Η οικονομική κρίση και η αύξηση του κόστους ζωής διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην περιφέρεια, όπως επισημαίνει στο alfavita.gr ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, Χρήστος Μπούρας. Η κατάσταση αυτή επιβαρύνεται σημαντικά από το υψηλό κόστος στέγασης και σίτισης, ενώ πρόσθετο αντικίνητρο αποτελεί το αυξημένο κόστος μετακίνησης και τα ακριβά εισιτήρια. Οι εξωτερικές αυτές οικονομικές πιέσεις επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και τη βιωσιμότητα των φοιτητών που σπουδάζουν εκτός του τόπου κατοικίας τους.
Η πορεία του φοιτητικού δυναμικού στο Πανεπιστήμιο Πατρών κατά την περίοδο 2017-2026 χαρακτηρίζεται από σημαντικές διακυμάνσεις και δομικές αλλαγές, οι οποίες επηρεάστηκαν καθοριστικά από την εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) το 2021. Ενώ την περίοδο 2017-2020 ο αριθμός των εισακτέων κυμαινόταν κοντά στις επτά χιλιάδες θέσεις, από το 2022 και έπειτα σημειώθηκε δραστική μείωση των διαθέσιμων θέσεων γύρω στις 5.417. Παράλληλα, το γενικό σύνολο των επιτυχόντων υπολείπεται σταθερά των προσφερόμενων θέσεων, με το φαινόμενο της μη πλήρους κάλυψης να εμφανίζεται ήδη από το 2020.
Δείτε ΕΔΩ την ανάλυση του φοιτητικού δυναμικού του Πανεπιστημίου Πατρών για την περίοδο 2017-2026
Σε επίπεδο κατηγοριών υποψηφίων, οι γενικές εξετάσεις μέσω ΓΕΛ καλύπτουν τη συντριπτική πλειοψηφία των επιτυχόντων (περίπου 93%), ενώ οι επιτυχόντες από τα ΕΠΑΛ και τα εσπερινά λύκεια επηρεάζονται αρνητικά από τις νέες ρυθμίσεις. Αντίθετα, αύξηση και ευνοϊκότερη μεταχείριση καταγράφουν ειδικές κατηγορίες, όπως οι υποψήφιοι με σοβαρές παθήσεις και οι αλλογενείς. Όσον αφορά τις ομάδες προσανατολισμού, παρατηρείται εντυπωσιακή αύξηση των επιτυχόντων στις Σπουδές Υγείας, σε αντίθεση με τη σημαντική ποσοστιαία μείωση στις Θετικές και Ανθρωπιστικές Σπουδές.
Η ανάλυση των μορίων αποκαλύπτει μια σταδιακή αποκλιμάκωση των ακραία χαμηλών βαθμολογιών κάτω των 10.000 μορίων μετά το σοκ του 2020, αν και οι φοιτητές αυτοί αντιπροσωπεύουν ακόμα ένα ποσοστό κοντά στο 7,5%. Επιπρόσθετα, η ΕΒΕ περιορίζει θεαματικά τις δηλώσεις σχολών πέραν της πέμπτης προτίμησης, με τους φοιτητές να εισάγονται πλέον κυρίως στις πρώτες επιλογές τους. Σημαντικό δημογραφικό στοιχείο αποτελεί η σταθερή κυριαρχία των γυναικών επί του συνόλου των επιτυχόντων, καθώς και το γεγονός ότι η πλειοψηφία είναι 18 ετών και συμμετέχει για πρώτη φορά στις εξετάσεις.
Στο πεδίο της εντοπιότητας, το πανεπιστήμιο διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με την τοπική κοινωνία, καθώς περισσότερο από το 37% των επιτυχόντων προέρχεται από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Παράλληλα, οι μετεγγραφές διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του τελικού πληθυσμού, με τμήματα υψηλής ζήτησης –όπως το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών (ΗΕΥ) και το ΤΕΑΠΗ– να καταγράφουν αυξημένα ποσοστά μετεγγραφέντων και υψηλές βάσεις μορίων μετεγγραφής.
Το φαινόμενο της κινητικότητας συνδέεται στενά με τις διαγραφές φοιτητών, οι οποίες καταγράφονται συστηματικά κυρίως στο πρώτο και στο δεύτερο έτος σπουδών. Ορισμένα τμήματα, όπως Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Γεωλογίας και Βιολογίας, εμφανίζουν ποσοστά διαγραφών πρώτου έτους που ξεπερνούν το 30% των αντίστοιχων επιτυχόντων. Τέλος, παρότι οι νεοεισακτέοι προσέρχονται μαζικά στις εξετάσεις με μέσο όρο συμμετοχής που αγγίζει ή ξεπερνά το 80% σε πολλές σχολές, υπάρχουν τμήματα με χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας σε προβιβάσιμο βαθμό, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες προσαρμογής και την ακαδημαϊκή πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές.
