Σημαντικό βήμα για τη διασύνδεση της πανεπιστημιακής κοινότητας με τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών αποτελεί η ίδρυση και λειτουργία Επώνυμης Έδρας με τίτλο «Τοπική Αυτοδιοίκηση» στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Η νέα αυτή δομή θα ενταχθεί οργανικά στο Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης της Πολυτεχνικής Σχολής.
Η Σύγκλητος του Ιδρύματος ενέκρινε τη σύναψη σχετικού Μνημονίου Συνεργασίας, εξουσιοδοτώντας τον Πρύτανη του ΑΠΘ, Καθηγητή Κυριάκο Αναστασιάδη, να προχωρήσει στην υπογραφή του με την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται να καλύψει την ανάγκη για ενισχυμένη επιστημονική τεκμηρίωση, εφαρμοσμένη έρευνα και καινοτομία σε ζητήματα που αφορούν τη βιώσιμη τοπική διακυβέρνηση, τη διοικητική ικανότητα των ΟΤΑ και τον στρατηγικό χωρικό σχεδιασμό. Η ίδρυση της Έδρας βασίζεται στις προβλέψεις του ν. 4957/2022, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας Επώνυμων Εδρών στα ελληνικά ΑΕΙ.
Το αντικείμενο της νέας Έδρας στο ΑΠΘ
Η Έδρα θα λειτουργεί ως αυτόνομος κόμβος γνώσης και ακαδημαϊκής αριστείας. Το αντικείμενό της εκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων, όπως:
- Ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός σε τοπική κλίμακα.
- Η δημόσια διοίκηση, η θεσμική οργάνωση και η ψηφιακή διακυβέρνηση των Δήμων.
- Η αστική ανθεκτικότητα, η κλιματική προσαρμογή και η πολιτική προστασία.
- Η διαχείριση της δημοτικής ακίνητης περιουσίας και η τοπική οικονομική ανάπτυξη.
Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, η Έδρα θα αναπτύξει δράσεις σε πέντε κεντρικούς άξονες: Εκπαίδευση (με σεμινάρια, συμβολή σε προπτυχιακά/μεταπτυχιακά μαθήματα και επίβλεψη διατριβών), Έρευνα (εκπόνηση μελετών και δημιουργία παρατηρητηρίων δεδομένων), Επιμόρφωση στελεχών και αιρετών της αυτοδιοίκησης, Δικτύωση με εθνικούς και διεθνείς φορείς, καθώς και Τεκμηρίωση Πολιτικών μέσω της έκδοσης εξειδικευμένων οδηγών και policy papers.
Ο/Η κάτοχος της Έδρας θα επιλεγεί βάσει των νόμιμων διαδικασιών του ΑΠΘ, με βασικά κριτήρια το αναγνωρισμένο επιστημονικό έργο και την εμπειρία του στα συναφή αντικείμενα. Θα έχει την επιστημονική ευθύνη του ετήσιου προγραμματισμού, ο οποίος θα εγκρίνεται από τα ακαδημαϊκά όργανα του Πανεπιστημίου, διασφαλίζοντας την ακαδημαϊκή ελευθερία και την επιστημονική ανεξαρτησία.
Για την ομαλή εφαρμογή του Μνημονίου, συγκροτείται Επιτροπή Παρακολούθησης και Συντονισμού με συμβουλευτικό χαρακτήρα, η οποία θα αποτελείται από εκπροσώπους του ΑΠΘ, του Τμήματος και της Π.Ε.Δ.Κ.Μ. Η Επιτροπή θα συνεδριάζει τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο για να αξιολογεί την πρόοδο των δράσεων και να συντάσσει ετήσιες εκθέσεις.
10ετής ορίζοντας με χρηματοδότηση 500.000 ευρώ
Η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας αναλαμβάνει την πλήρη οικονομική στήριξη της δομής, δεσμευόμενη για ετήσια χρηματοδότηση ύψους 50.000 ευρώ. Η συμφωνία έχει βάθος δεκαετίας, γεγονός που ανεβάζει τον συνολικό προϋπολογισμό της επένδυσης στις 500.000 ευρώ.
Τα κονδύλια θα κατατίθενται στον ΕΛΚΕ του ΑΠΘ και η διαχείρισή τους θα γίνεται με απόλυτη διαφάνεια, σύμφωνα με τον ισχύοντα κανονισμό οικονομικής διαχείρισης του Πανεπιστημίου. Οι πόροι αυτοί θα καλύπτουν ερευνητικές δαπάνες, έξοδα διοργάνωσης συνεδρίων και σεμιναρίων, προμήθεια εξειδικευμένου λογισμικού και αμοιβές νέων ερευνητών. Τέλος, διευκρινίζεται ότι η Έδρα διατηρεί το δικαίωμα να αναζητήσει συμπληρωματική χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά ή εθνικά ερευνητικά προγράμματα.
