Μετά από μια μακρά περίοδο αναβολών και χαμηλής κινητικότητας στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο, Αθήνα και Άγκυρα επαναφέρουν τον απευθείας διάλογο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα συναντηθούν την ερχόμενη Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου στην Άγκυρα, στο πλαίσιο της 6ης Συνόδου του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, σε μια συγκυρία που οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή έχουν αλλάξει αισθητά.
Η συνάντηση αυτή είναι η πρώτη τετ-α-τετ των δύο ηγετών εδώ και περίπου ενάμιση χρόνο. Έκτοτε, το διεθνές περιβάλλον έχει μεταβληθεί ριζικά, με την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και τις ανακατατάξεις που αυτή προκάλεσε, ενώ οι ελληνοτουρκικές σχέσεις κινούνται πλέον μακριά από το κλίμα αισιοδοξίας που είχε δημιουργηθεί μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών.
Μετρημένες προσδοκίες, ανοιχτοί δίαυλοι
Η Αθήνα προσέρχεται στην Άγκυρα με στόχο τη διατήρηση των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι, παρά την απουσία σοβαρών προκλήσεων το τελευταίο διάστημα, η Τουρκία εξακολουθεί να καλλιεργεί εστίες έντασης, έστω και σε χαμηλότερη ένταση, την ώρα που το στρατηγικό της ενδιαφέρον φαίνεται να στρέφεται και σε άλλα μέτωπα.
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η απευθείας επικοινωνία με τον Τούρκο πρόεδρο θεωρείται προτιμότερη από την απουσία διαλόγου, ενώ λειτουργεί και ως ανάχωμα σε σενάρια άτυπης «επιδιαιτησίας» από τρίτους, τα οποία κυκλοφορούν τους τελευταίους μήνες, ιδίως μετά τις αλλαγές προσώπων στις αμερικανικές πρεσβείες σε Αθήνα και Άγκυρα.
Ήπιοι τόνοι και σαφή όρια
Στη συνέντευξή του στο περιοδικό Foreign Policy, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι δεν διαβλέπει κίνδυνο κλιμάκωσης, παρά την πάγια και μοναδική –όπως επαναλαμβάνει η Αθήνα– διαφορά με την Τουρκία: την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική πλευρά αναγνωρίζει ότι δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την εκκίνηση ουσιαστικών διαπραγματεύσεων επί του ζητήματος, ωστόσο επιδιώκει τη διατήρηση ενός κλίματος ηρεμίας και λειτουργικής συνεργασίας. Άλλωστε, σύμφωνα με δημοσκοπικά δεδομένα, τα ελληνοτουρκικά δεν συγκαταλέγονται πλέον στις βασικές ανησυχίες της κοινής γνώμης, τουλάχιστον υπό τις παρούσες συνθήκες.
Η «θετική ατζέντα» στο προσκήνιο
Στο τραπέζι της Συνόδου αναμένεται να τεθούν ζητήματα χαμηλής πολιτικής, όπου έχει καταγραφεί πρόοδος τα τελευταία χρόνια: η μείωση των παραβιάσεων στον αέρα και στη θάλασσα, η συνεργασία στο μεταναστευτικό, το καθεστώς ταχείας βίζας για Τούρκους πολίτες σε 12 νησιά του Αιγαίου, καθώς και η ενίσχυση του διμερούς εμπορίου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Προεδρικό Μέγαρο της Άγκυρας και στη συνέχεια θα ακολουθήσει η διευρυμένη συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας. Μαζί του θα βρίσκεται η ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών, με επικεφαλής τον Γιώργο Γεραπετρίτη, καθώς και στενοί συνεργάτες του πρωθυπουργού. Ο αριθμός των υπουργών που θα συμμετάσχουν και το περιεχόμενο των συμφωνιών που θα υπογραφούν παραμένουν υπό διαμόρφωση, με τις πληροφορίες να συγκλίνουν στο ότι πρόκειται για συμφωνίες περιορισμένου βεληνεκούς.
Σκιές από τη ρητορική της Άγκυρας
Την ίδια στιγμή, η επιμονή της Τουρκίας στη ρητορική της «Γαλάζιας Πατρίδας», λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση, υπενθυμίζει τα όρια της προσέγγισης. Η Αθήνα απαντά σταθερά ότι το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να συνυπάρχει με αναθεωρητικά δόγματα και «γκρίζες ζώνες», υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση διαφορών.
Το μεταναστευτικό στο τραπέζι
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί και στο μεταναστευτικό, στον απόηχο πρόσφατων τραγικών περιστατικών στο Αιγαίο. Ο πρωθυπουργός έχει ήδη στείλει μήνυμα για ενίσχυση της συνεργασίας με τις τουρκικές αρχές, επισημαίνοντας ότι η διαχείριση των ροών δεν μπορεί να αφήνεται στα χέρια διακινητών και ότι η προστασία των συνόρων πρέπει να συνδυάζεται με τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ένα τεστ διαλόγου
Η συνάντηση της Άγκυρας δεν αναμένεται να επιλύσει χρόνιες διαφορές. Κυβερνητικές πηγές, ωστόσο, τη χαρακτηρίζουν κρίσιμη για την αποφυγή κρίσεων και τη διατήρηση ενός σταθερού πλαισίου επικοινωνίας. Σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας, Αθήνα και Άγκυρα δείχνουν να συμφωνούν τουλάχιστον σε ένα σημείο: ότι ο διάλογος, όσο δύσκολος κι αν είναι, παραμένει προτιμότερος από τη σιωπή.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Ιδιωτικά σχολεία: Γείτονας, Ιόνιος και Εράσμειος σε επαφές με μεγάλα funds
Έρχονται πρόστιμα μέχρι και 1.000 ευρώ σε χιλιάδες κατόχους οχημάτων
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Κοκκινάκη Υπατία