Γλώσσα - Συζήτηση
Η λέξη «τελμώνας» μας θυμίζει ότι η ελληνική γλώσσα κρύβει πλούτο τύπων και παραλλαγών, πολλές από τις οποίες δεν επιβίωσαν στη νεοελληνική, αλλά άφησαν το αποτύπωμά τους σε βασικές έννοιες

Η αρχαιοελληνική λέξη «τελμώνας» (ὁ τελμών ή τελμώνας) δεν είναι από τις πιο γνωστές σήμερα, όμως έχει ενδιαφέρον τόσο γλωσσικά όσο και σημασιολογικά.

Στην αρχαία ελληνική γραμματεία, ο τελμώνας σημαίνει: ο τολμηρός, ο θαρραλέος, αυτός που δείχνει τόλμη

Η λέξη συνδέεται ετυμολογικά με το ρήμα «τολμάω» / «τολμῶ», δηλαδή «έχω το θάρρος να πράξω κάτι».

Ο «τελμώνας» είναι λοιπόν ο άνθρωπος που δεν διστάζει, που επιχειρεί κάτι δύσκολο ή ριψοκίνδυνο.

Γλωσσική παρατήρηση

Η μορφή της λέξης δείχνει έναν παλαιότερο ή διαλεκτικό τύπο που σχετίζεται με τη ρίζα τολμ-. Στην αρχαία ελληνική συναντούμε ποικίλες παραλλαγές λέξεων με εναλλαγές φθόγγων (π.χ. τολμ- / τελμ-), κάτι που δεν είναι ασυνήθιστο στην εξέλιξη της γλώσσας.

Σημασιολογική απόχρωση

Η έννοια της «τόλμης» στην αρχαιότητα δεν ήταν μονοδιάστατη.

  • Σε ηρωικό πλαίσιο σήμαινε γενναιότητα.

  • Σε αρνητικό συμφραζόμενο μπορούσε να υποδηλώνει θρασύτητα.

Άρα ο «τελμώνας» μπορούσε να είναι είτε ο γενναίος είτε – ανάλογα με το πλαίσιο – ο υπερβολικά τολμηρός.

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

Υπουργείο Παιδείας ΥΠΑΙΘΑ
Υπουργείο Παιδείας: Μεταθέσεις, αποσπάσεις και παραιτήσεις εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Το θέμα παρουσιάζει αυξημένο ενδιαφέρον, ιδίως ενόψει των συνταξιοδοτήσεων και των υπηρεσιακών μεταβολών που επηρεάζουν τον αριθμό διορισμών και...
Υπουργείο Παιδείας: Μεταθέσεις, αποσπάσεις και παραιτήσεις εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης