Ημέρα Μνήμης Ολοκαυτώματος: Εγκύκλιος για δράσεις στα σχολεία στις 27 Ιανουαρίου

Με εγκύκλιο που εξέδωσε το Υπουργείο Παιδείας, καθορίζεται το πλαίσιο των εκπαιδευτικών εκδηλώσεων για την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος, η οποία τιμάται την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026.

Σύμφωνα με την απόφαση που υπέγραψε η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, όλες οι σχολικές μονάδες της χώρας καλούνται να αφιερώσουν δύο διδακτικές ώρες σε δράσεις που προάγουν την ιστορική γνώση και τη συλλογική μνήμη.

Το κεντρικό θέμα και ο 12ος μαθητικός διαγωνισμός βίντεο

Για το τρέχον σχολικό έτος (2025-2026), ο θεματικός άξονας των εκδηλώσεων ορίστηκε ως: «Το Ολοκαύτωμα στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων». Το θέμα αυτό ταυτίζεται με τον ετήσιο μαθητικό διαγωνισμό δημιουργίας ταινίας μικρού μήκους/βίντεο, ο οποίος διεξάγεται για 12η συνεχή χρονιά.

Ο διαγωνισμός αποτελεί σύμπραξη της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων και του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος (ΕΜΕ) και απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες της Α’ και Β’ Λυκείου.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η δράση υλοποιείται ταυτόχρονα και στην Κύπρο, στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας που υπεγράφη τον Φεβρουάριο του 2024 μεταξύ των δύο κρατών.

Οι βασικοί πυλώνες των δράσεων περιλαμβάνουν:

• Ενημέρωση για τα γεγονότα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και τη γενοκτονία των Εβραίων, με έμφαση στην ελληνική πτυχή.

• Μελέτη φωτογραφικού υλικού, ιστορικών αρχείων και μαρτυριών επιζώντων.

• Σύνδεση των ιστορικών γεγονότων με σύγχρονα κοινωνικά φαινόμενα, όπως η ρητορική μίσους, ο αντισημιτισμός, ο ρατσισμός και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οδηγίες προς τις σχολικές μονάδες και τις βιβλιοθήκες

Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διαμορφώσουν το πρόγραμμα των δύο ωρών με βάση τις ανάγκες των μαθητών τους, χρησιμοποιώντας εργαλεία όπως:

1. Ψηφιακές εφαρμογές και διαδικτυακές εκθέσεις.

2. Προβολές εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ και ταινιών.

3. Ανοιχτές συζητήσεις και επεξεργασία σχετικών κειμένων.

Ιδιαίτερος ρόλος ανατίθεται στις Σχολικές Βιβλιοθήκες του Δικτύου Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίες ενθαρρύνονται να συμμετάσχουν ενεργά –ακόμη και ψηφιακά– οργανώνοντας παράλληλες δραστηριότητες ή παρέχοντας το απαραίτητο υλικό στις σχολικές τάξεις.

Οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικοί και μαθητές μπορούν να αναζητήσουν τον πλήρη οδηγό συμμετοχής στον διαγωνισμό και το υποστηρικτικό υλικό στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας, στην ενότητα της Διεύθυνσης Θρησκευτικής Εκπαίδευσης.

Δείτε εδώ ολόκληρη την εγκύκλιο.

Στόχος των εκδηλώσεων και των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που θα οργανωθούν είναι:

• Να γνωρίσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες τι συνέβη στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

• Να μάθουν για την τύχη των Εβραίων και των άλλων θυμάτων του Ολοκαυτώματος, με τη βοήθεια που προσφέρει η μελέτη των ιστορικών στοιχείων, η χρήση των φωτογραφιών και των μαρτυριών.

• Να συζητήσουν τη σημασία των ηθικών ζητημάτων που προκύπτουν από το γεγονός και τη σύνδεσή του με αντίστοιχα σύγχρονα προβλήματα όπως ο ρατσισμός, η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις σύγχρονες κοινωνίες, η ρητορική του μίσους και ο αντισημιτισμός.

Οι δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της Ημέρας Μνήμης μπορούν να περιλαμβάνουν συζητήσεις, ψηφιακές εκθέσεις και εφαρμογές, προβολή ταινιών ή συναφούς εκπαιδευτικού υλικού και ανάγνωση κειμένων και εργασιών. Οι εκπαιδευτικοί σε συνεργασία με τις διευθύνσεις των σχολικών μονάδων μπορούν να σχεδιάσουν τη δράση τους με τον προσφορότερο κατά την κρίση τους τρόπο.

Το ΕΜΕ προτείνει τα παρακάτω ψηφιακά εκπαιδευτικά προγράμματα, προβολές ντοκιμαντέρ και προφορικών συνεντεύξεων με τη δεύτερη και τρίτη γενιά επιζώντων του Ολοκαυτώματος, δηλαδή με τα παιδιά και τα εγγόνια όσων έζησαν τον διωγμό. Οι σχολικές μονάδες μπορούν να απευθύνονται στους συνεργάτες του ΕΜΕ (στο e-mail: [email protected]) για τη διοργάνωση διαδικτυακών εκπαιδευτικών δράσεων, συναντήσεων και συζητήσεων με τους/τις μαθητές/τριες.

Προβολές ντοκιμαντέρ

Προβολή ταινίας/ντοκιμαντέρ και θεματική συζήτηση. Τα ντοκιμαντέρ και οι ταινίες απευθύνονται σε μαθητές/τριες της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου. Η προβολή και η συζήτηση διαρκούν περίπου 1 ώρα. Το θέμα της ταινίας ή του ντοκιμαντέρ θα αποφασιστεί από κοινού με τους αρμόδιους εκπαιδευτικούς που θα επιλέξουν αυτή τη δραστηριότητα και μπορεί να είναι ένα από τα παρακάτω:

1. Αποσπάσματα συνεντεύξεων μέσα από το Αρχείο Προφορικής Ιστορίας του ΕΜΕ.

2. Το Ημερολόγιο (μαγνητοσκοπημένο θεατρικό Δρώμενο ΕΜΕ) 2022 (21΄).

3. Βραβευμένα ολιγόλεπτα (6΄) βίντεο για το Ολοκαύτωμα που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του Μαθητικού Διαγωνισμού δημιουργίας βίντεο ο οποίος διοργανώνεται από τη Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων σε συνεργασία με το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος.

Στην Ιστοσελίδα του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος έχει αναρτηθεί εκπαιδευτικό υλικό το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί στο σχολείο:

Α. Συλλογή αντικειμένων.

Επιλεγμένα αντικείμενα από τις Συλλογές του ΕΜΕ σε τρισδιάστατη απεικόνιση.

Β. Η γωνιά των εκπαιδευτικών.

Οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν για προσεχείς αλλά και παλαιότερες εκπαιδευτικές δράσεις του ΕΜΕ, καθώς και για παλαιότερες μαθητικές εργασίες.

Γ. Εικονική Περιήγηση Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος

Ψηφιακές Εκθέσεις

• Όψεις της κοσμοπολίτικης Θεσσαλονίκης: Οι κάρτ-ποστάλ της οικογένειας Μπέζα.

• Συναγωνιστής: Έλληνες Εβραίοι στην Εθνική Αντίσταση

• Σαν πρόκες καρφώνονται οι λέξεις

• Οι Καλοί Ποιμένες – Αρχιερείς και Αρχιραβίνοι Μπροστά στο Ολοκαύτωμα

• Κρυμμένα παιδιά στην Ελλάδα της κατοχής

• Εβραϊκές γειτονιές της Ελλάδας

• Εικόνες Ελλήνων Εβραίων

• Πάνω στο Σταυροδρόμι: Η Εβραϊκή Κοινότητα Κέρκυρας

• Η μόνιμη έκθεση του Ε.Μ.Ε

• Η Εβραϊκή Κοινότητα των Ιωαννίνων: Διαδρομή στο χρόνο

• Μέσα από τον φακό του Νισήμ Λεβή

Ψηφιακές Εφαρμογές

• Οι Εβραίοι της Ελλάδας 2300 χρόνια Ιστορίας και παράδοσης

• Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων 1941-1945

• Ψηφιακό Αποθετήριο Αντισημιτικών Αφηγήσεων

Ψηφιακές εκδόσεις

• Ένα παιδί στην Κατοχή & Η Ιστορία της Αννέτας

Ψηφιακό υποστηρικτικό υλικό

• Εκπαιδευτικές δράσεις για την Διεθνή Ημέρα Μνήμης Θυμάτων του Ολοκαυτώματος (μέσα από τις μαρτυρίες του Αρχείου Προφορικής Ιστορίας του EME.)

• Εκπαιδευτικές δράσεις για την Διεθνή Ημέρα Μνήμης Θυμάτων του Ολοκαυτώματος με αφορμή γνωστές κινηματογραφικές ταινίες.

Οι ενδιαφερόμενοι/ες εκπαιδευτικοί μπορούν να απευθύνονται στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, στο e-mail: [email protected]

Τέλος, προτείνεται στους εκπαιδευτικούς να αντλήσουν ιδέες και υλικό και από τις παρακάτω ιστοσελίδες:

1. Το Πανελλήνιο Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων για την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: http://photodentro.edu.gr/lor/

2. Το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ: http://archive.ert.gr/

3. Την ιστοσελίδα του Εβραϊκού Μουσείου Θεσσαλονίκης: http://www.jmth.gr

4. Την ιστοσελίδα της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος (INTERNATIONAL HOLOCAUST REMEMBRANCE ALLIANCE I.H.R.A.), στην οποία η Ελλάδα είναι μέλος: https://holocaustremembrance.com/

5. Την ιστοσελίδα του Ισραηλινού Ιδρύματος για το Ολοκαύτωμα «Yad Vashem : http://www.yadvashem.org/

6. Την ιστοσελίδα του Ιστορικού Ινστιτούτου CENTROPA: http://www.centropa.org/

7. Την ιστοσελίδα του Γαλλικού μουσειακού και ερευνητικού ιδρύματος «Memorial de la Shoah : http://www.memorialdelashoah.org/

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Γροιλανδία: Τι τρώνε στον πιο παγωμένο τόπο της Γης

Ελαιόλαδο και λεμόνι πριν τον ύπνο: Ένα μυστικό που βοηθά σώμα και καρδιά

Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber