Μπαμπινιώτης: Ο ταφών, τα ρομπότ και τα... μπράβο σε δήμαρχο
Νέα ανάρτηση Μπαμπινιώτη για τις λέξεις «ταφών» και «ρομπότ»
Τα «φώτα» του για τις λέξεις «ταφών» και «ρομπότ» δίνει ο γνωστός γλωσσολόγος και φιλόλογος Γιώργος Μπαμπινιώτης.

Ο καθηγητής και πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ έδωσε τα συγχαρητήριά του στον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνο Ζέρβα, για την ορθή χρήση της λέξης «ταφών».

«Μπράβο στον Δήμο Θεσσαλονίκης και στον δήμαρχο κ. Κωνσταντίνο Ζέρβα που εύστοχα χρησιμοποίησε την αρχαία λέξη ταφών (ο), για να δηλώσει περιληπτικά έναν χώρο που περιέχει έναν αριθμό τάφων (οι οποίοι πλήθυναν ραγδαία λόγω πανδημίας)» έγραψε σε ανάρτησή του στο Facebook.

«Χαλάει κόσμο η ρομποτική με τα ρομπότ και τα ρομποτάκια, χωρίς να είναι ευρύτερα γνωστό ότι το ρομπότ αποτελεί σατιρική φανταστική σύλληψη τού μεγάλου Τσέχου συγγραφέα Τσάπεκ (Karil Capek) σαν μιας «ανθρωπομηχανής» που θα υποκαταστήσει τον άνθρωπο στο εργασιακό επίπεδο με ό,τι αυτό σημαίνει» πρόσθεσε.

Ενδιαφέρουσες λέξεις: Ο ταφών – Τα ρομπότ

Στην ανάρτησή του, ο Γιώργος Μπαμπινιώτης αναλύει τις σημασίες των λέξεων ταφών(ας) και ρομπότ:

Η λέξη ταφών(ας), καλώς επαναχρησιμοποιήθηκε προσφάτως εντασσόμενη στο σύστημα της Ελληνικής (αρχαίας και νέας) στο οποίο με την παραγωγική κατάληξη -ών(ας) σχηματίζονται περιληπτικά ουσιαστικά που δηλώνουν τόπο όπου υπάρχουν πράγματα ή πρόσωπα και συνεκδοχικώς τα ίδια πράγματα/πρόσωπα: ελαι-ώνας, αμπελ-ώνας, αχυρ-ώνας, πευκ-ώνας, πλαταμ-ώνας, περιστερ-ώνας, προτοκαλε-ώνας, στρατ-ώνας, ξεν-ώνας, κοιτ-ώνας κ.α.

Η λέξη ρομπότ (όχι ρομπό, μολονότι από τα Γαλλικά) αποτελεί «οπτικό δάνειο» (δάνειο που εισέρχεται μέσω του γραπτού και όχι του προφορικού λόγου)< γαλλ. robot < τσεχ. robot < robota «εργασία». Τη λέξη έπλασε ως νεολογισμό ο Τσέχος συγγραφέας Κ. Τσάπεκ (Karel Capek) στο θεατρικό έργο του R.U.R. (Rossum’s Universal Robots) που ανέβασε το 1921 στο Εθνικό Θέατρο της Πράγας. Με τον νεολογισμό robot δήλωσε έναν φανταστικό (; ) κόσμο πλήρως μηχανοποιημένο, όπου κάθε δουλειά στα εργοστάσια γίνεται από ανθρώπους-μηχανές, ανθρωπόμορφες αυτοματοποιημένες κατασκευές οι οποίες αναπαράγονται από την εταιρεία R.U.R.!

Άρα στο σατιρικό έργο του Τσάπεκ συλλαμβάνεται προφητικά η αποθέωση της μηχανής ως «ανθρωπομηχανής» εις βάρος της ανθρώπινης οντότητας, έστω κι αν πίσω από την κατασκευή των «ανθρωπομηχανών» υπάρχει ο άνθρωπος.

 

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

ypnos
Καρδιακός κίνδυνος: Τι δείχνουν τα στοιχεία για όσους κοιμούνται αργά
Τα λεγόμενα "νυχτοπούλια" εμφανίζουν λιγότερο ευνοϊκό προφίλ υγείας σε σχέση με όσους λειτουργούν καλύτερα το πρωί.
Καρδιακός κίνδυνος: Τι δείχνουν τα στοιχεία για όσους κοιμούνται αργά
Γιάννης Παναγόπουλος
Υπόθεση Παναγόπουλου: Διευρύνεται η έρευνα – Στο μικροσκόπιο και πολιτικά πρόσωπα
Στο στόχαστρο συγγενικά πρόσωπα και ενδεχόμενες πολιτικές διασυνδέσεις – Παράλληλα η ποινική διερεύνηση για υπεξαίρεση και ξέπλυμα χρήματος
Υπόθεση Παναγόπουλου: Διευρύνεται η έρευνα – Στο μικροσκόπιο και πολιτικά πρόσωπα
proaulio
Χανιά: Άγρια επίθεση σε εκπαιδευτικό μέσα σε σχολείο από εξωσχολικό
Καθηγητής μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο μετά από ξυλοδαρμό από εξωσχολικό – Παρέμβαση και καταγγελία της ΕΛΜΕ Χανίων
Χανιά: Άγρια επίθεση σε εκπαιδευτικό μέσα σε σχολείο από εξωσχολικό
sarakostiano_trapezi.jpg
Ακριβαίνει η Σαρακοστή: «Φωτιά» οι τιμές στα θαλασσινά - Έως και 30% πιο ακριβό φέτος
Ανατιμήσεις στα θαλασσινά και βασικά προϊόντα πιέζουν τα νοικοκυριά ενόψει Καθαράς Δευτέρας
Ακριβαίνει η Σαρακοστή: «Φωτιά» οι τιμές στα θαλασσινά - Έως και 30% πιο ακριβό φέτος