Με μια εξαιρετικά επείγουσα και θεσμική επιστολή-παρέμβαση που εστάλη στις 25 Ιουνίου 2026, η Σύνοδος Προέδρων και Κοσμητόρων Παιδαγωγικών Τμημάτων και Σχολών της χώρας, υπό το προεδρείο των Καθηγητών Αλιβίζου (Λοΐζου) Σοφού, Αθανάσιου Αϊδίνη και Δημητρίου Σταύρου, εκφράζει την έντονη ανησυχία της προς την Υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη αναφορικά με τον ιδιαίτερα περιορισμένο αριθμό αποσπάσεων εκπαιδευτικών που εγκρίθηκαν για την επόμενη τριετία.
Στο επίσημο έγγραφο, το οποίο συνυπογράφουν 28 Παιδαγωγικά Τμήματα και Σχολές από 9 μεγάλα Πανεπιστήμια της χώρας (ΑΠΘ, ΔΠΘ, ΕΚΠΑ, Αιγαίου, Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Ιωαννίνων, Κρήτης και Πατρών), υπογραμμίζεται ότι η υποστελέχωση αυτή πλήττει άμεσα την ποιότητα, τη συνέχεια και την επάρκεια της Πρακτικής Άσκησης των φοιτητών, η οποία αποτελεί τον οργανικό συνδετικό κρίκο μεταξύ ακαδημαϊκής θεωρίας και σχολικής πράξης.
Οι ακαδημαϊκές αρχές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν τμήματα που δεν έλαβαν ούτε έναν αποσπασμένο ή έλαβαν μόλις έναν για εκατοντάδες φοιτητές, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται υπέρμετρα τα μέλη ΔΕΠ και να υποβαθμίζεται η προετοιμασία των μελλοντικών λειτουργών της εκπαίδευσης.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η Σύνοδος καταθέτει ένα πλαίσιο έξι συγκεκριμένων αιτημάτων, ζητώντας την άμεση χορήγηση συμπληρωματικών αποσπάσεων βάσει των πραγματικών αναγκών, τη θεσμική θωράκιση του ρόλου των αποσπασμένων, την επαναφορά του μέτρου των μόνιμων μετατάξεων εκπαιδευτικών στα Πανεπιστήμια ως μια βιώσιμη και σταθερή λύση, καθώς και τον ορισμό άμεσης συνάντησης με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, ξεκαθαρίζοντας ότι το ζήτημα αυτό δεν αποτελεί μια απλή εσωτερική διευκόλυνση των ιδρυμάτων, αλλά βασική προϋπόθεση για την επιβίωση και την ποιότητα του δημόσιου σχολείου.
Αναλυτικά η επιστολή προς το Υπουργείο Παιδείας:
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Με την παρούσα επιστολή επιθυμούμε να εκφράσουμε, με ενιαίο και θεσμικό τρόπο, την έντονη ανησυχία των Παιδαγωγικών Τμημάτων και των Σχολών στις οποίες αυτά εντάσσονται, σχετικά με τον ιδιαίτερα περιορισμένο αριθμό αποσπάσεων εκπαιδευτικών που ανακοινώθηκε για την επόμενη τριετία.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο μια διοικητική ή υπηρεσιακή ρύθμιση. Συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα των Παιδαγωγικών Τμημάτων να επιτελέσουν με επάρκεια έναν από τους κεντρικούς τους ακαδημαϊκούς και κοινωνικούς ρόλους: την αρχική εκπαίδευση των μελλοντικών εκπαιδευτικών και, ειδικότερα, την οργάνωση, εποπτεία και παιδαγωγική υποστήριξη της Πρακτικής Άσκησης των φοιτητριών και φοιτητών.
Η Πρακτική Άσκηση στα Παιδαγωγικά Τμήματα δεν αποτελεί συμπληρωματική ή περιφερειακή δραστηριότητα. Είναι οργανικό μέρος της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης των μελλοντικών εκπαιδευτικών. Μέσα από αυτήν οι φοιτήτριες και οι φοιτητές συνδέουν τη θεωρητική τους κατάρτιση με τη σχολική πράξη, γνωρίζουν τη λειτουργία της σχολικής μονάδας, παρατηρούν τη διδακτική διαδικασία, αναλαμβάνουν παιδαγωγικές και διδακτικές δραστηριότητες, συνεργάζονται με εκπαιδευτικούς της πράξης και διαμορφώνουν σταδιακά την επαγγελματική τους ταυτότητα.
Για να μπορέσει, όμως, η Πρακτική Άσκηση να λειτουργήσει με ακαδημαϊκή σοβαρότητα, παιδαγωγική συνέχεια και οργανωτική επάρκεια, απαιτείται σταθερή και ουσιαστική υποστήριξη. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αποσπασμένες και οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί στα Παιδαγωγικά Τμήματα επιτελούν κρίσιμο έργο. Δεν καλύπτουν απλώς επιμέρους διοικητικές ανάγκες. Λειτουργούν ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο Πανεπιστήμιο και το σχολείο, συμβάλλουν στον σχεδιασμό και στον συντονισμό της Πρακτικής Άσκησης, υποστηρίζουν την επικοινωνία με τις σχολικές μονάδες, βοηθούν στην τοποθέτηση των φοιτητριών και φοιτητών, συμμετέχουν στην παρακολούθηση και παιδαγωγική καθοδήγησή τους και συμβάλλουν ουσιαστικά στη σύνδεση της ακαδημαϊκής γνώσης με την εκπαιδευτική πραγματικότητα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται από τις πρόσφατες ανακοινώσεις προκαλεί σοβαρό προβληματισμό και καταδεικνύει την έκταση του προβλήματος. Ενδεικτικά, υπάρχουν Παιδαγωγικά Τμήματα που, σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα ανακοινώσεις, δεν έχουν λάβει κανέναν αποσπασμένο εκπαιδευτικό για την υποστήριξη των Πρακτικών Ασκήσεων. Υπάρχουν, επίσης, Τμήματα που έχουν λάβει μόνο έναν αποσπασμένο εκπαιδευτικό, παρά το γεγονός ότι καλούνται να οργανώσουν, να εποπτεύσουν και να υποστηρίξουν την Πρακτική Άσκηση μεγάλου αριθμού φοιτητριών και φοιτητών και στα τέσσερα έτη σπουδών. Η αναντιστοιχία ανάμεσα στις πραγματικές εκπαιδευτικές και οργανωτικές ανάγκες των Τμημάτων και στον αριθμό των αποσπασμένων εκπαιδευτικών δημιουργεί αντικειμενικές δυσκολίες στην ποιότητα, τη συνέχεια και την παιδαγωγική επάρκεια της Πρακτικής Άσκησης.
Η συνθήκη αυτή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως απλή αριθμητική μείωση προσωπικού. Στην πράξη σημαίνει ότι Τμήματα με μεγάλο αριθμό φοιτητριών και φοιτητών, με πολλαπλές υποχρεώσεις Πρακτικής Άσκησης, με διαδοχικές φάσεις παρατήρησης, διδασκαλίας, ανατροφοδότησης και αναστοχασμού, καθώς και με εκτεταμένο δίκτυο συνεργαζόμενων σχολικών μονάδων, καλούνται να ανταποκριθούν σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο έργο χωρίς την αναγκαία στελέχωση. Αυτό επιβαρύνει υπέρμετρα τα μέλη ΔΕΠ και το λοιπό προσωπικό των Τμημάτων, περιορίζει τις δυνατότητες συστηματικής παιδαγωγικής υποστήριξης των φοιτητριών και φοιτητών και δυσχεραίνει τη σταθερή συνεργασία με τα σχολεία.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το πρόβλημα δεν εμφανίζεται ως μεμονωμένο ή περιστασιακό. Αντιθέτως, αφορά το σύνολο σχεδόν των Παιδαγωγικών Τμημάτων και, κατ’ επέκταση, τις Σχολές που έχουν την ακαδημαϊκή ευθύνη για την εκπαίδευση των μελλοντικών εκπαιδευτικών. Πρόκειται, συνεπώς, για ζήτημα πανελλαδικής εμβέλειας, με άμεσες επιπτώσεις στην ποιότητα της αρχικής εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών και, τελικά, στη λειτουργία του δημόσιου σχολείου.
