Τη δική του ολοκληρωμένη πρόταση για το μέλλον της ελληνικής εκπαίδευσης παρουσίασε ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην υπουργός Παιδείας Γιώργος Παπανδρέου, στο πλαίσιο ημερίδας του Τομέα Παιδείας του ΠΑΣΟΚ, θέτοντας στο επίκεντρο την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, την καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου, την ενίσχυση της αυτονομίας των πανεπιστημίων και την προσαρμογή της εκπαίδευσης στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Στην ίδια εκδήλωση, η πρώην υπουργός Παιδείας Άννα Διαμαντοπούλου υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν στερείται μεταρρυθμίσεων, αλλά συνέχειας στην εφαρμογή τους, ενώ ο υπεύθυνος ΚΤΕ Παιδείας του ΠΑΣΟΚ Στέφανος Παραστατίδης ανέδειξε το Εθνικό Απολυτήριο ως βασικό εργαλείο για την αναβάθμιση του Λυκείου και τον περιορισμό της παραπαιδείας.
Αναθεώρηση του άρθρου 16 με μη κρατικά – μη κερδοσκοπικά ΑΕΙ
Κεντρικός άξονας της παρέμβασης του Γιώργου Παπανδρέου ήταν η πρόταση για αναθεώρηση του άρθρου 16, ώστε να επιτρέπεται η ίδρυση μη κρατικών αλλά μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων.
Ο πρώην πρωθυπουργός επανέφερε την πρόταση που είχε διατυπώσει κατά τη θητεία του στο υπουργείο Παιδείας, διευκρινίζοντας ότι τα ιδρύματα αυτά δεν θα πρέπει να ιδρύονται από ιδιώτες με σκοπό το κέρδος, αλλά από φορείς της κοινωνίας, όπως:
- Περιφέρειες,
- Δήμοι,
- Επιμελητήρια,
- Εργατικά Κέντρα,
- Συνεταιρισμοί,
- Κοινωφελή ιδρύματα.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι πρέπει να υπάρχει ρητή συνταγματική απαγόρευση λειτουργίας κερδοσκοπικών πανεπιστημίων.
«Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον ρόλο του πανεπιστημίου»
Ο Γιώργος Παπανδρέου αφιέρωσε σημαντικό μέρος της ομιλίας του στις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην ανώτατη εκπαίδευση.
Όπως ανέφερε, εάν η αποστολή του πανεπιστημίου περιορίζεται στη μετάδοση πληροφοριών, τότε η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσει σύντομα να υποκαταστήσει μεγάλο μέρος αυτής της λειτουργίας.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι το πανεπιστήμιο του μέλλοντος οφείλει να καλλιεργεί:
- κριτική σκέψη,
- δημιουργικότητα,
- δημοκρατική συνείδηση,
- υπευθυνότητα,
- ικανότητα αντιμετώπισης των νέων ηθικών διλημμάτων που δημιουργούν οι τεχνολογικές εξελίξεις.
Κατά τον ίδιο, ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο ο ρόλος της ανώτατης εκπαίδευσης γίνεται σήμερα σημαντικότερος από ποτέ.
«Το σύστημα είναι αδιάβλητο, αλλά όχι αξιοκρατικό»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ισχύον σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια.
Ο πρώην πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι οι Πανελλαδικές Εξετάσεις αποτελούν έναν θεσμό με υψηλό επίπεδο αξιοπιστίας, υποστήριξε όμως ότι δεν εξασφαλίζουν κατ' ανάγκη την αξιοκρατικότερη επιλογή των υποψηφίων.
«Το σύστημά μας είναι αδιάβλητο αλλά δεν είναι αξιοκρατικό», σημείωσε χαρακτηριστικά, επαναφέροντας την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για σταδιακή μετάβαση στο Εθνικό Απολυτήριο ως βάση ενός νέου συστήματος πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Αναφορά στον νόμο Διαμαντοπούλου
Ο Γιώργος Παπανδρέου υπενθύμισε και τη μεταρρύθμιση του 2011 για τα πανεπιστήμια, επισημαίνοντας ότι ο σχετικός νόμος είχε ψηφιστεί από 255 βουλευτές, αποτελώντας μία από τις μεγαλύτερες κοινοβουλευτικές συναινέσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Όπως ανέφερε, σημαντικό μέρος εκείνων των διατάξεων καταργήθηκε τα επόμενα χρόνια, γεγονός που –κατά την εκτίμησή του– ανέκοψε τη δυναμική της μεταρρύθμισης.
Διαμαντοπούλου: «Η Ελλάδα ξεκινά συνεχώς από την αρχή»
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η παρέμβαση της Άννας Διαμαντοπούλου.
Η πρώην υπουργός Παιδείας υποστήριξε ότι η χώρα δεν πάσχει από έλλειψη μεταρρυθμίσεων, αλλά από αδυναμία διατήρησης και ολοκλήρωσής τους.
«Οι μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα γίνονται. Το πρόβλημα είναι ότι σπάνια ολοκληρώνονται. Τις αλλάζουμε πριν προλάβουν να αξιολογηθούν και τις καταργούμε πριν αποδώσουν», ανέφερε.
Κατά την ίδια, κάθε κυβέρνηση επιχειρεί να ξεκινήσει από μηδενική βάση, με αποτέλεσμα να μην δημιουργείται ποτέ σταθερό εκπαιδευτικό πλαίσιο.
Η κ. Διαμαντοπούλου συνέδεσε τις προκλήσεις της νέας εποχής με την ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας εθνικής συμφωνίας για την εκπαίδευση, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις αλλαγές που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη στην κοινωνία, στην αγορά εργασίας και στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση.
Παραστατίδης: Εθνικό Απολυτήριο και ενίσχυση του δημόσιου σχολείου
Από την πλευρά του, ο υπεύθυνος του Τομέα Παιδείας του ΠΑΣΟΚ Στέφανος Παραστατίδης παρουσίασε τις βασικές προτεραιότητες του κόμματος για τη σχολική εκπαίδευση.
Κεντρική θέση στις προτάσεις του κατέχει το Εθνικό Απολυτήριο, το οποίο χαρακτήρισε βασικό εργαλείο για την αναβάθμιση του Λυκείου και τον περιορισμό της παραπαιδείας.
Παράλληλα:
- έθεσε ως κεντρικό στόχο την «ισότητα των συνθηκών» και όχι μόνο την ισότητα των ευκαιριών,
- πρότεινε την περαιτέρω αναβάθμιση του ολοήμερου σχολείου,
- υπογράμμισε ότι ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στα μικρά σχολεία και στην εκπαιδευτική ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας.
Η Παιδεία στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης
Η ημερίδα του ΠΑΣΟΚ ανέδειξε τη σαφή πρόθεση του κόμματος να επαναφέρει στο δημόσιο διάλογο μια συνολική ατζέντα μεταρρυθμίσεων για την εκπαίδευση.
Οι παρεμβάσεις του Γιώργου Παπανδρέου, της Άννας Διαμαντοπούλου και του Στέφανου Παραστατίδη επανέφεραν στο προσκήνιο ζητήματα που βρίσκονται ήδη στην επικαιρότητα, όπως η αναθεώρηση του άρθρου 16, το μέλλον του Εθνικού Απολυτηρίου, η αυτονομία των πανεπιστημίων, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση και η ανάγκη διαμόρφωσης ενός σταθερού εκπαιδευτικού σχεδιασμού με διάρκεια πέρα από τις κυβερνητικές εναλλαγές.
