Μπαμπινιώτης: Ο ταφών, τα ρομπότ και τα... μπράβο σε δήμαρχο
Νέα ανάρτηση Μπαμπινιώτη για τις λέξεις «ταφών» και «ρομπότ»
Τα «φώτα» του για τις λέξεις «ταφών» και «ρομπότ» δίνει ο γνωστός γλωσσολόγος και φιλόλογος Γιώργος Μπαμπινιώτης.

Ο καθηγητής και πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ έδωσε τα συγχαρητήριά του στον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνο Ζέρβα, για την ορθή χρήση της λέξης «ταφών».

«Μπράβο στον Δήμο Θεσσαλονίκης και στον δήμαρχο κ. Κωνσταντίνο Ζέρβα που εύστοχα χρησιμοποίησε την αρχαία λέξη ταφών (ο), για να δηλώσει περιληπτικά έναν χώρο που περιέχει έναν αριθμό τάφων (οι οποίοι πλήθυναν ραγδαία λόγω πανδημίας)» έγραψε σε ανάρτησή του στο Facebook.

«Χαλάει κόσμο η ρομποτική με τα ρομπότ και τα ρομποτάκια, χωρίς να είναι ευρύτερα γνωστό ότι το ρομπότ αποτελεί σατιρική φανταστική σύλληψη τού μεγάλου Τσέχου συγγραφέα Τσάπεκ (Karil Capek) σαν μιας «ανθρωπομηχανής» που θα υποκαταστήσει τον άνθρωπο στο εργασιακό επίπεδο με ό,τι αυτό σημαίνει» πρόσθεσε.

Ενδιαφέρουσες λέξεις: Ο ταφών – Τα ρομπότ

Στην ανάρτησή του, ο Γιώργος Μπαμπινιώτης αναλύει τις σημασίες των λέξεων ταφών(ας) και ρομπότ:

Η λέξη ταφών(ας), καλώς επαναχρησιμοποιήθηκε προσφάτως εντασσόμενη στο σύστημα της Ελληνικής (αρχαίας και νέας) στο οποίο με την παραγωγική κατάληξη -ών(ας) σχηματίζονται περιληπτικά ουσιαστικά που δηλώνουν τόπο όπου υπάρχουν πράγματα ή πρόσωπα και συνεκδοχικώς τα ίδια πράγματα/πρόσωπα: ελαι-ώνας, αμπελ-ώνας, αχυρ-ώνας, πευκ-ώνας, πλαταμ-ώνας, περιστερ-ώνας, προτοκαλε-ώνας, στρατ-ώνας, ξεν-ώνας, κοιτ-ώνας κ.α.

Η λέξη ρομπότ (όχι ρομπό, μολονότι από τα Γαλλικά) αποτελεί «οπτικό δάνειο» (δάνειο που εισέρχεται μέσω του γραπτού και όχι του προφορικού λόγου)< γαλλ. robot < τσεχ. robot < robota «εργασία». Τη λέξη έπλασε ως νεολογισμό ο Τσέχος συγγραφέας Κ. Τσάπεκ (Karel Capek) στο θεατρικό έργο του R.U.R. (Rossum’s Universal Robots) που ανέβασε το 1921 στο Εθνικό Θέατρο της Πράγας. Με τον νεολογισμό robot δήλωσε έναν φανταστικό (; ) κόσμο πλήρως μηχανοποιημένο, όπου κάθε δουλειά στα εργοστάσια γίνεται από ανθρώπους-μηχανές, ανθρωπόμορφες αυτοματοποιημένες κατασκευές οι οποίες αναπαράγονται από την εταιρεία R.U.R.!

Άρα στο σατιρικό έργο του Τσάπεκ συλλαμβάνεται προφητικά η αποθέωση της μηχανής ως «ανθρωπομηχανής» εις βάρος της ανθρώπινης οντότητας, έστω κι αν πίσω από την κατασκευή των «ανθρωπομηχανών» υπάρχει ο άνθρωπος.

 

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google

Βγήκαν οι προκηρύξεις εκπαιδευτικών - Όλα τα κριτήρια

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

Διόδια
Διόδια χωρίς στάση: Ποια οχήματα μένουν εκτός e-pass και γιατί
Η χρήση του e-pass έχει καθιερωθεί ως μία από τις πιο γρήγορες και πρακτικές λύσεις για τη διέλευση από τα διόδια. Ωστόσο, παρά την ευρεία διάδοσή...
Διόδια χωρίς στάση: Ποια οχήματα μένουν εκτός e-pass και γιατί
μαθητές
H διερευνητική μάθηση (νέα αναλυτικά προγράμματα) στην Φυσική και η αναγκαιότητα της εφαρμογής της από Φυσικό
Ο φυσικός εκπαιδευτικός μπορεί να «διαβάσει» τη μαθησιακή πορεία της τάξης και να παρέμβει την κατάλληλη στιγμή με ερωτήσεις ή επεξηγήσεις που...
H διερευνητική μάθηση (νέα αναλυτικά προγράμματα) στην Φυσική και η αναγκαιότητα της εφαρμογής της από Φυσικό
amfitheatro-aei-foitites
Χαμένοι στα πτυχία ή χαμένοι στην οικονομία; Η μεγάλη παρεξήγηση για τους νέους, τα Πανεπιστήμια και την αγορά εργασίας
Το φαινόμενο του brain drain –η μαζική μετανάστευση νέων επιστημόνων– αποδεικνύει ότι οι ίδιοι άνθρωποι που θεωρούνται «ανεπαρκείς» εντός συνόρων,...
Χαμένοι στα πτυχία ή χαμένοι στην οικονομία; Η μεγάλη παρεξήγηση για τους νέους, τα Πανεπιστήμια και την αγορά εργασίας