Η υποστήριξη της Πρακτικής Άσκησης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μεταβλητή δευτερεύουσας σημασίας. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ουσιαστική προετοιμασία των αυριανών εκπαιδευτικών. Όταν αποδυναμώνεται ο μηχανισμός υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης, δεν πλήττεται μόνο η εσωτερική λειτουργία των Πανεπιστημίων. Πλήττεται η ίδια η ποιότητα της εκπαίδευσης που λαμβάνουν οι μελλοντικοί εκπαιδευτικοί, η σχέση Πανεπιστημίου και σχολείου, καθώς και η δυνατότητα του εκπαιδευτικού συστήματος να επενδύσει συστηματικά στη νέα γενιά εκπαιδευτικών.
Θα θέλαμε επίσης να επισημάνουμε ότι, στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, η υποστήριξη των ανερχόμενων εκπαιδευτικών στο πεδίο της σχολικής πράξης δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτονόητα διασφαλισμένη μέσα από άλλους μηχανισμούς. Η απουσία ενός σταθερού, θεσμοθετημένου και επαρκώς οργανωμένου πλαισίου μεντορικής υποστήριξης των φοιτητριών και φοιτητών στα σχολεία καθιστά ακόμη πιο αναγκαία την παρουσία αποσπασμένων εκπαιδευτικών στα Παιδαγωγικά Τμήματα. Οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί καλύπτουν ένα πραγματικό πεδίο σύνδεσης, συντονισμού και παιδαγωγικής συνέχειας, το οποίο δεν μπορεί να αντικατασταθεί απλώς με εσωτερικές ανακατανομές έργου στα Τμήματα.
Για τους παραπάνω λόγους, ζητούμε:
Πρώτον, την άμεση επανεξέταση των αποφάσεων που αφορούν τις αποσπάσεις εκπαιδευτικών στα Παιδαγωγικά Τμήματα, με βάση τις πραγματικές και τεκμηριωμένες ανάγκες κάθε Τμήματος.
Δεύτερον, τη χορήγηση συμπληρωματικών αποσπάσεων, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της Πρακτικής Άσκησης κατά το προσεχές ακαδημαϊκό έτος και συνολικά κατά την επόμενη τριετία.
Τρίτον, τη θεσμική αναγνώριση του ιδιαίτερου ρόλου των αποσπασμένων εκπαιδευτικών στα Παιδαγωγικά Τμήματα, όχι ως περιστασιακής διοικητικής υποστήριξης, αλλά ως αναγκαίου παράγοντα για τη σύνδεση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με τη σχολική πράξη.
Τέταρτον, τη διαμόρφωση σταθερού, προβλέψιμου και επαρκούς πλαισίου στελέχωσης των Παιδαγωγικών Τμημάτων με αποσπασμένους εκπαιδευτικούς, ώστε τα Τμήματα να μπορούν να σχεδιάζουν εγκαίρως και με ασφάλεια την Πρακτική Άσκηση των φοιτητριών και φοιτητών τους.
Πέμπτον, την εξέταση της δυνατότητας επαναφοράς του μέτρου που ίσχυε στο παρελθόν και προέβλεπε τη μετάταξη μόνιμων εκπαιδευτικών προς τα Παιδαγωγικά Τμήματα, με αποκλειστικό σκοπό την κάλυψη των αναγκών οργάνωσης, συντονισμού και υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης.
