Μπαμπινιώτης: Ο ταφών, τα ρομπότ και τα... μπράβο σε δήμαρχο
Νέα ανάρτηση Μπαμπινιώτη για τις λέξεις «ταφών» και «ρομπότ»
Τα «φώτα» του για τις λέξεις «ταφών» και «ρομπότ» δίνει ο γνωστός γλωσσολόγος και φιλόλογος Γιώργος Μπαμπινιώτης.

Ο καθηγητής και πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ έδωσε τα συγχαρητήριά του στον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνο Ζέρβα, για την ορθή χρήση της λέξης «ταφών».

«Μπράβο στον Δήμο Θεσσαλονίκης και στον δήμαρχο κ. Κωνσταντίνο Ζέρβα που εύστοχα χρησιμοποίησε την αρχαία λέξη ταφών (ο), για να δηλώσει περιληπτικά έναν χώρο που περιέχει έναν αριθμό τάφων (οι οποίοι πλήθυναν ραγδαία λόγω πανδημίας)» έγραψε σε ανάρτησή του στο Facebook.

«Χαλάει κόσμο η ρομποτική με τα ρομπότ και τα ρομποτάκια, χωρίς να είναι ευρύτερα γνωστό ότι το ρομπότ αποτελεί σατιρική φανταστική σύλληψη τού μεγάλου Τσέχου συγγραφέα Τσάπεκ (Karil Capek) σαν μιας «ανθρωπομηχανής» που θα υποκαταστήσει τον άνθρωπο στο εργασιακό επίπεδο με ό,τι αυτό σημαίνει» πρόσθεσε.

Ενδιαφέρουσες λέξεις: Ο ταφών – Τα ρομπότ

Στην ανάρτησή του, ο Γιώργος Μπαμπινιώτης αναλύει τις σημασίες των λέξεων ταφών(ας) και ρομπότ:

Η λέξη ταφών(ας), καλώς επαναχρησιμοποιήθηκε προσφάτως εντασσόμενη στο σύστημα της Ελληνικής (αρχαίας και νέας) στο οποίο με την παραγωγική κατάληξη -ών(ας) σχηματίζονται περιληπτικά ουσιαστικά που δηλώνουν τόπο όπου υπάρχουν πράγματα ή πρόσωπα και συνεκδοχικώς τα ίδια πράγματα/πρόσωπα: ελαι-ώνας, αμπελ-ώνας, αχυρ-ώνας, πευκ-ώνας, πλαταμ-ώνας, περιστερ-ώνας, προτοκαλε-ώνας, στρατ-ώνας, ξεν-ώνας, κοιτ-ώνας κ.α.

Η λέξη ρομπότ (όχι ρομπό, μολονότι από τα Γαλλικά) αποτελεί «οπτικό δάνειο» (δάνειο που εισέρχεται μέσω του γραπτού και όχι του προφορικού λόγου)< γαλλ. robot < τσεχ. robot < robota «εργασία». Τη λέξη έπλασε ως νεολογισμό ο Τσέχος συγγραφέας Κ. Τσάπεκ (Karel Capek) στο θεατρικό έργο του R.U.R. (Rossum’s Universal Robots) που ανέβασε το 1921 στο Εθνικό Θέατρο της Πράγας. Με τον νεολογισμό robot δήλωσε έναν φανταστικό (; ) κόσμο πλήρως μηχανοποιημένο, όπου κάθε δουλειά στα εργοστάσια γίνεται από ανθρώπους-μηχανές, ανθρωπόμορφες αυτοματοποιημένες κατασκευές οι οποίες αναπαράγονται από την εταιρεία R.U.R.!

Άρα στο σατιρικό έργο του Τσάπεκ συλλαμβάνεται προφητικά η αποθέωση της μηχανής ως «ανθρωπομηχανής» εις βάρος της ανθρώπινης οντότητας, έστω κι αν πίσω από την κατασκευή των «ανθρωπομηχανών» υπάρχει ο άνθρωπος.

 

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Voucher 750 ευρώ για εργαζόμενους ιδιωτικού: Ξεκινούν 10/3 οι αιτήσεις

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

bullying
Η αθέατη βία στο σχολείο: Όταν ο εκπαιδευτικός στοχοποιείται, το σχολείο περνά κρίση
«Η βία κατά των εκπαιδευτικών δεν περιορίζεται μόνο σε περιστατικά μέσα στην τάξη. Έχει πολλαπλές πηγές και μορφές»
Η αθέατη βία στο σχολείο: Όταν ο εκπαιδευτικός στοχοποιείται, το σχολείο περνά κρίση
παπαπασταυρου
Παπασταύρου: Ενεργειακή επάρκεια για 90 ημέρες – «Η Ελλάδα είναι θωρακισμένη απέναντι στις διεθνείς κρίσεις»
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει ανησυχία για τον ενεργειακό εφοδιασμό, ενώ τονίζει τη σημασία της ενεργειακής...
Παπασταύρου: Ενεργειακή επάρκεια για 90 ημέρες – «Η Ελλάδα είναι θωρακισμένη απέναντι στις διεθνείς κρίσεις»
proslipseis esy
Ανατροπές στις προσλήψεις νοσηλευτών στο ΕΣΥ – Νέο σύστημα και στοχευμένες μισθολογικές αυξήσεις
Νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας αλλάζει το πλαίσιο στελέχωσης των νοσοκομείων, με ταχύτερες διαδικασίες πρόσληψης και οικονομικά κίνητρα για την...
Ανατροπές στις προσλήψεις νοσηλευτών στο ΕΣΥ – Νέο σύστημα και στοχευμένες μισθολογικές αυξήσεις
διυλιστηριο
Τεχεράνη: Δρόμοι μετατράπηκαν σε «ποτάμια φωτιάς» μετά από πλήγμα σε δεξαμενές πετρελαίου
Διαρροή καυσίμων φέρεται να πέρασε στο αποχετευτικό δίκτυο της πόλης, προκαλώντας εκτεταμένες εστίες πυρκαγιάς και σκηνές χάους σε γειτονιές της...
Τεχεράνη: Δρόμοι μετατράπηκαν σε «ποτάμια φωτιάς» μετά από πλήγμα σε δεξαμενές πετρελαίου