Πανελλαδικές και εξ αποστάσεως εκπαίδευση: Προβλήματα και λύσεις για την online συνεργασία εκπαιδευτικών-μαθητών
Γράφει η Δώρα Ψωμά*

«Ένα σωστά προσδιορισμένο πρόβλημα έχει λυθεί κατά 50%». Aν εμπιστευτούμε το ρητό του Albert Einstein και θεωρήσουμε ότι ακόμα και στις πρωτόγνωρες καταστάσεις που βιώνουμε ως εκπαιδευτική κοινότητα, η πρακτική και συμβολική αξία του ρητού έχει ισχύ, τότε δεν έχουμε παρά να το εφαρμόσουμε.

Παρά τη φυσική απόσταση που μας χωρίζει αυτές τις μέρες, μαθητές και καθηγητές από όλη την Ελλάδα δραστηριοποιούνται στο διαδίκτυο είτε με πρωτοβουλίες του Υπουργείου Παιδείας είτε μέσω ιδιωτικών εκπαιδευτικών οργανισμών, έχοντας πάντα κατά νου ότι κάποια στιγμή θα έρθει η ώρα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Διδάσκουν, μαθαίνουν, γράφουν test και εβδομαδιαίες εργασίες, επικοινωνούν και –αν θέλετε- συνεχίζουν να κοινωνικοποιούνται όπως και πριν. Συγκροτούν σταδιακά κοινωνικά και εκπαιδευτικά δίκτυα, μέσα από τα οποία συνεργάζονται ώστε να λύσουν κάθε πρόβλημα που προκύπτει, με απώτερο πάντα σκοπό την προετοιμασία τους για τις Πανελλαδικές.

Μέσα από αυτή τη συνεργασία μαθητών και εκπαιδευτικών από όλη την Ελλάδα, αναδύονται ιδέες και λύσεις για πολλά από τα προβλήματα που συναντάμε στα online μαθήματα.  

Το μεγαλύτερο πρόβλημα; Η έλλειψη του κατάλληλου εξοπλισμού για το 20% των μαθητών

Πρώτα από όλα, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχουν μαθητές και μαθήτριες που δεν έχουν πρόσβαση στο ίντερνετ ή δεν διαθέτουν Η/Υ. Σύμφωνα με την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τη χρήση τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας από νοικοκυριά και άτομα το έτος 2018, πρόσβαση στο διαδίκτυο από την κατοικία τους έχουν περίπου 8 στα 10 νοικοκυριά στην Ελλάδα, το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό 78,5%. Εδώ εξυπακούεται ότι είναι ευθύνη της πολιτείας να μεριμνήσει για το ζήτημα, προκειμένου να μην διογκωθούν οι ανισότητες.

Από την άλλη, σε παγκόσμιο επίπεδο, χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Bill Gates, ο οποίος ήδη εκφράζει μέσω των social media την πρόθεση της Microsoft να βοηθήσει την κατάσταση με όποιον τρόπο μπορεί. Πέραν αυτών και όποιων άλλων δηλώσεων-προθέσεων, ακόμα και για μαθητές που δεν διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό, προτείνεται:

- σε πρώτη φάση να δοθούν οδηγίες μελέτης και επανάληψης μέσω τηλεφώνου

- να ακολουθούνται πάντα τυπικές διαδικασίες και πρωτόκολλα αναφορικά με τα προσωπικά δεδομένα.

Απώτερος στόχος; Τα παιδιά να συνεχίσουν τη μελέτη τους. Στην εκπαιδευτική μας κοινότητα, την πραγματική αλλά και τη διαδικτυακή, κανένα παιδί δεν πρέπει να μείνει πίσω!

Τα επιμέρους προβλήματα για το 80% των μαθητών ως χρηστών του διαδικτύου

Ας πάμε λοιπόν στο προκείμενο. Βασικά προβλήματα που αναφέρουν εκπαιδευτικοί και μαθητές σχετικά με την εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελούν τα εξής:

  • συγγραφή εβδομαδιαίων εργασιών
  • αποστολή εργασιών και test στους εκπαιδευτικούς
  • αξιολόγηση και ανατροφοδότησή των μαθητών

Εφόσον συμφωνήσουμε ότι αυτά είναι τα κύριά μας προβλήματα, προχωράμε στην προσπάθεια να τα αντιμετωπίσουμε. Για τα περισσότερα από αυτά, έχουν ως τώρα εμπειρικά και πιλοτικά δοκιμαστεί διάφορες τεχνικές. Φωτογραφίες χειρόγραφων σε .jpg που τις μετατρέπει ο εκπαιδευτικός σε PDF και διορθώνει πάνω σε αυτό, προφορική εξέταση κατά τη διάρκεια του online μαθήματος, σκανάρισμα και αποστολή χειρόγραφων μέσω e-mail και άλλες πολλές ιδέες έπεσαν στο τραπέζι, εφαρμόστηκαν και ήρθαν τελικά αντιμέτωπες με το σημαντικότερο πρόβλημα: τη διαχείριση του τεράστιου όγκου αρχείων που πρέπει να λαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί και κατ’ επέκταση η ουσιαστική και έγκαιρη ανατροφοδότηση των μαθητών.

