Alfavita Newsroom To alfavita.gr δημοσιεύει επιστολή του υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου προς τους δημάρχους Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πειραιώς και Περιστερίου, με την οποία απαντά στις αιτιάσεις τους σχετικά με τη διατήρηση των σχολικών επιτροπών, επισημαίνοντας σοβαρές παθογένειες στη λειτουργία τους και υπογραμμίζοντας την ανάγκη οριστικής μεταφοράς των αρμοδιοτήτων τους στους δήμους.
Όπως τονίζεται, οι 54 σχολικές επιτροπές που εξακολουθούν να λειτουργούν σε 21 δήμους στερούνται βασικών στοιχείων χρηστής διοίκησης, όπως οργανωτική δομή, προσωπικό, προϋπολογισμό και επαρκείς δημοσιονομικούς ελέγχους. Τα στοιχεία που έχουν υποβληθεί στο Υπουργείο Εσωτερικών δείχνουν αδυναμία προσδιορισμού οφειλών, ελλιπή ή ανύπαρκτη οικονομική ενημέρωση και ανάληψη υποχρεώσεων πέραν των διαθέσιμων πόρων, με μόλις τέσσερις δήμους να εμφανίζουν ελεγχόμενη οικονομική εικόνα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο γεγονός ότι, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι σχολικές επιτροπές ταξινομούνται πλέον ως φορείς της Γενικής Κυβέρνησης βάσει του ευρωπαϊκού πλαισίου ESA 2010. Αυτό συνεπάγεται αυστηρές υποχρεώσεις δημοσιονομικής διαχείρισης, οι οποίες –όπως επισημαίνει ο υπουργός– είναι πρακτικά αδύνατον να τηρηθούν χωρίς οργανωμένες και στελεχωμένες οικονομικές υπηρεσίες.
Ο κ. Λιβάνιος υπενθυμίζει ότι το ζήτημα είχε τεθεί ήδη στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας τον Σεπτέμβριο του 2025, χωρίς ωστόσο να κατατεθούν προτάσεις από τους δήμους. Καταλήγοντας, ξεκαθαρίζει ότι η ενσωμάτωση των αρμοδιοτήτων των σχολικών επιτροπών στους δήμους είναι αναγκαία και δίνει προθεσμία οκτώ μηνών στις δημοτικές αρχές για τις απαιτούμενες οργανωτικές προσαρμογές, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι θα ανταποκριθούν.
Η Επιστολή του υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ
Προς: κ.κ. Δημάρχους Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πειραιώς, Περιστερίου
ΘΕΜΑ: Η από 2/1/2026 επιστολή σας
Αγαπητοί Κύριοι Δήμαρχοι,
Όπως είθισται, οι επιστολές των πρώτων ημερών του έτους ξεκινούν με ευχές για τη νέα χρονιά. Ως εκ τούτου, εύχομαι εγκάρδια προσωπικά σε εσάς, στους δημοτικούς συμβούλους, στους συνεργάτες και τους δημότες σας υγεία, προκοπή και ευτυχία για το 2026.
Επί της ουσίας της επιστολής σας, μελέτησα με προσοχή το περιεχόμενό της και οφείλω να καταθέσω ορισμένες επισημάνσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων είναι γνωστές σε εσάς, πλην όμως αποφεύγετε να τις αναφέρετε.
Οι 54 διατηρούμενες Σχολικές Επιτροπές του άρθρου 28 του ν.5056/2023 είναι ίσως τα μοναδικά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου της χώρας τα οποία:
α) δεν έχουν οργανωτική δομή,
β) δεν έχουν, και ουδέποτε είχαν, προσωπικό,
γ) λειτουργούν χωρίς προϋπολογισμό,
δ) εκτελούν δαπάνες χωρίς ασφαλιστικές δικλείδες αποτροπής ελλειμμάτων και
ε) τηρούν μόνο βιβλία εισπράξεων και πληρωμών.
Στον δημόσιο διάλογο, αυτή η ιδιαιτερότητα συνήθως αποκαλείται «ευελιξία». Στην πραγματικότητα, όμως, αποτελεί κατάλοιπο μιας νοοτροπίας που οδήγησε τη χώρα σε χρεοκοπία, στα μνημόνια και στη διεθνή εποπτεία.
Η διατήρηση των 54 σχολικών επιτροπών σε 21 δήμους της χώρας συνοδεύτηκε από την υποχρέωσή τους να ενημερώνουν τις βάσεις δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών σε μηνιαία βάση. Από την έως σήμερα υποβολή αυτών των στοιχείων εξάγονται τα παρακάτω συμπεράσματα:
α) Οι σχολικές επιτροπές 8 δήμων δεν μπορούν να προσδιορίσουν τις απλήρωτες υποχρεώσεις τους. Υποθέτω ότι αντιλαμβάνεστε πως, το 2026, ύστερα από μια πρωτοφανή δημοσιονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, η αδυναμία νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου να προσδιορίσουν τις οφειλές τους, μας γυρίζει στην εποχή που κάποιοι κακοπροαίρετοι αποκαλούσαν «εποχή των greek statistics».
β) Οι σχολικές επιτροπές 2 δήμων δεν έχουν υποβάλει οικονομικά στοιχεία μέχρι σήμερα, παρά τη ρητή πρόβλεψη του νόμου, γεγονός που δεν συνάδει με την απαιτούμενη δημοσιονομική ευθύνη που πρέπει να επιδεικνύουμε ως διαχειριστές δημοσίου χρήματος.
γ) Οι σχολικές επιτροπές 5 δήμων και οι μισές σχολικές επιτροπές ενός από τους μεγαλύτερους δήμους της χώρας, άλλες περισσότερο άλλες λιγότερο, έχουν αναλάβει υποχρεώσεις καθ’ υπέρβαση των οικονομικών τους πόρων, με αποτέλεσμα την αδυναμία εξόφλησής τους. Ευελπιστώ ότι η - για ακόμα μία χρονιά - έκτακτη χρηματοδότηση για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών των σχολικών μονάδων (28 εκ ευρώ για το σύνολο των δήμων της χώρας) θα διατεθεί για την πληρωμή αυτών των υποχρεώσεων.
δ) Μόλις 4 από τους 21 δήμους φαίνεται ότι διατηρούν τα οικονομικά των σχολικών τους επιτροπών υπό έλεγχο, τουλάχιστον σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία που έχουν υποβάλει. Αυτή η εικόνα από μόνη της είναι αρκετή για την τεκμηρίωση της ανάγκης εφαρμογής, και σε αυτούς τους δήμους, των διατάξεων που έχουν εφαρμοστεί ήδη για τους υπόλοιπους δήμους της χώρας.
Πράγματι, πολλοί δήμοι δοκιμάστηκαν το προηγούμενο διάστημα στην προσπάθειά τους να διευθετήσουν τις υποχρεώσεις που ανέλαβαν από τις καταργημένες σχολικές επιτροπές. Γνωρίζετε περιπτώσεις συναδέλφων σας, οι οποίοι ήρθαν αντιμέτωποι με σημαντικές οφειλές σχολικών επιτροπών που καταργήθηκαν, οι οποίες αφορούν είτε χρέη προς παρόχους ρεύματος, πετρελαίου και φυσικού αερίου είτε άλλους προμηθευτές, οι οποίες δαπάνες - σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις - δεν αποτυπώνονταν μέχρι
πρότινος πουθενά. Μπορείτε, επίσης, να ρωτήσετε αρκετούς συναδέλφους σας που έχουν ανταποκριθεί πλήρως στη μετάβαση αυτή και λειτουργούν πλέον με αποτελεσματικότητα και διαφάνεια.
Επιπλέον, δυστυχώς, μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο αρκεί για να εντοπιστούν περιπτώσεις σημαντικών προβλημάτων στη διαχείριση των οικονομικών των σχολικών επιτροπών, αρκετές εκ των οποίων έχουν απασχολήσει τη Δικαιοσύνη, φτάνοντας έως και την επιβολή σοβαρών ποινών.
Όσον αφορά τη διαχείριση των απαραίτητων δαπανών των σχολείων, είτε αφορούν έργα είτε προμήθειες, το Υπουργείο Εσωτερικών εγκαίρως έχει εκδώσει τις απαραίτητες οδηγίες και εγκυκλίους. Θα μου επιτρέψετε, όμως, να επισημάνω, για μία ακόμη φορά, το εξής: Οι δαπάνες και οι εργασίες για τις σχολικές μονάδες είναι από τις πλέον προβλέψιμες κάθε έτους. Με τη διενέργεια κεντρικών διαγωνισμών και διαδικασιών ανάθεσης, όπως για προμήθεια αναλώσιμων, και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου, μπορείτε να καλύπτετε αποτελεσματικά και έγκαιρα τις ανάγκες σε αναλώσιμα υλικά. Ομοίως και τις μικροεργασίες που απαιτούνται.
Σε κάθε περίπτωση, για τις έκτακτες και απρόβλεπτες ανάγκες, είτε προμηθειών είτε εργασιών, έχει προβλεφθεί η υποχρέωση απόδοσης πάγιας προκαταβολής προς τους διευθυντές των σχολικών μονάδων. Άλλωστε, αυτό ακριβώς κάνετε για τις δαπάνες προσχολικής αγωγής ή των ΚΔΑΠ, οι οποίες διεξάγονται από την κεντρική υπηρεσία του δήμου.
