήρθε η ώρα να την αποκαταστήσουμε. Με σχέδιο, με κοινωνική ευθύνη, με θεσμική σοβαρότητα και με καθαρή πολιτική βούληση.
Γιατί μια χώρα που διώχνει τους νέους της από τις σπουδές, διώχνει το ίδιο της το μέλλον. Και το μέλλον της Ελλάδας δεν μπορεί να το διαχειρίζονται ούτε οι κυνικοί, ούτε οι αλαζόνες, ούτε όσοι βλέπουν «κακομοίρηδες» εκεί που υπάρχουν άνθρωποι που τους πληρώνουν όσο παλεύουν μόνοι και εγκαταλελειμμένοι.
Το μέλλον της Ελλάδας ανήκει στους νέους της. Και η Πολιτεία οφείλει να σταθεί δίπλα τους, όχι απέναντί τους.
Σοφία Πουλοπούλου
Αναπληρώτρια Γραμματέας Τομέα Παιδείας
ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
Διδάκτωρ Ειδικής Αγωγής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
