Η φράση «καθεύδω υπό μανδραγόραν» απαντάται συχνά σε παλαιότερα κείμενα και χρησιμοποιείται για να περιγράψει έναν ύπνο ιδιαίτερα βαθύ, σχεδόν απόλυτο, που παραπέμπει σε πλήρη αδιαφορία ή απουσία εγρήγορσης.
Σύμφωνα με τη γλωσσική και ιστορική της προέλευση, η έκφραση συνδέεται με το φυτό μανδραγόρας, το οποίο από την αρχαιότητα ήταν γνωστό για τις υπνωτικές και ναρκωτικές του ιδιότητες.
Ο μανδραγόρας δεν αποτελούσε απλώς ένα φυτό της φύσης, αλλά είχε αποκτήσει σχεδόν μυθική διάσταση. Η ιδιόμορφη, ανθρωπόμορφη ρίζα του, σε συνδυασμό με τις επιδράσεις του, τροφοδότησαν πλήθος δοξασιών και δεισιδαιμονιών στον αρχαίο κόσμο.
Σε διάφορες παραδόσεις, χρησιμοποιούνταν ως φυλαχτό για την προστασία από ασθένειες και τον θάνατο, ενώ του αποδίδονταν και υπερφυσικές ιδιότητες. Μάλιστα, υπήρχε η πεποίθηση ότι πρόκειται για φυτό που συνδέεται με ψυχές ανθρώπων και ότι κατά την εκρίζωσή του εκπέμπει κραυγή, η οποία –σύμφωνα με τους μύθους– μπορούσε να προκαλέσει τρόμο, ακόμη και θάνατο σε όποιον τη άκουγε.
