Γιώργος Χριστόπουλος Σε προηγούμενα άρθρα μου της σειράς «Τα παράδοξα της ελληνικής εκπαίδευσης» που δημοσιεύονται στο φιλόξενο alfavita.gr, έχει επισημανθεί ο κίνδυνος της έλλειψης εκπαιδευτικών τόσο στην ιδιωτική όσο και στη δημόσια εκπαίδευση, κυρίως λόγω των κακών συνθηκών εργασίας και των χαμηλότατων αμοιβών.
Δυστυχώς, μέχρι στιγμής το κράτος αρνείται να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Εμμένει, παρά τα θηριώδη πλεονάσματα, στο γενικό ύψος των αμοιβών που θέσπισε το Ενιαίο Μισθολόγιο το 2011, όπου περικόπηκε περίπου το 35-40% των αποδοχών μας, όταν την ίδια ώρα στηρίζει γενναία – και καλά κάνει - άλλες ομάδες δημόσιων υπαλλήλων (όπως οι ένστολοι). Αντιστοίχως, στα ιδιωτικά σχολεία οι διοικήσεις κρύβονται πίσω από την Υπουργική Απόφαση Μπαμπινιώτη που «δένει» υποχρεωτικά τους ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς με το μισθολόγιο των δημόσιων (αν και ο νόμος 682/77 για την ιδιωτική εκπαίδευση θεωρεί ότι το μισθολόγιο των δημόσιων πρέπει να λειτουργεί ως η ελάχιστη αμοιβή). Έτσι, παρά την έκρηξη εγγραφών (7-10% το χρόνο), την αύξηση διδάκτρων και τις επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ, δεν επαναφέρουν τις αμοιβές στα προ 2012 επίπεδα. Είναι χαρακτηριστικό να σημειωθεί ότι από την μείωση των αποδοχών των ιδιωτικών εκπαιδευτικών, την υποχρεωτική αύξηση του διώρου και το διετές πάγωμα της μισθολογικής ωρίμανσης την περίοδο 2016-17, οι ιδιοκτησίες των ιδιωτικών σχολείων κερδίζουν περίπου 45 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Οι κάκιστες αποδοχές και η διαρκής επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων σε δημόσια και σε ιδιωτικά σχολεία (εντατικοποίηση της εργασίας, bullying, εκδικητικές διοικητικές πρακτικές) φέρνουν πλέον σοβαρές συνέπειες. Το big quit στην ιδιωτική εκπαίδευση είναι καταγεγραμμένο φαινόμενο σε έρευνα της ΟΙΕΛΕ του 2022. Στη δημόσια εκπαίδευση έχουμε μεγάλα κύματα συνταξιοδοτήσεων, ενώ μεγάλος αριθμός συναδέλφων, κυρίως αναπληρωτών, παραιτείται. Η έλλειψη δασκάλων σε δημόσια και ιδιωτικά σχολεία είναι χαρακτηριστική, στην δε ιδιωτική εκπαίδευση υπάρχουν πλέον μεγάλα κενά σε ειδικότητες όπως τεχνολόγοι, πληροφορικάριοι, βιολόγοι, χημικοί. Ειδικότητες δηλαδή που αμείβονται πολύ καλύτερα στην ευρύτερη αγορά. To πιο ανησυχητικό, βέβαια, είναι ότι τα νέα παιδιά στρέφουν την πλάτη τους στο επάγγελμα του εκπαιδευτικού κι αυτό διαπιστώνεται εύκολα από την καταβαράθρωση των βάσεων σε παιδαγωγικά τμήματα και στις λεγόμενες καθηγητικές σχολές.
Έτσι, λοιπόν, κράτος και ιδιοκτήτες, αντί να κάνουν το αυτονόητο, να δώσουν δηλαδή οικονομικά και θεσμικά κίνητρα στους εκπαιδευτικούς, προσφεύγουν στην εύκολη λύση. Στην επιστράτευση των ηλικιωμένων. Στο δημόσιο, μετά την αδυναμία κάλυψης θέσεων δασκάλων σε ορισμένες περιοχές (όπως η Δυτική Αττική), δόθηκε το 2024 η δυνατότητα σε συνταξιούχους εκπαιδευτικούς «που δεν έχουν υπερβεί το εξηκοστό έβδομο έτος της ηλικίας τους» να επιτρέψουν στη σχολική τάξη, εφόσον δεν έχουν καλυφθεί λειτουργικά κενά.
Στην ιδιωτική εκπαίδευση οι ιδιοκτήτες πίεσαν την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου και έλαβαν ένα ανέλπιστο δώρο. Φθηνό και αναλώσιμο προσωπικό (οι συνταξιούχοι θα αμείβονται με το χαμηλότερο ΜΚ). Έτσι, όχι μόνο καλύπτουν τα κενά, αλλά μειώνουν και το εργασιακό κόστος.
Στο θέμα των συνταξιούχων στην ιδιωτική εκπαίδευση αναφερθήκαμε πρόσφατα. Πρόκειται για μια απαράδεκτη, ξεκάθαρα κατά παραγγελία, απόφαση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) που επιτρέπει να συνεχίσουν να εργάζονται εκπαιδευτικοί στα ιδιωτικά σχολεία και μετά τη συμπλήρωση των 70 ετών ηλικίας. Επιπλέον, στην ίδια απόφαση το ΝΣΚ (μετά από ένα τουλάχιστον περίεργο ερώτημα της Διεύθυνσης Ιδιωτικής Εκπαίδευσης) δίνει τη δυνατότητα και σε δημόσιους εκπαιδευτικούς, μετά τη συνταξιοδότησή τους και πριν συμπληρώσουν τα 70 έτη, να εργάζονται στα ιδιωτικά σχολεία!
Η απόφαση του ΝΣΚ δεν είναι τυχαία. Όχι μόνο θα καλύψουν κενά, αλλά η φωτογραφική ρύθμιση για συνταξιούχους του δημοσίου αφορά κυρίως στελέχη του Υπουργείου και των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης που θα προσληφθούν, ώστε να λειτουργήσουν ως «μπαμπούλες» για τους νέους εκπαιδευτικούς και ως ασπίδα προστασίας για τα ιδιωτικά σχολεία από ανεπιθύμητους ελέγχους. Τα παλιά αυτά στελέχη των Διευθύνσεων, διευθυντικά στελέχη δημόσιων σχολείων, σχολικοί σύμβουλοι κ.λπ. θα χρησιμοποιήσουν όλα τα «κονέ» τους, προκειμένου να προστατεύσουν παραβατικούς ιδιοκτήτες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, πρώην σχολικός σύμβουλος σε δημοτικό σχολείο του Πειραιά που τρομοκρατούσε νέα συνάδελφο και επέτρεπε σε γονείς να «μπουκάρουν» μέσα στο σχολείο για να την εκφοβίζουν.
Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι ο προηγούμενος Υπουργός Παιδείας κ. Πιερρακάκης, προς τιμήν του, αρνήθηκε να υπογράψει ανάλογη απόφαση του ΝΣΚ.
Οι επιπτώσεις για την ποιότητα των παρεχόμενων εκπαιδευτικών υπηρεσιών σε δημόσια και σε ιδιωτικά σχολεία θα είναι σοβαρότατες. Σεβόμαστε τους ώριμους, αφυπηρετήσαντες συναδέλφους μας, αλλά θεωρούμε ότι άνθρωποι που διανύουν την όγδοη δεκαετία της ζωής τους δεν μπορούν να έχουν εύκολα επαφή με τις νέες γενιές, θα δυσκολευτούν να ανταποκριθούν στις νέες τεχνολογικές συνθήκες της εκπαίδευσης και δεν έχουν τις αντοχές που απαιτούνται για ένα επάγγελμα που γίνεται συνεχώς και πιο απαιτητικό.
Θα πρέπει άμεσα να ευαισθητοποιηθούν κόμματα και εκπαιδευτικές συλλογικότητες, ώστε να αποτραπεί η απαράδεκτη αυτή πρακτική επιστράτευσης των συνταξιούχων και να καλυφθούν έτσι τα κενά που προκύπτουν λόγω κυρίως των χαμηλότατων αμοιβών.
Κράτος και ιδιοκτήτες θα πρέπει να αντιληφθούν ότι με πασαλείμματα δεν θα σώσουν την κατάσταση. Αν θέλουν να έχουν ποιοτικό και σταθερό προσωπικό στο μέλλον, θα πρέπει να κάνουν το σχολείο ελκυστικό προορισμό εργασίας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τα ΠΑΝΩ ΚΑΤΩ στο Voucher ΔΥΠΑ: Ανοίγει ξανά αύριο η επιλογή - Που έχει θέσεις
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