Και πάλι όμως η κοινότητα δείχνει τη δυναμική της! Μέσα σε λίγες μόλις μέρες, συντάχθηκε με συνεργασία συναδέλφων ένα σύντομο και περιεκτικό εγχειρίδιο που δίνει πρακτικές λύσεις σε όλα τα παραπάνω προβλήματα. Αναλυτικά, μπορείτε να διαβάσετε στους παρακάτω συνδέσμους και να μοιραστείτε ελεύθερα με συναδέλφους, μαθητές και γονείς, κατά την κρίση σας, όποιες από τις λύσεις θεωρείτε εύχρηστες.

Μικρή σημείωση: Στα αρχεία που θα βρείτε δεν περιέχονται γενικές οδηγίες χρήσης Η/Υ, διότι αυτές δεν εμπίπτουν στον σκοπό των εν λόγω οδηγιών. Κατά περιπτώσεις, βέβαια, παρέχονται κάποιες εξειδικευμένες τεχνικές οδηγίες, αποκλειστικά στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού μας σκοπού. Σε κάθε περίπτωση, είναι καλό να θυμόμαστε ότι καθετί που κάνουμε στον υπολογιστή μας χρειάζεται ηρεμία και διάθεση εξερεύνησης.

Εδώ «οδηγίες για θεωρητικά μαθήματα και ξένες γλώσσες»

Εδώ «οδηγίες για θετικά μαθήματα»

Στη δημιουργία των δύο αρχείων συνέβαλαν εκπαιδευτικοί και μαθητές από όλη την Ελλάδα, οι οποίοι μοιράστηκαν τις ιδέες τους μέσω του διαδικτύου. Αποδεικνύουν έτσι έμπρακτα ότι τα «κοινωνικά δίκτυα», για τα οποία μίλησε πρώτος ο Ελληνοαμερικανός καθηγητής του Yale Νικόλας Χρηστάκης (Συνδεδεμένοι, εκδ. Κάτοπτρο, 2010), έχουν τη δύναμη να λειτουργούν ευεργετικά για την κοινότητα.

Σε πείσμα των καιρών, θα τα καταφέρουμε. Τηρούμε τη φυσική απόσταση, αλλά διατηρούμε τη δυνατότητα να διασυνδεόμαστε με τους άλλους.

«Όταν συνδεόμαστε με τους άλλους, γινόμαστε καλύτεροι»

Nicholas Christakis

*Η Δώρα Ψωμά είναι Καθηγήτρια Αγγλικών και Φιλόλογος με μεταπτυχιακές σπουδές στις «Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση» και πολυετή διδακτική εμπειρία σε σχολεία της Ελλάδας, της Ολλανδίας και της Μεγάλης Βρετανίας. Διδάσκει Αγγλικά σε ιδιωτικό σχολείο και είναι Διευθύντρια Σπουδών σε φροντιστήριο Μέσης Εκπαίδευσης στη Θεσσαλονίκη, όπου προετοιμάζει μαθητές Λυκείου για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Ως εξωτερική συνεργάτης του Πανεπιστημίου Πειραιά στα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων “e-learning” έχει εκπαιδεύσει εκατοντάδες φιλολόγους από όλη την Ελλάδα στη Διδακτική της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας.

**Για τη σύνταξη των Οδηγιών στα αρχεία PDF συνεργάστηκαν επίσης οι συνάδελφοι Ραφαήλ Πολύζος (Κλασικός Φιλόλογος) και Νένα Κατικαρίδου (Χημικός M.Ed.)

σχετικά άρθρα

Παρατείνεται η προθεσμία καταχώρισης δικαιολογητικών στο ΟΠΣΥΔ για τις προσλήψεις εκπαιδευτικών
Παρατείνεται η προθεσμία καταχώρισης δικαιολογητικών στο ΟΠΣΥΔ για τις προσλήψεις εκπαιδευτικών
Με απόφαση της Σοφίας Ζαχαράκη έως Παρασκευή 24 Απριλίου
Παρατείνεται η προθεσμία καταχώρισης δικαιολογητικών στο ΟΠΣΥΔ για τις προσλήψεις εκπαιδευτικών