Νέος γύρος εσωκομματικής συζήτησης ανοίγει στο ΠΑΣΟΚ, με επίκεντρο αυτή τη φορά όχι ένα επιμέρους πολιτικό ζήτημα, αλλά τη βασική στρατηγική με την οποία το κόμμα θα κινηθεί προς τις επόμενες εκλογές και, κυρίως, τη στάση που θα κρατήσει απέναντι στο ενδεχόμενο μετεκλογικών συνεργασιών.
Αφορμή αποτέλεσε άρθρο του Χάρη Δούκα στην «Εφημερίδα των Συντακτών», στο οποίο ο δήμαρχος Αθηναίων επανέφερε με έμφαση τη θέση για σαφή οριοθέτηση από τη Νέα Δημοκρατία και υπεράσπιση της σχετικής απόφασης του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ.
Η απάντηση ήρθε από τον Παναγιώτη Λούσκο, στέλεχος που βρίσκεται κοντά στην Άννα Διαμαντοπούλου, ο οποίος αμφισβήτησε τη λογική ότι μια συνεδριακή απόφαση πρέπει να δεσμεύει το κόμμα ανεξαρτήτως των πολιτικών δεδομένων που θα έχουν διαμορφωθεί μέχρι τις εκλογές.
Η χαρακτηριστική φράση του ότι «οι συνεδριακές αποφάσεις δεν είναι ιερές γραφές» ήταν αρκετή για να αναδείξει ξανά τις διαφορετικές στρατηγικές προσεγγίσεις που συνυπάρχουν στο ΠΑΣΟΚ.
Δούκας: Καθαρή γραμμή απέναντι στη ΝΔ
Η πλευρά που εκφράζει ο Χάρης Δούκας επιμένει ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να παρουσιάσει μια σαφή εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και να αποκλείσει εκ των προτέρων το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής κυβερνητικής σύμπραξης μαζί της.
Στο άρθρο του, ο δήμαρχος Αθηναίων ασκεί κριτική σε μια εκδοχή της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας που, κατά την άποψή του, εγκαταλείπει τον στόχο της πολιτικής ανατροπής και καταλήγει να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα συντηρητικά κόμματα.
Η λογική αυτή συνδέεται με την επιδίωξη μιας περισσότερο διακριτής προοδευτικής ταυτότητας του ΠΑΣΟΚ και με την άποψη ότι οι ψηφοφόροι πρέπει να γνωρίζουν πριν από τις κάλπες ποιες συνεργασίες αποκλείονται.
Η άλλη άποψη: «Δεν μπορείς να αποφασίσεις σήμερα για την επομένη των εκλογών»
Η παρέμβαση Λούσκου κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση.
Το βασικό επιχείρημα είναι ότι οι αποφάσεις ενός συνεδρίου αποτυπώνουν τους πολιτικούς συσχετισμούς μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως αμετάβλητες, εφόσον το πολιτικό σκηνικό αλλάξει δραστικά.
Στην επιχειρηματολογία αυτή εντάσσονται ο κατακερματισμός του κομματικού συστήματος, οι νέες πολιτικές παρουσίες και το ενδεχόμενο οι επόμενες εκλογές να μη δώσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση, οδηγώντας σε αναζήτηση συνεργασιών.
Το πραγματικό δίλημμα πίσω από την αντιπαράθεση
Η νέα κόντρα δεν αφορά απλώς μια διαφωνία ανάμεσα σε δύο πρόσωπα.
Αγγίζει το βασικό στρατηγικό ερώτημα του ΠΑΣΟΚ:
Θα διεκδικήσει την εκλογική ενίσχυση με απόλυτα καθαρή προεκλογική δέσμευση ότι δεν θα συνεργαστεί με τη Νέα Δημοκρατία ή θα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αξιολογήσει τα δεδομένα μετά τις εκλογές;
Η συζήτηση αυτή έχει εμφανιστεί ξανά τους τελευταίους μήνες. Η δημόσια αντιπαράθεση Δούκα και Διαμαντοπούλου για τις συνεργασίες είχε προκαλέσει ήδη εσωκομματικές αναταράξεις, με την ηγεσία να επιχειρεί τότε να κρατήσει αποστάσεις από τις προσωπικές αντεγκλήσεις.
Στο επίκεντρο πλέον ο Ανδρουλάκης
Οι διαφορετικές τοποθετήσεις μεταφέρουν αναπόφευκτα το βάρος στον Νίκο Ανδρουλάκη.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει επανειλημμένα επιλέξει τη γραμμή της πολιτικής αυτονομίας και έχει απορρίψει σενάρια συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Ωστόσο, όσο πλησιάζει η εκλογική αναμέτρηση, η πίεση για ακόμη πιο συγκεκριμένες απαντήσεις αναμένεται να αυξηθεί.
Και αυτό γιατί η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος είναι ο εκλογικός στόχος του ΠΑΣΟΚ.
Αφορά και το τι θα κάνει το κόμμα την επόμενη ημέρα, εφόσον οι κάλπες δημιουργήσουν ένα κοινοβουλευτικό τοπίο στο οποίο καμία δύναμη δεν θα μπορεί να κυβερνήσει μόνη της.
Η φράση λοιπόν ότι «οι συνεδριακές αποφάσεις δεν είναι ιερές γραφές» μπορεί να αποτέλεσε την αφορμή, αλλά πίσω από αυτή βρίσκεται ένα πολύ βαθύτερο δίλημμα για το ΠΑΣΟΚ: ποια πολιτική ταυτότητα θέλει να έχει και με ποιους όρους θα διεκδικήσει ρόλο στη διακυβέρνηση της χώρας.
