Ένα καθοριστικό θεσμικό βήμα για τη χωρική οργάνωση της τουριστικής δραστηριότητας στη χώρα ολοκληρώθηκε με την υπογραφή της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ). Η απόφαση, την οποία συνυπογράφουν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη, θέτει σε ισχύ το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ), ένα εθνικής εμβέλειας σχέδιο που καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις τουριστικής ανάπτυξης.
Στρατηγικές κατευθύνσεις και βιώσιμη ανάπτυξη
Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον οδικό χάρτη για τη μεσο-μακροπρόθεσμη διαμόρφωση του τουριστικού προϊόντος, θέτοντας στο επίκεντρο την οικονομική, περιβαλλοντική και κοινωνική αειφορία. Βασική επιδίωξη των συναρμόδιων υπουργείων είναι η μετάβαση από ένα μοντέλο αποσπασματικών παρεμβάσεων σε μια συγκροτημένη τουριστική ανάπτυξη, η οποία θα προστατεύει τις τοπικές κοινωνίες, το φυσικό περιβάλλον και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία κάθε προορισμού.
Με τη θέσπιση σαφών και διαφανών κανόνων, το νέο αυτό πλαίσιο επιχειρεί να βάλει τάξη στη δόμηση ξενοδοχειακών και τουριστικών υποδομών, δίνοντας προτεραιότητα στις νησιωτικές και ευαίσθητες περιοχές που υφίστανται έντονες πιέσεις, ενώ παράλληλα παρέχει τις βάσεις για τον πολεοδομικό σχεδιασμό των επόμενων ετών.
Για τον προσδιορισμό του τουριστικού προφίλ και του βαθμού κορεσμού κάθε περιοχής, το ΕΧΠ-Τ λαμβάνει υπόψη τη διασταύρωση των εξής τριών μεταβλητών. Την έκταση, του μόνιμου πληθυσμού και του αριθμού των διαθέσιμων κλινών σε κάθε Δημοτική Ενότητα, αποτυπώνοντας την ένταση του τουριστικού φαινομένου. Επιπρόσθετα, η επικράτεια χωρίζεται σε πέντε βασικές κατηγορίες (Α έως Ε) που καθορίζουν τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη χωρητικότητα σε κλίνες και το είδος των επιτρεπόμενων επενδύσεων.
Αντίστοια, προκύπτουν τρεις ομάδες νησιών (Ι έως ΙΙΙ): Εισάγονται ειδικοί όροι τουριστικής ανάπτυξης ανάλογα με τη δυναμική και τις αντοχές κάθε νησιωτικού συμπλέγματος. Τέλος, μερυμνείται η προστασία παράκτιας ζώνης: Θεσπίζονται αυστηρά μέτρα για τη διαφύλαξη του παράκτιου χώρου και του τοπίου.
Οι τροποποιήσεις μετά τη δημόσια διαβούλευση
Η οριστική διαμόρφωση της ΚΥΑ προήλθε μετά από ευρεία διαβούλευση με επιστημονικούς φορείς, επιχειρηματίες του κλάδου, το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας και το ΚΕΣΥΧΩΘΑ (Κεντρικό Συμβούλιο Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων). Παρότι η βασική αρχιτεκτονική του σχεδίου διατηρήθηκε, ενσωματώθηκαν τρεις κύριες σημειακές παρεμβάσεις:
- Εξειδίκευση των κανόνων στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Κατηγορία Α) με υψηλή τουριστική συγκέντρωση.
- Στοχευμένες προσαρμογές στις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Κατηγορία Ε), όπως οι συνοριακές ζώνες.
- Διευκόλυνση της αξιοποίησης χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και νεοκλασικών διατηρητέων κτηρίων εντός των Περιοχών Α.
Παράλληλα, διατηρείται η πρόβλεψη για καθεστώς ήπιας ανάπτυξης, όπου ο ανώτατος συντελεστής δόμησης ορίζεται στο μισό του ισχύοντος στην περιοχή. Η συγκεκριμένη δυνατότητα προϋποθέτει την εκπόνηση εξειδικευμένων μελετών (γεωτεχνικών, οριοθέτησης ρεμάτων κ.ά.), Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), δημόσια διαβούλευση και την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος κατόπιν ελέγχου από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Πολιτικές δηλώσεις και προοπτική
Από την πλευρά του, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε το νέο πλαίσιο ως επιλογή ευθύνης και εργαλείο ασφάλειας δικαίου για τις υπεύθυνες επενδύσεις, υπογραμμίζοντας ότι βάζει τέλος στις ασάφειες του παρελθόντος.
Η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη επισήμανε ότι το ΕΧΠ-Τ αποτελεί τη βάση για ποιοτική διεύρυνση της τουριστικής περιόδου και διανεμητική δικαιοσύνη των οφελών του τουρισμού σε περισσότερες περιοχές, με σεβασμό φέρουσα ικανότητα και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τόπου.
