Έντονη διαμαρτυρία προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας εκφράζουν τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, καταγγέλλοντας ότι η δραστική μείωση των αποσπάσεων εκπαιδευτικών προς τα Πανεπιστήμια δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την οργάνωση και την ποιότητα της πρακτικής άσκησης των μελλοντικών δασκάλων.
Με επιστολή τους προς την υπουργό Παιδείας, οι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι κάνουν λόγο για μια εξέλιξη που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις διακηρύξεις περί αναβάθμισης της εκπαίδευσης και επισημαίνουν ότι η εικόνα που διαμορφώνεται στα Παιδαγωγικά Τμήματα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική.
Όπως τονίζουν, αρκετά Τμήματα καλούνται να λειτουργήσουν την επόμενη τριετία με μία, δύο ή ακόμη και καμία απόσπαση εκπαιδευτικού, παρά το γεγονός ότι κάθε χρόνο έχουν την ευθύνη της πρακτικής άσκησης εκατοντάδων φοιτητών, σε συνεργασία με δεκάδες σχολικές μονάδες και μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.
«Η πρακτική άσκηση δεν είναι δευτερεύουσα διαδικασία»
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η πρακτική άσκηση αποτελεί τον βασικό πυλώνα της αρχικής εκπαίδευσης των μελλοντικών εκπαιδευτικών.
Μέσα από αυτήν, οι φοιτητές συνδέουν τη θεωρητική κατάρτιση με τη σχολική πραγματικότητα, αποκτούν εμπειρία μέσα στην τάξη και διαμορφώνουν την επαγγελματική τους ταυτότητα.
Οι πανεπιστημιακοί υπογραμμίζουν ότι η ποιότητα της πρακτικής άσκησης συνδέεται άμεσα τόσο με την ποιότητα των προγραμμάτων σπουδών όσο και με τις διαδικασίες αξιολόγησης και πιστοποίησης των ίδιων των πανεπιστημιακών τμημάτων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των αποσπασμένων εκπαιδευτικών, οι οποίοι, όπως σημειώνεται, αποτελούν τον ουσιαστικό συνδετικό κρίκο μεταξύ Πανεπιστημίου και σχολείου.
Οι εκπαιδευτικοί αυτοί δεν περιορίζονται σε διοικητικά καθήκοντα, αλλά αναλαμβάνουν:
- τον σχεδιασμό και τον συντονισμό της πρακτικής άσκησης,
- την επικοινωνία με τις σχολικές μονάδες,
- την τοποθέτηση των φοιτητών στα σχολεία,
- την παιδαγωγική υποστήριξη των ασκούμενων,
- την παρακολούθηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και τη διασφάλιση της σύνδεσης θεωρίας και πράξης.
Όπως υπογραμμίζεται, πρόκειται για έργο που δεν μπορεί να υποστηριχθεί με ελάχιστο προσωπικό.
Οι συντάκτες της επιστολής κάνουν λόγο για μια επιλογή που υποβαθμίζει έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.
Όπως αναφέρουν, όταν Παιδαγωγικά Τμήματα που εκπαιδεύουν τους μελλοντικούς δασκάλους της χώρας καλούνται να οργανώσουν εκατοντάδες πρακτικές ασκήσεις με μία ή δύο αποσπάσεις, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι η πρακτική άσκηση αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα λειτουργία και όχι ως βασικό στοιχείο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Παράλληλα, προειδοποιούν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε ένα μόνο Πανεπιστήμιο, αλλά αποκτά πλέον πανελλαδικά χαρακτηριστικά, καθώς πολλά Παιδαγωγικά Τμήματα αντιμετωπίζουν αντίστοιχες ελλείψεις.
Τα αιτήματα προς το Υπουργείο
Οι υπογράφοντες ζητούν από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας:
- άμεση επανεξέταση των φετινών αποσπάσεων,
- συμπληρωματικές αποσπάσεις με βάση τις πραγματικές ανάγκες των Τμημάτων,
- θεσμική κατοχύρωση επαρκούς στελέχωσης των Παιδαγωγικών Τμημάτων,
- συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου για την αναζήτηση άμεσης λύσης.
Ζήτημα που αφορά ολόκληρο το δημόσιο σχολείο
Οι πανεπιστημιακοί καταλήγουν ότι η υποστήριξη της πρακτικής άσκησης δεν αποτελεί εσωτερική υπόθεση των Πανεπιστημίων, αλλά επένδυση στην ποιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης.
Όπως επισημαίνουν, η αποδυνάμωση των δομών που προετοιμάζουν τους αυριανούς δασκάλους δεν επηρεάζει μόνο τα Παιδαγωγικά Τμήματα, αλλά συνολικά το ελληνικό σχολείο.
«Η πρακτική άσκηση των φοιτητών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα παράμετρος της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει τις προϋποθέσεις για την ουσιαστική προετοιμασία των μελλοντικών εκπαιδευτικών της χώρας», τονίζεται χαρακτηριστικά στην επιστολή, με την οποία ζητείται η άμεση παρέμβαση της υπουργού Παιδείας πριν από την έναρξη του νέου ακαδημαϊκού έτους.
Η Επιστολή των Πανεπιστημιακών Καθηγητών
ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Αργοναυτών & Φιλελλήνων, 382 21 Βόλος, τηλ.: 24210-74803, 74804, 74753
e-mail: [email protected]
Επιστολή διαμαρτυρίας
Βόλος, 25 Ιουνίου 2026
Προς την Υπουργό Παιδείας,
Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
κα Σοφία Ζαχαράκη
Κοινοποίηση:
- Γραφείο Πρωθυπουργού
- Υφυπουργούς Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
- Γενική Γραμματεία Ανώτατης Εκπαίδευσης
- Πρυτανικές Αρχές Πανεπιστημίων
- Πρόεδροι ΠΤΔΕ Πανεπιστημίων
- Σύνοδος Προέδρων Παιδαγωγικών Τμημάτων Πανεπιστημίων
- ΔΟΕ και ΟΛΜΕ
- ΠΟΣΔΕΠ
Θέμα: Η δραστική μείωση των αποσπάσεων εκπαιδευτικών στα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης υπονομεύει τη λειτουργία και την ποιότητα της πρακτικής άσκησης των φοιτητών/τριών.
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Με την παρούσα επιστολή εκφράζουμε την έντονη ανησυχία, απογοήτευση και διαμαρτυρία μας για τα αποτελέσματα των πρόσφατων αποσπάσεων εκπαιδευτικών προς τα Πανεπιστήμια και ειδικότερα προς τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΠΤΔΕ). Στα ΠΤΔΕ η πρακτική άσκηση αφορά ετησίως εκατοντάδες φοιτήτριες και φοιτητές, δεκάδες σχολικές μονάδες και μεγάλο αριθμό συνεργαζόμενων εκπαιδευτικών στα σχολεία. Η υποστήριξη αυτού του έργου με μία ή και μηδενική απόσπαση καθίσταται αντικειμενικά αδύνατη. Οι φετινές αποφάσεις, που σε αρκετές περιπτώσεις αποδίδουν στα Τμήματα αυτά μία, δύο ή και καμία απόσπαση για την επόμενη τριετία, έρχονται σε αντίθεση με τις διακηρυγμένες προτεραιότητες της Πολιτείας για αναβάθμιση της αρχικής εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών και ενίσχυση της ποιότητας του δημόσιου σχολείου, καθώς δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία των ΠΤΔΕ και πλήττουν ευθέως την οργάνωση, τη στήριξη και την ποιότητα της πρακτικής άσκησης των φοιτητριών και φοιτητών μας.
Η πρακτική άσκηση στα ΠΤΔΕ δεν αποτελεί περιφερειακή ή δευτερεύουσα δραστηριότητα, αλλά κομβικό πυλώνα της αρχικής εκπαίδευσης των μελλοντικών εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Μέσα από αυτήν, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές έρχονται σε επαφή με τη σχολική πραγματικότητα, συνδέουν τη θεωρία με τη διδακτική και παιδαγωγική πράξη, αναστοχάζονται επί της εκπαιδευτικής διαδικασίας και συγκροτούν την επαγγελματική τους ταυτότητα ως μελλοντικές δασκάλες και μελλοντικοί δάσκαλοι. Η εύρυθμη λειτουργία της πρακτικής άσκησης αποτελεί, συνεπώς, ζήτημα ακαδημαϊκής ποιότητας, παιδαγωγικής ευθύνης και θεσμικής αξιοπιστίας των Τμημάτων μας και συνδέεται άμεσα με την ποιότητα των προγραμμάτων σπουδών και με τις απαιτήσεις αξιολόγησης και πιστοποίησης των πανεπιστημιακών τμημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, οι αποσπασμένοι/ες εκπαιδευτικοί οι οποίοι είναι εκπαιδευτικοί αυξημένων τυπικών και ουσιαστικών ακαδημαϊκών προσόντων, αποτελούν απαραίτητο και αναντικατάστατο κρίκο μεταξύ Πανεπιστημίου και σχολικής πράξης. Η συμβολή τους δεν είναι βοηθητική ή επικουρική, αλλά ουσιαστική και πολυεπίπεδη, καθώς συνδέεται άμεσα με:
- τον σχεδιασμό, τον συντονισμό και την υλοποίηση της πρακτικής άσκησης,
- την επικοινωνία και συνεργασία με τις σχολικές μονάδες και τις/τους εκπαιδευτικούς της πράξης,
- την οργάνωση των τοποθετήσεων των φοιτητριών και φοιτητών στα σχολεία,
- την παρακολούθηση, υποστήριξη και παιδαγωγική καθοδήγηση των ασκούμενων φοιτητριών και φοιτητών,
- τη διασφάλιση της σύνδεσης ανάμεσα στη θεωρητική κατάρτιση και τη σχολική πραγματικότητα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται από τις φετινές αποσπάσεις συνιστά σοβαρή υποβάθμιση των αναγκών των Παιδαγωγικών Τμημάτων Δημοτικής Εκπαίδευσης. Όταν Τμήματα που έχουν την ευθύνη της αρχικής εκπαίδευσης των μελλοντικών δασκάλων καλούνται να οργανώσουν απαιτητικές και πολυπληθείς πρακτικές ασκήσεις με μία, δύο ή και μηδενικές αποσπάσεις, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι η πρακτική άσκηση αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα λειτουργία και όχι ως πυρήνας της πανεπιστημιακής παιδαγωγικής εκπαίδευσης. Η επιλογή αυτή θέτει σε κίνδυνο την ποιότητα της εκπαίδευσης που παρέχουμε στις φοιτήτριες και τους φοιτητές μας και, κατ’ επέκταση, την ποιότητα της μελλοντικής στελέχωσης του δημόσιου σχολείου.
Το πρόβλημα δεν αφορά ένα μόνο Τμήμα ή μια μεμονωμένη δυσλειτουργία, αλλά αποκτά πανελλαδικό και συστημικό χαρακτήρα, καθώς πολλά ΠΤΔΕ βρίσκονται αντιμέτωπα με σοβαρή υποστελέχωση σε έναν κρίσιμο τομέα της λειτουργίας τους.
Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής ούτε συμβατή με τις πραγματικές ανάγκες των ΠΤΔΕ. Αντιθέτως, συνιστά σαφή αποδυνάμωση ενός θεσμού που υπηρετεί τον πυρήνα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης των μελλοντικών εκπαιδευτικών. Η συρρίκνωση της υποστήριξης προς τα ΠΤΔΕ δεν είναι ένα στενά διοικητικό ζήτημα· είναι μια επιλογή που υπονομεύει την πρακτική άσκηση, δυσχεραίνει τη συνεργασία με τα σχολεία και τελικά πλήττει τους ίδιους τους φοιτητές και τις ίδιες τις φοιτήτριές μας.