Το πλέον σημαντικό: με έγγραφό της η ΕΛ.ΣΤΑΤ. έχει ενημερώσει τις υπηρεσίες του Υπουργείου Εσωτερικών ότι με βάση τα κριτήρια ταξινόμησης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών ESA 2010 (Κανονισμός της Ε.Ε. αριθ. 547/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013), οι Σχολικές Επιτροπές αποτελούν Φορείς Γενικής Κυβέρνησης στον Υποτομέα των ΟΤΑ και ότι θα περιλαμβάνονται σε επόμενη ανάρτηση του στατιστικού Μητρώου Φορέων Γενικής Κυβέρνησης από την ΕΛ.ΣΤΑΤ., το οποίο αναμένεται το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου 2026. Η ταξινόμηση αυτή γίνεται με συγκεκριμένα
κριτήρια και δεν μπορεί να μεταβληθεί ακόμα και με διάταξη νόμου.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Σημαίνει ότι οι σχολικές επιτροπές θα υποχρεωθούν εφεξής:
α) στην κατάρτιση προϋπολογισμού και πολυετούς δημοσιονομικού προγραμματισμού,
β) στην ένταξή τους στους κανόνες του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας των ΟΤΑ,
γ) στην τήρηση των λογιστικών προτύπων και υποχρεώσεων του π.δ. 54/2018,
δ) στην εκτέλεση του προϋπολογισμού, σύμφωνα με τις διατάξεις περί αναλήψεων υποχρεώσεων του π.δ. 80/2016 και
ε) εν γένει, στην καθολική τήρηση της δημοσιονομικής νομοθεσίας και του δημόσιου λογιστικού (ν. 4270/2014).
Πιστεύετε ότι αυτό είναι εφικτό χωρίς ύπαρξη δομημένης και στελεχωμένης οικονομικής υπηρεσίας ή μπορεί να γίνει χωρίς την παροχή εξωτερικών υπηρεσιών λογιστικής υποστήριξης, με ανάγκη χρήσης πόρων που κανονικά θα έπρεπε να κατευθυνθούν στην ικανοποίηση των αναγκών των σχολικών μονάδων;
Γνωρίζετε, επιπλέον, ότι για τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης δεν υπάρχει κανένα περιθώριο μη εφαρμογής των ανωτέρω υποχρεώσεων, βάσει των εθνικών και των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.
Στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ της 5ης Σεπτεμβρίου 2025 στη Θεσσαλονίκη, παρουσία των 2 μελών του ΔΣ που υπογράφουν την επιστολή, κατά την τοποθέτησή μου, σας ενημέρωσα για την ένταξη των σχολικών επιτροπών στους φορείς της γενικής κυβέρνησης, σύμφωνα με το έγγραφο της ΕΛΣΤΑΤ, σας ανέφερα τα ζητήματα που θα προκύψουν και ζήτησα επισήμως να καταθέσετε τις προτάσεις σας για την αντιμετώπιση τους. Δυστυχώς 4 μήνες μετά καμία πρόταση δεν ήρθε.
Κλείνοντας, για τους λόγους που αναλύθηκαν ανωτέρω, η μεταφορά των αρμοδιοτήτων των διατηρούμενων σχολικών επιτροπών στους οικείους δήμους είναι κάτι περισσότερο από απαραίτητη. Οι δημοτικές αρχές έχουν στη διάθεσή τους οκτώ (8) μήνες προκειμένου να προβούν σε όλες τις απαιτούμενες οργανωτικές προσαρμογές και διευθετήσεις προς την κατεύθυνση της ομαλούς και αποτελεσματικής ενσωμάτωσης των σχετικών αρμοδιοτήτων στη λειτουργία των δήμων τους και είμαι σίγουρος ότι θα ανταποκριθείτε πλήρως.
Σας ευχαριστώ για την επιστολή
Με ιδιαίτερη εκτίμηση
Θοδωρής Λιβάνιος
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Αλλάζουν όλα στους μισθούς λόγω ΑΜΚΑ: Ποιες ηλικίες θα δουν αυξήσεις
«Έβλεπα τον γιο μου να καταρρέει και δεν ήξερα το γιατί»: Η μάχη μιας εκπαιδευτικού με τη δυσλεξία
Πώς τα χρήματά σας «φεύγουν» αθόρυβα από τον τραπεζικό σας λογαριασμό
Σπίτι με 50 ευρώ το μήνα για δημόσιους υπαλλήλους: Το νέο πρόγραμμα που αλλάζει τα δεδομένα
