Βασίλης Γκουζέλος Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) έχει εισβάλει δυναμικά στις σχολικές και πανεπιστημιακές αίθουσες, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο διδάσκουν οι εκπαιδευτικοί και μελετούν οι μαθητές. Εργασίες για το σπίτι και παραδοσιακές μέθοδοι αξιολόγησης βρίσκονται υπό αμφισβήτηση, καθώς ολοένα και περισσότεροι νέοι στρέφονται σε εργαλεία όπως το ChatGPT.
Η πρόκληση της «αντιγραφής» στην ψηφιακή εποχή
Πολλοί εκπαιδευτικοί κάνουν λόγο για μια πρωτοφανή αύξηση της αντιγραφής, τονίζοντας ότι τα όρια ανάμεσα στη θεμιτή χρήση της AI και στην ακαδημαϊκή ανεντιμότητα γίνονται ολοένα και πιο ασαφή.
Δάσκαλοι όπως ο Casey Cuny στην Καλιφόρνια αναγκάζονται να επιβλέπουν στενά τις εργασίες των μαθητών μέσα στην τάξη, με λογισμικό που μπλοκάρει ιστότοπους ή «κλειδώνει» οθόνες.
Παράλληλα, εισάγουν την AI στα μαθήματα, προσπαθώντας να τη μετατρέψουν σε εργαλείο μάθησης αντί για πηγή αντιγραφής.
Μαθητές σε δίλημμα
Οι ίδιοι οι μαθητές δηλώνουν ότι συχνά χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για ιδέες, διορθώσεις ή περιλήψεις δύσκολων κειμένων. Ωστόσο, πολλοί αναρωτιούνται:
Αν το να ζητήσουν μια περίληψη θεωρείται αντιγραφή.
Αν το να βελτιώσουν μια εργασία με τη βοήθεια της AI υπονομεύει τη δική τους δουλειά.
Η Lily Brown, φοιτήτρια ψυχολογίας, χρησιμοποιεί το ChatGPT για να οργανώνει εκθέσεις και να κατανοεί πολύπλοκα φιλοσοφικά κείμενα. Παρόλα αυτά, εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο αυτό συνιστά παραβίαση κανόνων.
Ασαφείς κανονισμοί στα σχολεία
Κάθε εκπαιδευτικό ίδρυμα –και συχνά κάθε καθηγητής ξεχωριστά– εφαρμόζει διαφορετικούς κανόνες για τη χρήση AI. Έτσι:
Κάποιοι επιτρέπουν τη χρήση εργαλείων όπως το Grammarly,
Άλλοι επιβάλλουν αυστηρή πολιτική «μηδενικής ανοχής».
Αυτή η έλλειψη ομοιομορφίας οδηγεί σε σύγχυση και σε ανασφάλεια, τόσο για τους μαθητές όσο και για τους διδάσκοντες.
Από την απαγόρευση στη «γραμματισμό στην AI»
Αρχικά, πολλά σχολεία επέλεξαν την πλήρη απαγόρευση της χρήσης AI. Ωστόσο, η στάση αυτή αλλάζει γρήγορα. Ο όρος AI literacy (γραμματισμός στην AI) κερδίζει έδαφος, υποδηλώνοντας την ανάγκη οι μαθητές να μάθουν πώς να χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη υπεύθυνα.
Πανεπιστήμια όπως το Berkeley και το Carnegie Mellon έχουν ήδη προχωρήσει σε νέες κατευθυντήριες γραμμές. Σε αυτές καθορίζεται με σαφήνεια πότε η χρήση AI είναι επιτρεπτή, πότε απαγορεύεται και πότε μπορεί να αξιοποιηθεί υπό προϋποθέσεις.
Προσαρμογή των μεθόδων αξιολόγησης
Για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις, οι εκπαιδευτικοί πειραματίζονται με νέες μεθόδους:
Γραπτές εργασίες αποκλειστικά στην τάξη,
Προφορικές αξιολογήσεις,
Χρήση “flipped classroom” μοντέλων, όπου οι μαθητές δουλεύουν πάνω σε ασκήσεις παρουσία του διδάσκοντα.
Η καθηγήτρια Emily DeJeu στο Carnegie Mellon, για παράδειγμα, αντικατέστησε τις κλασικές εργασίες με τεστ σε «κλειδωμένο browser», ώστε να περιορίζεται η εξωτερική βοήθεια.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
