Νηπιαγωγεία: Ζητούνται άμεσα ξεκάθαρες απαντήσεις για προϊσταμένους και εκπαιδευτικούς Ειδικής Αγωγής

Διευκρινίσεις από το Υπουργείο Παιδείας για την εφαρμογή της εγκυκλίου λειτουργίας των Νηπιαγωγείων για το σχολικό έτος 2026-2027 ζητά ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νηπιαγωγών. Με επιστολή του, θέτει ερωτήματα σχετικά με την υποχρέωση των προϊσταμένων να αναλαμβάνουν πρωινό τμήμα, αλλά και με τον ρόλο των εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής όταν απουσιάζει εκπαιδευτικός γενικής εκπαίδευσης.

Παράλληλα, ζητά σαφείς οδηγίες για την κάλυψη των τμημάτων, την ευθύνη και τη νομική προστασία των εκπαιδευτικών, καθώς και τη λειτουργία του ολοήμερου προγράμματος και της ΕΔΥ, επισημαίνοντας την ανάγκη ενιαίας εφαρμογής των προβλέψεων σε όλες τις σχολικές μονάδες.

Ολόκληρη η ανακοίνωση:

Αξιότιμοι/ες κύριοι/ες,

Α) Με αφορμή την εγκύκλιο λειτουργίας των Νηπιαγωγείων για το σχολικό έτος 2026–2027, ζητούμε άμεση, σαφή και έγγραφη διευκρίνιση σχετικά με την ανάθεση τμημάτων στους/στις Προϊσταμένους/ες, καθώς παρατηρούνται διαφορετικές ερμηνείες και εφαρμογές από Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Στο τμήμα της εγκυκλίου που αφορά συγκεκριμένα τα 1/θέσια, 2/θέσια και 3/θέσια Νηπιαγωγεία, και ειδικότερα την περίπτωση λειτουργίας Προαιρετικού Ολοήμερου Προγράμματος χωρίς Τμήμα Πρόωρης Υποδοχής, αναφέρεται ρητά ότι στον/στην Προϊστάμενο/η ανατίθενται τέσσερις (4) ώρες διδακτικού ωραρίου ημερησίως και η πέμπτη ώρα συμπληρώνεται με διοικητικό έργο: «είτε εργάζεται στο Βασικό Υποχρεωτικό Πρόγραμμα είτε στο Προαιρετικό Ολοήμερο Πρόγραμμα».

Η συγκεκριμένη διατύπωση φαίνεται να προβλέπει ρητά τη δυνατότητα ο/η Προϊστάμενος/η να εργάζεται είτε στο Βασικό Υποχρεωτικό είτε στο Προαιρετικό Ολοήμερο Πρόγραμμα. Σε μεταγενέστερο, όμως, σημείο της ίδιας εγκυκλίου αναφέρεται ότι οι «Διευθυντές/ντριες – Προϊστάμενοι/ες των Νηπιαγωγείων αναλαμβάνουν Πρωινό Τμήμα».

Η συνύπαρξη των δύο αυτών διατυπώσεων έχει προκαλέσει σύγχυση και διαφορετικές ερμηνείες από τις κατά τόπους Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Ορισμένες Διευθύνσεις θεωρούν ότι η δεύτερη αναφορά επιβάλλει σε όλους/ες ανεξαιρέτως τους/τις

Προϊσταμένους/ες την ανάληψη Πρωινού Τμήματος, ακόμη και στα 1/θέσια, 2/θέσια και 3/θέσια Νηπιαγωγεία.

Εάν αυτή είναι η ορθή ερμηνεία, τότε προκύπτει εύλογα το ερώτημα σε ποια ακριβώς περίπτωση εφαρμόζεται η ρητή πρόβλεψη της ίδιας εγκυκλίου ότι ο/η Προϊστάμενος/η μπορεί να εργάζεται και στο Προαιρετικό Ολοήμερο Πρόγραμμα.

Το ζήτημα καθίσταται ακόμη πιο επιτακτικό, καθώς σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαμε με αρμόδιο υπηρεσιακό παράγοντα του Υπουργείου Παιδείας για το συγκεκριμένο θέμα, ενημερωθήκαμε ότι η πρόβλεψη περί ανάληψης Πρωινού Τμήματος από τους/τις Προϊσταμένους/ες ισχύει για όλα τα Νηπιαγωγεία.

Ωστόσο, στην πράξη διαπιστώνουμε ότι οι κατά τόπους Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ερμηνεύουν και εφαρμόζουν διαφορετικά την ίδια εγκύκλιο. Το γεγονός αυτό δημιουργεί εύλογη αβεβαιότητα στις σχολικές μονάδες και καθιστά αναγκαία την επίσημη, έγγραφη και ενιαία αποσαφήνιση από το Υπουργείο, ώστε να μην εφαρμόζεται η ίδια διάταξη με διαφορετικό τρόπο από περιοχή σε περιοχή.

Παράλληλα, δημιουργείται σοβαρό ζήτημα ως προς τον χρόνο εφαρμογής της συγκεκριμένης οδηγίας, καθώς σε πολλές σχολικές μονάδες οι κατανομές των τμημάτων είχαν ήδη πραγματοποιηθεί και τα προγράμματα είχαν διαμορφωθεί. Εφόσον η εγκύκλιος επιφέρει αλλαγή στον τρόπο κατανομής των τμημάτων, είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί τι ισχύει για τις κατανομές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.

Η παράμετρος αυτή δεν είναι μόνο διοικητική. Πίσω από κάθε πρόγραμμα υπάρχουν εργαζόμενοι και οικογένειες: γονείς μικρών παιδιών, μονογονεϊκές οικογένειες, εκπαιδευτικοί μακριά από τον τόπο κατοικίας τους και άνθρωποι χωρίς υποστηρικτικό οικογενειακό δίκτυο, οι οποίοι έχουν ήδη οργανώσει μετακινήσεις, φύλαξη παιδιών, σχολικά ωράρια και λοιπές υποχρεώσεις. Μία αιφνίδια ανατροπή του προγράμματος μετά την έναρξη του σχολικού έτους έχει πραγματικές συνέπειες στην καθημερινότητά τους.

Για τους παραπάνω λόγους, ζητούμε άμεση, σαφή και έγγραφη διευκρίνιση από το Υπουργείο ως προς τα εξής:

1. Εάν οι Προϊστάμενοι/ες των Νηπιαγωγείων υποχρεούνται σε κάθε περίπτωση να αναλαμβάνουν Πρωινό Τμήμα ή εάν, ειδικά στα 1/θέσια, 2/θέσια και 3/θέσια

Νηπιαγωγεία, δύνανται να εργάζονται και στο Προαιρετικό Ολοήμερο Πρόγραμμα, όπως προβλέπεται στην ίδια εγκύκλιο.

1. Σε ποιες ακριβώς περιπτώσεις εφαρμόζεται η πρόβλεψη «είτε εργάζεται στο Βασικό Υποχρεωτικό Πρόγραμμα είτε στο Προαιρετικό Ολοήμερο Πρόγραμμα».
2. Να δοθεί ενιαία έγγραφη οδηγία προς όλες τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ώστε η εγκύκλιος να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις σχολικές μονάδες.

Δεν ζητούμε διαφορετική ή κατά περίπτωση εφαρμογή της εγκυκλίου. Ζητούμε μία σαφή, επίσημη και ενιαία απάντηση, ώστε οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, οι Προϊστάμενοι/ες και οι εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν με σαφήνεια τι ακριβώς οφείλουν να εφαρμόζουν.

Η εύρυθμη λειτουργία των Νηπιαγωγείων απαιτεί σαφείς οδηγίες, έγκαιρη ενημέρωση και ενιαία εφαρμογή, με παράλληλο σεβασμό στην οικογενειακή και προσωπική ζωή των εκπαιδευτικών.

Β) Με αφορμή την ακόλουθη πρόβλεψη για τη λειτουργία των Νηπιαγωγείων κατά το σχολικό έτος 2026-2027:

«Σε έκτακτη περίπτωση όπου απουσιάζει ο εκπαιδευτικός γενικής εκπαίδευσης, ο/η εκπαιδευτικός ΕΑΕ (Τμήματος Ένταξης ή Παράλληλης Στήριξης-Συνεκπαίδευσης) συνεχίζει να παρέχει κανονικά τις υπηρεσίες υποστήριξης στο τμήμα, για τις συγκεκριμένες ώρες που προβλέπονται ήδη στο πρόγραμμά του/της»,

παρακαλούμε να μας δοθούν σαφείς και έγγραφες διευκρινίσεις σχετικά με την εφαρμογή της συγκεκριμένης πρόβλεψης:

1. Οριοθέτηση της «έκτακτης περίπτωσης»

Πώς ακριβώς ορίζεται η έκτακτη απουσία του/της εκπαιδευτικού Γενικής Εκπαίδευσης; Αφορά απουσία μίας ή δύο ημερών ή μπορεί να εφαρμοστεί και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα; Υπάρχει ανώτατο χρονικό όριο εφαρμογής της συγκεκριμένης ρύθμισης;

1. Ρόλος του/της εκπαιδευτικού ΕΑΕ

Κατά την απουσία του/της εκπαιδευτικού Γενικής Εκπαίδευσης, ο/η εκπαιδευτικός ΕΑΕ καλείται να παραμένει μόνος/η με το σύνολο των μαθητών/τριών του τμήματος;

Εάν ναι, πώς διασφαλίζεται ότι εξακολουθεί να ασκεί τον εξειδικευμένο υποστηρικτικό και παιδαγωγικό του/της ρόλο και ότι η παρουσία του/της δεν μετατρέπεται στην πράξη σε κάλυψη του απόντος εκπαιδευτικού ή απλή επιτήρηση του τμήματος; Παράλληλα, πώς διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία του σχολείου με παιδαγωγικά κριτήρια και όχι αποκλειστικά με σκοπό να παραμένει ανοιχτό το τμήμα;