Η ρύθμιση αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει μια σταθερή και θεσμικά βιώσιμη λύση, καθώς θα επέτρεπε την κάλυψη των πραγματικών αναγκών κάθε Τμήματος με βάση συγκεκριμένα και αντικειμενικά κριτήρια, όπως ο αριθμός των φοιτητριών και φοιτητών, η έκταση και η δομή των Πρακτικών Ασκήσεων, ο αριθμός των συνεργαζόμενων σχολικών μονάδων και οι απαιτήσεις εποπτείας και παιδαγωγικής υποστήριξης. Με τον τρόπο αυτό, τα Παιδαγωγικά Τμήματα θα μπορούσαν να διαθέτουν μόνιμο και εξειδικευμένο εκπαιδευτικό προσωπικό για την Πρακτική Άσκηση, χωρίς να εξαρτώνται κάθε φορά αποκλειστικά από τον ετήσιο ή τριετή προγραμματισμό των αποσπάσεων.
Έκτον, τη συνάντηση αντιπροσωπείας των Παιδαγωγικών Τμημάτων και των Σχολών με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, προκειμένου να παρουσιαστούν αναλυτικά τα στοιχεία που τεκμηριώνουν το πρόβλημα και να αναζητηθεί άμεσα λειτουργική και θεσμικά βιώσιμη λύση.
Είμαστε βέροι ότι το Υπουργείο αναγνωρίζει τη σημασία της αρχικής εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών για την ποιότητα του ελληνικού σχολείου. Η αναβάθμιση της εκπαίδευσης δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ουσιαστική στήριξη των Τμημάτων που έχουν την ευθύνη της πανεπιστημιακής προετοιμασίας των μελλοντικών εκπαιδευτικών. Η Πρακτική Άσκηση αποτελεί το σημείο όπου η θεωρία συναντά την πράξη, όπου η παιδαγωγική γνώση μετατρέπεται σε εκπαιδευτική ευθύνη και όπου οι φοιτήτριες και οι φοιτητές δοκιμάζουν, αναστοχάζονται και συγκροτούν τον επαγγελματικό τους ρόλο.
Για τον λόγο αυτό, θεωρούμε αναγκαία την άμεση ανταπόκριση του Υπουργείου. Η ενίσχυση των Παιδαγωγικών Τμημάτων με τον απαιτούμενο αριθμό αποσπασμένων εκπαιδευτικών δεν αποτελεί αίτημα εσωτερικής διευκόλυνσης των Πανεπιστημίων. Αποτελεί προϋπόθεση για την ποιότητα της εκπαίδευσης των μελλοντικών εκπαιδευτικών και, τελικά, για την ποιότητα του δημόσιου σχολείου.
Εκ μέρους της Συνόδου Προέδρων και Κοσμητόρων Παιδαγωγικών Τμημάτων και Σχολών
Ο Πρόεδρος Αλιβίζος Λοΐζος Σοφός Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου
Ο Αντιπρόεδρος Αθανάσιος Αϊδίνης Καθηγητής Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Ο Γραμματέας Δημήτριος Σταύρου Καθηγητής Πανεπιστήμιο Κρήτης
4 Σύνοδος Προέδρων/Κοσμητόρων Παιδαγωγικών Τμημάτων/Σχολών Πρόεδρος: Αλιβίζος (Λοΐζος) Σοφός Αναπληρωτής, Πρόεδρος: Αθανάσιος Αϊδίνης, Γραμματέας: Δημήτριος Σταύρου
Σύνοδος Προέδρων/Κοσμητόρων Παιδαγωγικών Τμημάτων/Σχολών
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
- Παιδαγωγική Σχολή
- Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης
- Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης
ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ 4. Σχολή Επιστημών Αγωγής 5. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 6. Τμήμα των Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία
ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 7. Σχολή Επιστημών Αγωγής 8. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 9. Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 10. Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών 11. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 12. Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 13. Σχολή Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών 14. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 15. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 16. Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών 17. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 18. Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης 19. Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 20. Σχολή Επιστημών Αγωγής 21. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 22. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 23. Σχολή Επιστημών Αγωγής 24. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 25. Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ 26. Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών 27. Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και Κοινωνικής Εργασίας 28. Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία
