Σύμφωνα με το ΦΕΚ Β' 4537/ 14-10-2020 η εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη αιρετών εκπροσώπων των εκπαιδευτικών στα Υπηρεσιακά Συμβούλια Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και των μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (ΕΕΠ) και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (ΕΒΠ) στα Υπηρεσιακά Συμβούλια του Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού θα πραγματοποιηθεί μέσω ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 22 του ν. 4728/2020 (Α' 186) και πιο συγκεκριμένα μέσω του πληροφοριακού συστήματος «ΖΕΥΣ» του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας Α.Ε.
Μετά από εκπαίδευση και επίδειξη από την ομάδα υποστήριξης του ΖΕΥΣ θα ήθελα να σημειώσω τα ακόλουθα όσον αφορά τεχνικές δυνατότητες ή μη του συστήματος αλλά και διαδικαστικά θέματα που προκύπτουν.
Παρόλο που η καταχώριση της ψήφου γίνεται με μεθόδους κρυπτογραφίας που καθιστούν παρά πολύ δύσκολη αν όχι αδύνατη την αποκάλυψη της ψήφου ακόμα και σε κάποιον ειδικό σε θέματα ασφάλειας πληροφοριακών συστημάτων, υπάρχουν διαδικαστικά θέματα που δημιουργούν κενά ασφάλειας στη διαδικασία.
- Αρχικά λοιπόν η δυνατότητα να ψηφήσει κάποιος περισσότερες από μια φορές, παρότι αποθηκεύεται η τελευταία καταχώριση ψήφου δεν αποτελεί πιστή προσομοίωση της δια ζώσης ψηφοφορίας που γινόταν μέχρι σήμερα. Παράλληλα μπορεί κάποιος να καταχωρεί συνέχεια νέα ψήφο, προσπαθώντας να δημιουργήσει ηλεκτρονικό φόρτο στο σύστημα. Δεν αποκλείεται δε η πιθανότητα να υποκλέψει κάποιος το μήνυμα που έλαβε ο ψηφοφόρος και να του αλλάξει την ψήφο.
- Δεν έχουν προβλεφθεί βασικά θέματα που αφορούν την υποστήριξη και τη διαδικασία της ψηφοφορίας. Συγκεκριμένα:
- Θα υπάρχουν ψηφοφόροι που δε θα λάβουν το μήνυμα να ψηφήσουν ή θα το χάσουν ή θα το διαγράψουν. Για παράδειγμα μπορεί το antivirus στον υπολογιστή να θεωρεί spam το μήνυμα και να το διαγράφει.
- Μπορεί, όπως έχει συμβεί πάλι στο παρελθόν λόγω αποστολής μεγάλου όγκου μηνυμάτων ο πάροχος των υπηρεσιών ηλεκτρονικής αλληλογραφίας να βάλει σε black list τον αποστολέα.
- Μπορεί να έχει γεμίσει το γραμματοκιβώτιο του παραλήπτη και να μη λάβει το μήνυμα.
- Μπορεί αφού ανοίξει το μήνυμα να δημιουργούνται προβλήματα στην καταχώριση ψήφου λόγω του φυλλομετρητή (google chrome, mozilla firefox) είτε από κάποιο πρόσθετο είτε από την έκδοση του προγράμματος του φυλλομετρητή αλλά και από την έκδοση του λειτουργικού.
Τα τεχνικά θέματα που μπορούν να προκύψουν είναι πολλά και δεν έχει προβλεφθεί helpdesk για την επίλυση τους. Η εφορευτική επιτροπή δε θα προλαβαίνει να λύσει όλα τα ζητήματα ενώ σε πολλές περιπτώσεις θα αδυνατεί να τα λύσει.
- Στην ερώτηση αν μπορεί κάποιος να ψηφήσει από κινητό, η απάντηση της ομάδας ΖΕΥΣ είναι ότι μπορεί αλλά προτιμάται ο υπολογιστής. Έχουν όμως όλοι οι συνάδελφοι υπολογιστή; (π.χ. αναπληρωτές που δεν έχουν μόνιμη κατοικία την περιοχή που εργάζονται φέτος μπορεί να μην έχουν). Αν κάποιος έχει παλιό υπολογιστή με λειτουργικό windows xp ή windows 7 και δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τις τελευταίες εκδόσεις των φυλλομετρητών θα έχει πρόβλημα να ψηφήσει;
Μια ιδέα θα ήταν να αναζητήσει υπολογιστή στο σχολείο του ή τη βοήθεια του καθηγητή πληροφορικής του σχολείου. Όμως οι εκλογές είναι Σάββατο και τα σχολεία κλειστά.
Έτσι είναι φανερό ότι θα υπάρξουν ψηφοφόροι που απλά δε θα μπορέσουν να ψηφήσουν και αυτό είναι ΑΔΙΑΝΟΗΤΟ για τις εκλογές, οι οποίες έτσι χάνουν την αξιοπιστία και το δημοκρατικό πνεύμα τους.
- Ένα email μπορεί να είναι καταχωρημένο ΙΔΙΟ σε δύο ψηφοφόρους. Αυτό δε θα έπρεπε το σύστημα να το επιτρέπει αφού η ψήφος είναι μυστική και ατομική για τον καθένα μας.
- Ένα επίσης σημαντικό θέμα, είναι η δυνατότητα αλλαγών στον κατάλογο των ψηφοφόρων καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας των εκλογών αλλά και πριν από αυτές. Ο διαχειριστής λοιπόν θα μπορεί να προσθέτει ή να αφαιρεί ψηφοφόρους (όσους θέλει) ενώ αφού ψηφίσουν δίνεται η δυνατότητα να εξαιρέσει κάποιον ψηφοφόρο (κάτι που και κατά λάθος να γίνει δεν υπάρχει τρόπος να το αναιρέσεις).
Μα θα πει κάποιος η εφορευτική επιτροπή έχει άλλα δύο άτομα και θα υπάρχουν και οι εκπρόσωποι των παρατάξεων (που τώρα δε θα υπάρχουν). Ναι αλλά δε θα κοιτάνε όλοι την ίδια οθόνη υπολογιστή όλη την ημέρα ενώ μπορεί ο κατάλογος να αλλάξει πριν τις εκλογές αφού το σύστημα θα είναι έτοιμο 2-3 ημέρες πριν.
Μια λύση θα ήταν να φορτωθεί, να τυπωθεί και να σφραγιστεί ο κατάλογος των εκλογέων πριν τις εκλογές παρουσία όλων των ενδιαφερομένων (παρατάξεων, εφορευτικής επιτροπής). Τελειώνοντας οι εκλογές θα μπορούσε να επαναληφθεί η διαδικασία και να μπορεί να γίνει αντιπαραβολή. Όλες οι αλλαγές θα μπορούσαν να αναγραφούν με λεπτομέρειες στο πρακτικό.
- Αν τελικά κάποιο μέλος της εφορευτικής δεν παραστεί και κληθεί ο αναπληρωτής του, σύμφωνα με το ΖΕΥΣ, θα χρησιμοποιήσει τον ίδιο μυστικό κωδικό τον οποίο θα του αποστείλει το μέλος που δε θα συμμετάσχει. Και αν τον έχει χάσει; Και στο σύστημα θα φαίνεται άλλος ότι συμμετείχε στην εφορευτική επιτροπή από αυτόν που τελικά συμμετείχε; Γιατί να μην μπορεί να γίνει η αλλαγή στο μέλος της επιτροπής, να ακυρωθεί ο προηγούμενος κωδικός και να εκδοθεί καινούριος.
Βασική αιτία για κάποια από αυτά τα προβλήματα είναι ότι το σύστημα ΖΕΥΣ (που προέρχεται από το Helios E-voting σύστημα) είναι ελεύθερο λογισμικό και επιδέχεται παραμετροποιήσεις αλλά όχι δομικές αλλαγές. Έχει κατασκευαστεί με κάποιες προδιαγραφές που μπορεί να μην μπορούν να αλλάξουν ενώ και κάποιες αλλαγές που μπορούσαν να γίνουν δεν έγιναν, αφού δε ζητήθηκαν ποτέ από τους ενδιαφερόμενους.
Όμως όλα τα παραπάνω και άλλα πολλά δεν έχουν προβλεφθεί, αφού δεν έγινε ποτέ διαβούλευση για τη νέα διαδικασία ενώ δεν έχει γίνει σαφές ότι ένα σύστημα που χρησιμοποιήθηκε σε κάποιες εκλογές δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άλλες αυτούσιο, χωρίς τροποποιήσεις.
Γεωργία Μενούνου
Εκπαιδευτικός ΠΕ86
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αποτελέσματα Κοινωνικού Τουρισμού: Όλη η λίστα όσων δικαιούνται Voucher
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