1. Ευθύνη και νομική κάλυψη

Ποιος/ποια αναλαμβάνει την ευθύνη για το σύνολο του τμήματος κατά την απουσία του/της εκπαιδευτικού Γενικής Εκπαίδευσης; Υπάρχει σαφής νομική και διοικητική κάλυψη για τον/την εκπαιδευτικό ΕΑΕ, ιδίως όταν παραμένει μόνος/η στην τάξη με το σύνολο των παιδιών;

Εφόσον η συγκεκριμένη διαδικασία προβλέπεται με απόφαση και επίσημη οδηγία του Υπουργείου Παιδείας, παρακαλούμε να διευκρινιστεί εάν οι αρμόδιες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης μπορούν και οφείλουν, όταν τους ζητηθεί, να παρέχουν εγγράφως τη σχετική εντολή προς τη σχολική μονάδα και τους/τις εκπαιδευτικούς, ώστε να διασφαλίζεται πλήρως η διοικητική και νομική κάλυψή τους.

1. Εφαρμογή ανάλογα με τη λειτουργικότητα του Νηπιαγωγείου

Επειδή τα Νηπιαγωγεία παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς τη λειτουργικότητα, τη στελέχωση και τη λειτουργία προαιρετικού ολοήμερου προγράμματος, παρακαλούμε να δοθούν συγκεκριμένες οδηγίες και παραδείγματα εφαρμογής για:

• μονοθέσιο Νηπιαγωγείο με ή χωρίς ολοήμερο πρόγραμμα,
• διθέσιο Νηπιαγωγείο με ή χωρίς ολοήμερο πρόγραμμα,
• τριθέσιο Νηπιαγωγείο με ή χωρίς ολοήμερο πρόγραμμα,
• τετραθέσιο και άνω Νηπιαγωγείο με ή χωρίς ολοήμερο πρόγραμμα.

Για κάθε περίπτωση παρακαλούμε να διευκρινιστεί ποιος/ποια εκπαιδευτικός αναλαμβάνει το τμήμα, με ποια ιδιότητα και για πόσες ώρες, καθώς και τι προβλέπεται όταν στη σχολική μονάδα υπηρετεί εκπαιδευτικός Τμήματος Ένταξης ή Παράλληλης Στήριξης-Συνεκπαίδευσης.

1. Λειτουργία του ολοήμερου προγράμματος

Στην περίπτωση απουσίας του/της εκπαιδευτικού του πρωινού υποχρεωτικού προγράμματος, ο/η εκπαιδευτικός του ολοήμερου συνεχίζει να υπηρετεί κανονικά στο απογευματινό πρόγραμμα και ο/η εκπαιδευτικός ΕΑΕ υποστηρίζει το τμήμα μόνο κατά τις πρωινές ώρες που προβλέπονται στο πρόγραμμά του/της;

Εάν ισχύει αυτό, παρακαλούμε να διευκρινιστεί γιατί δεν ακολουθείται η διαδικασία κατά την οποία ο/η εκπαιδευτικός του ολοήμερου προσέρχεται στο πρωινό πρόγραμμα για την κάλυψη της έκτακτης ανάγκης και αναστέλλεται η λειτουργία του ολοήμερου για τη συγκεκριμένη ημέρα. Ποια διαδικασία οφείλει να ακολουθήσει η σχολική μονάδα και ποιος/ποια είναι αρμόδιος/α να λάβει τη σχετική απόφαση;

Επιπλέον, τι προβλέπεται για τις ώρες κατά τις οποίες ο/η εκπαιδευτικός ΕΑΕ, σύμφωνα με το εγκεκριμένο πρόγραμμά του/της, δεν παρέχει υποστήριξη στο συγκεκριμένο τμήμα ή δεν βρίσκεται στη συγκεκριμένη σχολική μονάδα;

1. Λειτουργία της ΕΔΥ και πραγματοποίηση των διαλειμμάτων

Τι προβλέπεται όταν η απουσία του/της εκπαιδευτικού Γενικής Εκπαίδευσης συμπίπτει με ημέρα λειτουργίας της ΕΔΥ και ο/η εκπαιδευτικός ΕΑΕ συμμετέχει στο έργο της;

Δεδομένου ότι τα μέλη της ΕΔΥ απαλλάσσονται από εφημερίες ή άλλα διοικητικά καθήκοντα που παρεμποδίζουν το έργο τους στην ΕΔΥ, ποιος/ποια αναλαμβάνει την επίβλεψη των μαθητών/τριών και την ασφαλή πραγματοποίηση των διαλειμμάτων; Θα πρέπει ο/η εκπαιδευτικός ΕΑΕ να διακόψει τη συμμετοχή του/της στην ΕΔΥ ή να αναλάβει καθήκοντα που παρεμποδίζουν το έργο της;