Το να υπηρετεί κανείς τη δημόσια εκπαίδευση στην Ελλάδα της τρέχουσας δεκαετίας δεν είναι απλώς μια επαγγελματική επιλογή· είναι ένας καθημερινός αγώνας επιβίωσης, γεμάτος αντικειμενικά εμπόδια, προσωπικές θυσίες και μια διαρκή ανασφάλεια.
Η πραγματικότητα του αναπληρωτή εκπαιδευτικού, που καλείται κάθε Σεπτέμβριο να μαζέψει τη ζωή του σε μια βαλίτσα και να αναζητήσει μια νέα στέγη σε κάθε γωνιά της χώρας, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας.
Σε μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση στο Vidcast του alfavita.gr, η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, τοποθετήθηκε με ρεαλισμό και αυτοκριτική διάθεση πάνω στα φλέγοντα ζητήματα του κλάδου, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες αλλά και τις προκλήσεις που κρατούν τους νέους επιστήμονες μακριά από τη δημόσια εκπαίδευση.
Η κρίση ελκυστικότητας και το «πολυπαραγοντικό» πρόβλημα
Τα στοιχεία που τέθηκαν στη συζήτηση από τον δημοσιογράφο Νίκο Λούρδα είναι αποκαλυπτικά: 22.000 λιγότεροι εκπαιδευτικοί υπέβαλαν αίτηση διορισμού μέσω ΑΣΕΠ σε σχέση με το 2023, ενώ 1.417 εκπαιδευτικοί είτε δεν ανέλαβαν ποτέ υπηρεσία είτε οδηγήθηκαν σε παραίτηση κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.
Στο κρίσιμο ερώτημα γιατί το δημόσιο σχολείο δυσκολεύεται πλέον να προσελκύσει και να συγκρατήσει το έμψυχο δυναμικό του, η Υπουργός έκανε λόγο για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Όπως είπε, οι σχεδόν 50.000 μόνιμοι διορισμοί που πραγματοποιήθηκαν από το 2019 και μετά απορρόφησαν ένα πολύ μεγάλο μέρος των υποψηφίων που βρίσκονταν επί χρόνια σε αναμονή.
Σύμφωνα με τη Σοφία Ζαχαράκη, οι σχεδόν 5.500 αφυπηρετήσεις που καταγράφονται ετησίως δημιουργούν αδιάκοπα νέα λειτουργικά κενά, ενώ ειδικότητες υψηλής ζήτησης, όπως οι απόφοιτοι Πληροφορικής, βρίσκουν πλέον εξαιρετικά ελκυστικές εναλλακτικές επαγγελματικές επιλογές στην ελεύθερη αγορά.
Η Υπουργός Παιδείας διέκρινε πως η κρίση ελκυστικότητας του εκπαιδευτικού επαγγέλματος αποτελεί ένα διεθνές φαινόμενο, πολύ πιο έντονο μάλιστα στην Ευρώπη και την Αμερική, ωστόσο στάθηκε ιδιαίτερα στην ελληνική ιδιαιτερότητα, τη σκληρή καθημερινότητα του αναπληρωτή.
Στέγαση και σίτιση εκπαιδευτικών: «Όχι ως χάρη από την τοπική κοινωνία»
Η Υπουργός Παιδείας στάθηκε με έμφαση στην ανάγκη ριζικής βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των εκπαιδευτικών στην επαρχία και στα νησιά, ξεκαθαρίζοντας πως η μέριμνα για τους λειτουργούς της παιδείας αποτελεί υποχρέωση του κράτους και όχι προϊόν φιλανθρωπίας. Όπως λέει στο alfavita.gr, «θέλω να βελτιώνω τις συνθήκες. Όταν πηγαίνεις σε ένα μέρος, να βρίσκεις σπίτι. Θέλω να βελτιώνονται οι συνθήκες, να έχεις σίτιση και όχι αυτά να αντιμετωπίζονται ως μια χάρη που σου κάνει ο δήμος ή η τοπική κοινωνία.»
Η ίδια υπενθύμισε πως η απάντηση στο πρόβλημα απαιτεί έναν συνδυασμό συνεχών μόνιμων διορισμών, θεσμικών κινήτρων –όπως η διπλή μοριοδότηση στα δυσπρόσιτα σχολεία, την οποία η ίδια νομοθέτησε το 2020 επί υπουργίας Νίκης Κεραμέως– και πρακτικών λύσεων στέγασης σε συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση.
«Έχουμε δώσει λύσεις»
Παρουσιάζοντας συγκεκριμένα παραδείγματα παρεμβάσεων που έδωσαν άμεση ανάσα σε εκπαιδευτικούς, η κ. Ζαχαράκη ανέφερε «αυτή η κυβέρνηση έχει δώσει λύσεις: χαίρομαι που μια καθηγήτρια στον Άγιο Βασίλειο στο Ρέθυμνο, με τα χρήματα που έδωσε το Υπουργείο Εσωτερικών, δίνει χρήματα για ενοίκιο. Στην Ιθάκη, παραχωρήσαμε στον δήμαρχο κύριο Στανίτσα τη μαθητική εστία για να δημιουργηθούν ποιοτικές κατοικίες για εκπαιδευτικούς και γιατρούς.»
Στο πεδίο των οικονομικών απολαβών, η Υπουργός Παιδείας σημείωσε ότι έχουν ήδη δοθεί οριζόντιες αυξήσεις στους δημόσιους υπαλλήλους και ότι η προσπάθεια επικεντρώνεται στη μείωση των ανελαστικών εξόδων (όπως η στέγαση και η σίτιση) ώστε να ενισχυθεί έμμεσα το διαθέσιμο εισόδημα.
«Δεν υπόσχομαι ειδικό μισθολόγιο, αλλά στοχευμένες αυξήσεις με έναν λελογισμένο τρόπο που χτίζει σχέσεις εμπιστοσύνης», ήταν το μήνυμα που έστειλε προς την εκπαιδευτική κοινότητα.
Δείτε το σχετικό απόσπασμα στο Vidcast του alfavita.gr:
