Η συζήτηση γύρω από την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους στους Δήμους έχει προκαλέσει εύλογους προβληματισμούς. Είναι υγιές σε κάθε μεταρρύθμιση να υπάρχουν ερωτήματα και επιφυλάξεις. Όμως η εμπειρία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δείχνει ότι, όταν αξιολογούμε νηφάλια τα δεδομένα, προχωράμε σε βελτιωτικές παρεμβάσεις. Η συγκεκριμένη αλλαγή αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς μια πιο αποτελεσματική, διαφανή και σύγχρονη διαχείριση των σχολικών υποθέσεων.
Για χρόνια, οι Σχολικές Επιτροπές λειτούργησαν ως ένα ενδιάμεσο διοικητικό σχήμα. Στη θεωρία, η αυτονομία τους στόχευε στην καλύτερη εξυπηρέτηση των σχολικών μονάδων. Στην πράξη όμως, το μοντέλο αυτό βρέθηκε αντιμέτωπο με δομικούς περιορισμούς. Κατακερματισμένοι πόροι, περιορισμένη διοικητική και τεχνική υποστήριξη, αδυναμία σχεδιασμού παρεμβάσεων μεγαλύτερης κλίμακας και συχνά καθυστερήσεις στη λήψη αποφάσεων. Οι ανάγκες των σχολείων εξελίχθηκαν, αλλά το θεσμικό εργαλείο παρέμεινε στάσιμο.
Σημερινές συνθήκες και ανάγκες
Σήμερα, το σχολείο δεν χρειάζεται μόνο να «λειτουργεί». Χρειάζεται να είναι ασφαλές, ενεργειακά αποδοτικό, προσβάσιμο, τεχνολογικά σύγχρονο. Χρειάζεται συνεχή συντήρηση, άμεση αντιμετώπιση προβλημάτων και, κυρίως, ένταξη σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό με στοιχεία προβλεψιμότητας. Αυτές οι απαιτήσεις δεν μπορούν να καλυφθούν αποσπασματικά ή με περιορισμένα μέσα.
Η μεταφορά της ευθύνης απευθείας στον Δήμο αλλάζει ριζικά το πλαίσιο. Πρώτον, δημιουργεί ενιαία εικόνα. Όταν τα σχολικά θέματα εντάσσονται στον συνολικό προϋπολογισμό και στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Δήμου, υπάρχει πλήρης έλεγχος των δαπανών και πραγματική διαφάνεια. Κάθε ευρώ αξιολογείται, ιεραρχείται και κατευθύνεται εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη, χωρίς αλληλοεπικαλύψεις και χωρίς «τυφλά σημεία».Δεύτερον, επιτρέπει στρατηγική προτεραιοποίηση. Ο Δήμος μπορεί να δει το σύνολο των σχολικών υποδομών και να σχεδιάσει παρεμβάσεις με βάση αντικειμενικά κριτήρια την ασφάλεια, την παλαιότητα των κτιρίων, τον αριθμό των μαθητών, τις ενεργειακές ανάγκες. Έτσι, οι αποφάσεις παύουν να είναι συγκυριακές και αποκτούν βάθος χρόνου.Τρίτον, ενισχύεται η αμεσότητα. Οι τεχνικές και οικονομικές υπηρεσίες του Δήμου έχουν τη δυνατότητα να παρέμβουν γρήγορα σε καθημερινά προβλήματα αλλά και σε έκτακτες ανάγκες. Η διοικητική «απόσταση» μειώνεται και η ευθύνη είναι ξεκάθαρη. Δεν υπάρχουν ενδιάμεσοι κρίκοι που θολώνουν αρμοδιότητες ή μεταθέτουν ευθύνες.
Θετικά συμπεράσματα στον Δήμο Παγγαίου
Η προσωπική μου εμπειρία από την εφαρμογή του μέτρου στον Δήμο Παγγαίου, οφείλω να ομολογήσω ότι ήταν θετική. Είδαμε την αλλαγή αυτή ως ευκαιρία να επενδύσουμε με σχέδιο στη σχολική στέγη, να εξορθολογίσουμε δαπάνες και να βελτιώσουμε έμπρακτα το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν και εκπαιδεύονται τα παιδιά μας. Άλλωστε, τα σχολεία δεν είναι «ξεχωριστές νησίδες». Είναι ζωντανό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας και πρέπει να βρίσκονται στον πυρήνα της δημοτικής πολιτικής. Στη συγκεκριμένη λοιπόν περίπτωση πετύχαμε μείωση διοικητικού κόστους και γραφειοκρατίας, αμεσότητα στις αποφάσεις και στις παρεμβάσεις και αρμονική λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Η ουσία της μεταρρύθμισης
Η μεταρρύθμιση αυτή δεν ακυρώνει τη συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας. Αντιθέτως, απαιτεί μεγαλύτερη συνεργασία, διάλογο και λογοδοσία. Θέτει όμως ένα καθαρό πλαίσιο ευθύνης και δίνει στους Δήμους τα εργαλεία που χρειάζονται για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του 21ου αιώνα. Πλέον η ευθύνη για την εικόνα – τις ανάγκες – τις προτεραιότητες και τις παρεμβάσεις στα σχολεία την φέρει ο κάθε δήμος καθαρά. Λογοδοτεί, ενημερώνει, αξιολογείται – δεν διαχέει την ευθύνη σε ενδιάμεσα όργανα. Η ουσία είναι απλή. Λιγότερη διάσπαση, περισσότερη αποτελεσματικότητα, λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη φροντίδα για το σχολείο. Και τελικά, περισσότερες ίσες ευκαιρίες για όλα τα παιδιά. Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της αλλαγής και αυτός είναι ο στόχος μας.
*Ο Φίλιππος Αναστασιάδης ασκεί καθήκοντα δημάρχου στον Δήμο Παγγαίου.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Αλλάζουν όλα στους μισθούς λόγω ΑΜΚΑ: Ποιες ηλικίες θα δουν αυξήσεις
«Έβλεπα τον γιο μου να καταρρέει και δεν ήξερα το γιατί»: Η μάχη μιας εκπαιδευτικού με τη δυσλεξία
Πώς τα χρήματά σας «φεύγουν» αθόρυβα από τον τραπεζικό σας λογαριασμό
Σπίτι με 50 ευρώ το μήνα για δημόσιους υπαλλήλους: Το νέο πρόγραμμα που αλλάζει τα δεδομένα