Για όλους αυτούς τους λόγους, ζητούμε:
- την άμεση επανεξέταση των αποσπάσεων εκπαιδευτικών προς τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, με βάση τις πραγματικές, τεκμηριωμένες και πάγιες ανάγκες των Τμημάτων·
- τη χορήγηση συμπληρωματικών αποσπάσεων στα ΠΤΔΕ, η οποία θα τηρεί τη σειρά αξιολόγησης των Τμημάτων ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή, επαρκής και ποιοτική οργάνωση της πρακτικής άσκησης κατά το προσεχές ακαδημαϊκό έτος·
- τη θεσμική αναγνώριση του κρίσιμου ρόλου των αποσπασμένων εκπαιδευτικών στην αρχική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και τη μέριμνα για σταθερό και επαρκές πλαίσιο στελέχωσης των ΠΤΔΕ·
συνάντηση αντιπροσωπείας των υπογραφουσών και των υπογραφόντων με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, προκειμένου να παρουσιάσουμε αναλυτικά τα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί και να αναζητηθεί άμεσα ουσιαστική λύση.
Θεωρούμε αυτονόητο ότι η Πολιτεία οφείλει να στηρίζει έμπρακτα την πρακτική άσκηση των φοιτητριών και φοιτητών των ΠΤΔΕ, αναγνωρίζοντας ότι αυτή συνιστά βασική προϋπόθεση για την ποιοτική αρχική εκπαίδευση των μελλοντικών εκπαιδευτικών της χώρας. Η αποδυνάμωση των δομών που την υποστηρίζουν δεν συνάδει με τη σημασία που δημόσια αποδίδεται στην αναβάθμιση της εκπαίδευσης και στη βελτίωση της ποιότητας του σχολείου.
Σας καλούμε, επομένως, να προχωρήσετε άμεσα στις αναγκαίες ενέργειες για την ενίσχυση των Παιδαγωγικών Τμημάτων Δημοτικής Εκπαίδευσης με το απαιτούμενο προσωπικό, ώστε να μην τεθεί σε διακινδύνευση η ομαλή λειτουργία και η παιδαγωγική ποιότητα της πρακτικής άσκησης των φοιτητριών και φοιτητών μας.
Η πρακτική άσκηση των φοιτητριών και φοιτητών μας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα παράμετρος της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης ούτε να εξαρτάται κάθε χρόνο από ελλιπείς ή ανεπαρκείς αποσπάσεις. Η Πολιτεία οφείλει να εγγυάται τις προϋποθέσεις για την ουσιαστική προετοιμασία των μελλοντικών εκπαιδευτικών της χώρας. Για τον λόγο αυτό αναμένουμε την άμεση ανταπόκρισή σας στα παραπάνω αιτήματα.
Υπενθυμίζεται ότι στο υφιστάμενο νομικό και θεσμικό πλαίσιο δεν προβλέπεται ο θεσμός των μεντόρων εκπαιδευτικών στα σχολεία για την υποστήριξη των υποψήφιων εκπαιδευτικών.
Με εκτίμηση,
Οι διδάσκουσες / διδάσκοντες στις Πρακτικές Ασκήσεις και Πρόεδροι στα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης
Σταυρούλα Καλδή – Καθηγήτρια (γνωστικό αντικείμενο: Παιδαγωγική: Διδακτική Μεθοδολογία) – Υπεύθυνη Πρακτικής Άσκησης - ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Κωνσταντίνος Κασβίκης – Αναπληρωτής Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Διδακτική της Ιστορίας και Πολιτισμού) - Πρόεδρος και συμμετέχων στη Πρακτική Άσκηση – ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Κυριάκος Μπονίδης – Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Σχολική Παιδαγωγική και Παιδαγωγική της Ειρήνης) – Υπεύθυνος Πρακτικής Άσκησης - ΠΤΔΕ – ΑΠΘ
Γεώργιος Νικολάου – Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Διαπολιτισμική Παιδαγωγική) – Πρόεδρος και συμμετέχων στη Πρακτική Άσκηση – Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και Κοινωνικής Εργασίας – Πανεπιστήμιο Πατρών
Μαρία Παπαρούση – Καθηγήτρια (γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνική Λογοτεχνία και Διδακτική της Λογοτεχνίας) - Πρόεδρος – ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Ιωάννης Μπέτσας – Αναπληρωτής Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Ιστορία της Εκπαίδευσης) – Πρόεδρος – ΠΤΔΕ – ΑΠΘ
Χρήστος Γκόβαρης – Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Θεωρία και Πράξη) – Συντονιστής Πρακτικής Άσκησης – ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Γεώργιος Φραγκούλης – Επίκουρος Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Κοινωνική Παιδαγωγική: κριτικές προσεγγίσεις και εφαρμογές στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση) - Συντονιστής Πρακτικής Άσκησης – ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Αγγελική Λαζαρίδου – Αναπληρώτρια Καθηγήτρια (γνωστικό αντικείμενο: Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης) - Συντονίστρια Πρακτικής Άσκησης – ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Δημήτριος Θεοδώρου - Επίκουρος Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Διδακτική Μεθοδολογία και Πρακτική Άσκηση) – Υπεύθυνος Πρακτικής Άσκησης - ΠΤΔΕ – Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Αναστάσιος Μικρόπουλος – Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Πληροφορική στην Εκπαίδευση με έμφαση τις Εικονικές Πραγματικότητες στη Διδασκαλία) – Πρόεδρος – ΠΤΔΕ - Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Μαρία Λιακοπούλου – Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Σχολική Παιδαγωγική) – Συντονίστρια Πρακτικής Άσκησης - ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Ιωάννινων
Κωνσταντίνα Τσώλη – Αναπληρώτρια Καθηγήτρια (γνωστικό αντικείμενο: Σχολική Παιδαγωγική και Πρακτική Άσκηση) – Συντονίστρια Πρακτικής Άσκησης - ΠΤΔΕ – Ε.Κ.Π.Α.
Νικόλαος Αλεξόπουλος – Επίκουρος Καθηγητής – (γνωστικό αντικείμενο: Διοίκηση και Πρακτική Άσκηση στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση) – Συντονιστής Πρακτικής Άσκησης – ΠΤΔΕ – Ε.Κ.Π.Α.
Δημήτριος Σταύρου – Καθηγητής - (γνωστικό αντικείμενο: Διδακτική των Φυσικών Επιστημών) Πρόεδρος – ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Κρήτης
Αιμιλία Μιχαηλίδη - Επίκουρη Καθηγήτρια – (γνωστικό αντικείμενο: Διδακτική των Θετικών Επιστημών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση) - Συντονίστρια Πρακτικής Άσκησης – ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Κρήτης
Μαρίνος Αναστασάκης - Επίκουρος Καθηγητής - (γνωστικό αντικείμενο: Διδακτική Μεθοδολογία) - Συντονιστής Πρακτικής Άσκησης - ΠΤΔΕ - Πανεπιστήμιο Κρήτης
Μενέλαος Τζιφόπουλος – Επίκουρος Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Παιδαγωγική και Εφαρμογές στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση) - Συντονιστής Πρακτικής Άσκησης - ΠΤΔΕ - Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Πολύκαρπος Καραμούζης – Καθηγητής (γνωστικό αντικείμενο: Κοινωνιολογία της Θρησκείας) – Πρόεδρος – ΠΤΔΕ – Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Μαρίνα Κουγιουρούκη – Επίκουρη Καθηγήτρια (γνωστικό αντικείμενο: Διδακτική Μεθοδολογία) - Συμμετέχουσα στη Πρακτική Άσκηση – ΠΤΔΕ – Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
