Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ένα από τα δικαιολογητικά που καλούνται να προσκομίσουν οι γονείς είναι το Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή (ΑΔΥΜ).
Για πολλούς γονείς, ωστόσο, η διαδικασία μοιάζει με μια ακόμη τυπική υποχρέωση για την εγγραφή ή τη φοίτηση του παιδιού.
Στην πραγματικότητα, το ΑΔΥΜ έχει διαφορετικό ρόλο. Πρόκειται για ένα προληπτικό εργαλείο που συνδέει την οικογένεια, τον παιδίατρο και το σχολείο, ώστε να εντοπίζονται ζητήματα που μπορεί να επηρεάζουν την ασφάλεια και τη συμμετοχή του μαθητή στη σχολική καθημερινότητα.
Τι ακριβώς είναι το ΑΔΥΜ και τι πρέπει να κάνουν οι γονείς
Το ΑΔΥΜ αποτελεί ιατρικό πιστοποιητικό που αφορά τη σχολική ζωή του μαθητή. Συμπληρώνεται μετά την ιατρική εξέταση του παιδιού και περιλαμβάνει τα συμπεράσματα που είναι χρήσιμα για τη φοίτηση και την ασφαλή συμμετοχή του στις σχολικές δραστηριότητες. Το ΑΔΥΜ δεν αποτελεί τον πλήρη ιατρικό φάκελο του παιδιού.
Η αναλυτική εξέταση και το ιστορικό καταγράφονται στο Φύλλο Ιατρικής Εξέτασης (ΦΙΕ), το οποίο είναι διαφορετικό έγγραφο και δεν προορίζεται να παραδίδεται στη σχολική μονάδα. Το ΦΙΕ παραμένει στο αρχείο του γιατρού ή της μονάδας υγείας, σύμφωνα με όσα αναφέρουν οι παιδίατροι. Έτσι, το σχολείο δεν χρειάζεται να γνωρίζει κάθε λεπτομέρεια από το ιατρικό ιστορικό του παιδιού. Ενημερώνεται για εκείνα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα ώστε να μπορεί να το προστατεύσει και να το υποστηρίξει.
Παράλληλα, οι παιδίατροι επισημαίνουν ότι ΑΔΥΜ δεν μπορεί να εκδοθεί χωρίς προηγουμένως να έχει εξεταστεί ο μαθητής.β Ο σκοπός του ΑΔΥΜ είναι πρωτίστως προληπτικός και προστατευτικός. Μέσα από την ιατρική εξέταση μπορεί να εντοπιστεί έγκαιρα κάποιο πρόβλημα υγείας ή κάποια κατάσταση που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στο σχολικό περιβάλλον.
Το ΑΔΥΜ μπορεί, μεταξύ άλλων, να συμβάλει:
- στον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων υγείας,
- στην αναγνώριση καταστάσεων που επηρεάζουν τη σχολική καθημερινότητα,
- στη λήψη μέτρων για την προστασία του μαθητή,
- στην ενημέρωση του σχολείου για σημαντικές ιδιαιτερότητες,
- στην ασφαλή συμμετοχή στη Φυσική Αγωγή,
- στη συμμετοχή σε σχολικές αθλητικές δραστηριότητες,
- στην καλύτερη συνεργασία μεταξύ οικογένειας, παιδιάτρου και σχολείου.
Με άλλα λόγια, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να διαπιστωθεί αν ένα παιδί είναι «άρρωστο» ή «υγιές». Είναι να διαπιστωθεί αν υπάρχει κάτι που πρέπει να γνωρίζει το σχολείο προκειμένου ο μαθητής να συμμετέχει με ασφάλεια στη σχολική ζωή.
Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής δίνει απαντήσεις στα βασικά ερωτήματα που απασχολούν γονείς και εκπαιδευτικούς.
Πότε χρειάζεται το ΑΔΥΜ και ποιος το συμπληρώνει;
Το ΑΔΥΜ προβλέπεται ως δικαιολογητικό σε συγκεκριμένα στάδια της σχολικής φοίτησης.
Σύμφωνα με την Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, προσκομίζεται:
- κατά την εγγραφή στο Νηπιαγωγείο,
- κατά την εγγραφή στην Α΄ Δημοτικού,
- κατά την έναρξη φοίτησης στις τάξεις που προβλέπονται από το ισχύον πλαίσιο, όπως η Δ΄ Δημοτικού, η Α΄ Γυμνασίου και η Α΄ Λυκείου.
Παράλληλα, συνδέεται με τη συμμετοχή των μαθητών στη Φυσική Αγωγή και στις σχολικές αθλητικές δραστηριότητες, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Η διαδικασία έχει καθιερωθεί με την ΚΥΑ Φ.6/304/75662/Γ1/21-5-2014 και έχει προληπτικό χαρακτήρα.
Το ΑΔΥΜ συμπληρώνεται από παιδίατρο, αφού προηγηθεί η προβλεπόμενη ιατρική εξέταση. Ο γονέας ή ο κηδεμόνας έχει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία, καθώς είναι εκείνος που μπορεί να δώσει στον γιατρό τις απαραίτητες πληροφορίες για το ιστορικό του παιδιού.
Καλό είναι να αναφέρει τυχόν:
- χρόνια νοσήματα
- αλλεργίες
- φαρμακευτική αγωγή
- προηγούμενες νοσηλείες
- σοβαρά προβλήματα υγείας
- λιποθυμικά επεισόδια
- συμπτώματα κατά την άσκηση
- προβλήματα όρασης ή ακοής
- σημαντικές μαθησιακές ή αναπτυξιακές δυσκολίες.
Εφόσον υπάρχουν παλαιότερες γνωματεύσεις ή εξετάσεις που μπορεί να βοηθήσουν τον παιδίατρο, είναι χρήσιμο να προσκομιστούν.
Οι παιδίατροι, πάντως, προειδοποιούν ότι το ΑΔΥΜ δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μια διαδικασία μαζικής και τυπικής έκδοσης ενός εγγράφου, ιδιαίτερα όταν ο γιατρός δεν έχει επαρκή εικόνα για το ιστορικό του παιδιού ή δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για ουσιαστική κλινική εξέταση.
Χρειάζονται αιματολογικές ή άλλες εξετάσεις;
Εδώ υπάρχει μια συχνή παρανόηση.
Δεν απαιτείται υποχρεωτικά ο ίδιος εργαστηριακός έλεγχος για όλα τα παιδιά.
Ο παιδίατρος αποφασίζει αν χρειάζεται πρόσθετη εξέταση, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, την ανάπτυξη, την κλινική εικόνα και τυχόν συμπτώματα ή παράγοντες κινδύνου.
Επομένως, το ΑΔΥΜ δεν σημαίνει ότι κάθε μαθητής πρέπει να υποβληθεί σε μια σειρά από αιματολογικές εξετάσεις.
Αν από την εξέταση προκύψει κάποια ένδειξη, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει περαιτέρω έλεγχο ή να παραπέμψει το παιδί σε ειδικότητα.
Τι πληροφορίες παίρνει το σχολείο;
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων του μαθητή.
Το σχολείο δεν χρειάζεται να έχει πρόσβαση σε ολόκληρο το ιατρικό ιστορικό του παιδιού. Το ΑΔΥΜ περιλαμβάνει τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τη σχολική ζωή και την ασφαλή συμμετοχή του μαθητή.
Ειδικά ο εκπαιδευτικός οφείλει να γνωρίζει μόνο όσα χρειάζεται για να ανταποκριθεί στον ρόλο του.
Δεν είναι δουλειά του εκπαιδευτικού να ζητά αναλυτικές ιατρικές πληροφορίες, να κάνει διάγνωση ή να ερμηνεύει μόνος του ένα ιατρικό εύρημα.
Η εμπιστευτικότητα και η προστασία της ιδιωτικότητας του μαθητή αποτελούν βασικές αρχές στη διαχείριση του ΑΔΥΜ.
Τι ισχύει για τη γυμναστική;
Η Φυσική Αγωγή είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους το ΑΔΥΜ έχει πρακτική σημασία στο σχολείο.
Εφόσον υπάρχει κάποιο ζήτημα υγείας, ο παιδίατρος μπορεί να καταγράψει περιορισμούς, ειδικές οδηγίες ή την ανάγκη προσαρμογής ορισμένων δραστηριοτήτων.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα παιδί με μια διάγνωση αποκλείεται αυτομάτως από τη γυμναστική.
Για παράδειγμα, ένα παιδί με άσθμα, αλλεργία ή άλλη χρόνια πάθηση μπορεί να συμμετέχει κανονικά στη σχολική ζωή, εφόσον αυτό επιτρέπεται από την ιατρική του αξιολόγηση.
Ο εκπαιδευτικός εφαρμόζει την ιατρική οδηγία και δεν μπορεί ούτε να την αγνοήσει ούτε να την επεκτείνει αυθαίρετα.
Τι γίνεται αν αλλάξει η υγεία του παιδιού;
Το ΑΔΥΜ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα έγγραφο που εκδόθηκε μία φορά και στη συνέχεια ξεχνιέται.
Η κατάσταση της υγείας ενός παιδιού μπορεί να μεταβληθεί. Αν προκύψει νέα διάγνωση, σοβαρή αλλεργική αντίδραση, σημαντικός τραυματισμός, χειρουργική επέμβαση ή κάποιο νέο πρόβλημα που επηρεάζει τη Φυσική Αγωγή και τη σχολική ζωή, ο γονέας πρέπει να απευθυνθεί στον θεράποντα ιατρό.
Ο γιατρός θα κρίνει εάν απαιτείται νέα ενημέρωση ή επικαιροποίηση των σχετικών οδηγιών προς το σχολείο.
Ποιοι έχουν πρόσβαση στο ΑΔΥΜ;
Το ΑΔΥΜ περιλαμβάνει δεδομένα υγείας, επομένως απαιτεί αυξημένη προσοχή κατά τη φύλαξη και τη διαχείρισή του.
Η σχολική μονάδα έχει την ευθύνη για την τήρησή του και οι πληροφορίες δεν πρέπει να διαχέονται σε πρόσωπα που δεν χρειάζεται να τις γνωρίζουν.
Η βασική αρχή είναι απλή: δεν χρειάζεται όλοι στο σχολείο να γνωρίζουν όλες τις πληροφορίες για την υγεία ενός παιδιού.
Οι πληροφορίες αξιοποιούνται στον βαθμό που είναι αναγκαίος για την ασφάλεια και την υποστήριξη του μαθητή.
Το ΑΔΥΜ δεν αποτελεί «λευκή επιταγή»
Η ύπαρξη ενός ΑΔΥΜ δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν χρειάζεται στο μέλλον ιατρική παρακολούθηση.
Ούτε σημαίνει ότι είναι αυτομάτως κατάλληλο για κάθε πιθανή μορφή άθλησης ή ότι δεν μπορεί να εμφανίσει κάποιο νέο πρόβλημα υγείας.
Το ΑΔΥΜ αποτυπώνει τις ιατρικές διαπιστώσεις κατά τον χρόνο της εξέτασης και αφορά τη σχολική ζωή του μαθητή.
Γι' αυτό και η συνεχής ενημέρωση του παιδιάτρου για σημαντικές αλλαγές στην υγεία του παιδιού παραμένει απαραίτητη.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι γονείς;
Το βασικό μήνυμα των παιδιάτρων είναι ότι το ΑΔΥΜ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη υπογραφή που πρέπει απλώς να συγκεντρωθεί για τον σχολικό φάκελο.
Η διαδικασία αποτελεί ευκαιρία για προληπτικό έλεγχο της υγείας και της ανάπτυξης του παιδιού, αλλά και για να μεταφερθούν στη σχολική μονάδα οι πληροφορίες που πραγματικά χρειάζεται να γνωρίζει.
Ο γονέας ενημερώνει τον παιδίατρο, ο παιδίατρος αξιολογεί την κατάσταση της υγείας και το σχολείο λαμβάνει μόνο τα απαραίτητα στοιχεία για την ασφαλή συμμετοχή του μαθητή.
Έτσι, το ΑΔΥΜ μπορεί να λειτουργήσει ως ένας ουσιαστικός δίαυλος συνεργασίας ανάμεσα στην οικογένεια, τον γιατρό και το σχολείο, με επίκεντρο την ασφάλεια και την υγεία του παιδιού.
Πρακτικός οδηγός για τον γονέα
Πριν από την επίσκεψη στον παιδίατρο
- Έχω ενημερώσει τον ιατρό για τυχόν χρόνια προβλήματα υγείας.
- Έχω αναφέρει τυχόν αλλεργίες και φάρμακα.
- Έχω διαθέσιμες σημαντικές προηγούμενες γνωματεύσεις, εφόσον υπάρχουν.
- Έχω ενημερώσει τον ιατρό για συμπτώματα κατά την άσκηση, λιποθυμικά επεισόδια ή άλλα σημαντικά περιστατικά.
Κατά την ιατρική εξέταση
- Συζητώ με τον παιδίατρο οποιοδήποτε θέμα με απασχολεί σχετικά με την υγεία ή τη σχολική ζωή του παιδιού.
- Ρωτώ αν απαιτείται κάποιος πρόσθετος έλεγχος.
- Ενημερώνομαι για τυχόν περιορισμούς ή ειδικές οδηγίες.
Μετά την εξέταση
- Παραλαμβάνω το ΑΔΥΜ.
- Το καταθέτω εμπιστευτικά στη σχολική μονάδα, σύμφωνα με τις οδηγίες της.
- Κρατώ τις ιατρικές πληροφορίες και γνωματεύσεις στο προσωπικό αρχείο του παιδιού.
- Ενημερώνω τον παιδίατρο και το σχολείο εφόσον υπάρξει σημαντική αλλαγή στην κατάσταση της υγείας του παιδιού.
Πρακτικός οδηγός για τον εκπαιδευτικό
Όταν παραλαμβάνεται το ΑΔΥΜ:
-Ελέγχεται ότι έχει κατατεθεί στη σχολική μονάδα σύμφωνα με τη σωστή διαδικασία.
-Ο εκπαιδευτικός ενημερώνεται μόνο για όσα είναι απαραίτητα για τη σχολική ζωή του μαθητή.
-Δεν ζητούνται περισσότερα ιατρικά δεδομένα από όσα χρειάζονται.
-Τηρείται η εμπιστευτικότητα.
-Σε περίπτωση ειδικού προβλήματος υπάρχει συνεργασία με τη διεύθυνση και την οικογένεια.
-Σε περίπτωση αμφιβολίας, ο εκπαιδευτικός δεν προχωρά σε δική του ιατρική ερμηνεία.
ΑΔΥΜ: Από ένα «χαρτί» σε εργαλείο πρόληψης
Η πραγματική αξία του ΑΔΥΜ, όπως επισημαίνει η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, δεν βρίσκεται απλώς στην κατάθεση ενός εντύπου στο σχολείο.
Βρίσκεται στη δυνατότητα να δημιουργηθεί ένας ασφαλής δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ παιδιού, οικογένειας, παιδιάτρου και σχολείου.
Ένα σωστά συμπληρωμένο ΑΔΥΜ μπορεί να βοηθήσει το σχολείο να γνωρίζει τι πρέπει να προσέξει, τον εκπαιδευτικό να υποστηρίξει καλύτερα τον μαθητή και την οικογένεια να γνωρίζει ότι οι απαραίτητες πληροφορίες για την ασφάλεια του παιδιού έχουν μεταφερθεί στη σχολική μονάδα.
Το ΑΔΥΜ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τυπική υποχρέωση, αλλά ως εργαλείο πρόληψης, ασφάλειας και συνεργασίας.
