Κάθε χρόνο, με την ολοκλήρωση των μεταβολών στο εκπαιδευτικό προσωπικό και τη διαμόρφωση του νέου σχολικού χάρτη, χιλιάδες εκπαιδευτικοί έρχονται αντιμέτωποι με τη διαδικασία των υπεραριθμιών. Πρόκειται για μία από τις πιο σύνθετες υπηρεσιακές διαδικασίες, η οποία επηρεάζει άμεσα την οργανική θέση, τις μεταθέσεις και τις τοποθετήσεις των εκπαιδευτικών.
Η σωστή γνώση του θεσμικού πλαισίου είναι απαραίτητη, καθώς από αυτήν εξαρτώνται κρίσιμα δικαιώματα και δυνατότητες των εκπαιδευτικών που ενδέχεται να χαρακτηριστούν υπεράριθμοι.
Πότε προκύπτει υπεραριθμία
Υπεραριθμία δημιουργείται όταν οι οργανικές θέσεις μιας σχολικής μονάδας μειώνονται και οι υπηρετούντες εκπαιδευτικοί είναι περισσότεροι από τις διαθέσιμες οργανικές θέσεις.
Αυτό μπορεί να συμβεί λόγω:
- υποβιβασμού σχολικής μονάδας,
- συγχώνευσης σχολείων,
- ίδρυσης νέας σχολικής μονάδας,
- μεταβολών στον μαθητικό πληθυσμό,
- αλλαγών στη διάρθρωση των σχολείων.
Πώς χαρακτηρίζεται ένας εκπαιδευτικός ως υπεράριθμος
Όταν προκύπτει υπεραριθμία, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να δηλώσουν αν επιθυμούν να χαρακτηριστούν υπεράριθμοι.
Αν οι ενδιαφερόμενοι είναι περισσότεροι από τις απαιτούμενες θέσεις υπεραριθμίας, προτεραιότητα έχουν όσοι διαθέτουν τα περισσότερα μόρια μετάθεσης.
Αν δεν υπάρχουν εθελοντές, τότε υπεράριθμοι χαρακτηρίζονται οι εκπαιδευτικοί που τοποθετήθηκαν οργανικά τελευταίοι στη συγκεκριμένη σχολική μονάδα.
Τι ισχύει σε περίπτωση συγχώνευσης σχολείων
Σε περίπτωση συγχώνευσης δύο ή περισσότερων σχολικών μονάδων εξετάζονται όλοι οι εκπαιδευτικοί των σχολείων που συγχωνεύονται.
Οι εκπαιδευτικοί που επιθυμούν να χαρακτηριστούν υπεράριθμοι κρίνονται με βάση τα μόρια μετάθεσης που διαθέτουν.
Αν δεν υπάρξουν δηλώσεις ενδιαφέροντος, υπεράριθμοι χαρακτηρίζονται όσοι τοποθετήθηκαν οργανικά τελευταίοι, ανεξάρτητα από το σχολείο προέλευσής τους.
Τι συμβαίνει όταν ιδρύεται νέο σχολείο
Όταν η υπεραριθμία προκύπτει λόγω ίδρυσης νέας σχολικής μονάδας στην ίδια περιοχή, οι υπεράριθμοι εκπαιδευτικοί έχουν δικαίωμα να τοποθετηθούν κατά απόλυτη προτεραιότητα στο νέο σχολείο.
Η τοποθέτηση γίνεται με βάση το σύνολο των μορίων μετάθεσης που διαθέτουν.
Η έννοια της ταυτόχρονης οργανικής τοποθέτησης
Ιδιαίτερη σημασία έχει η περίπτωση κατά την οποία περισσότεροι εκπαιδευτικοί έχουν τοποθετηθεί οργανικά την ίδια χρονιά σε ένα σχολείο.
Σε αυτή την περίπτωση θεωρείται ότι τοποθετήθηκαν ταυτόχρονα και, εφόσον απαιτηθεί χαρακτηρισμός υπεραρίθμων, υπεράριθμοι κρίνονται εκείνοι που διαθέτουν τα λιγότερα μόρια μετάθεσης κατά το έτος κρίσης.
Το δικαίωμα επιστροφής
Οι εκπαιδευτικοί που χαρακτηρίζονται υπεράριθμοι δεν χάνουν οριστικά τη σύνδεσή τους με το σχολείο από το οποίο αποχώρησαν.
Διατηρούν δικαίωμα επιστροφής κατά προτεραιότητα στο σχολείο όπου κρίθηκαν υπεράριθμοι, εφόσον δημιουργηθεί κενή οργανική θέση είτε κατά το ίδιο είτε κατά το επόμενο σχολικό έτος.
Διατηρείται το δικαίωμα μετάθεσης
Η υπεραριθμία δεν αναιρεί θεμελιωμένα δικαιώματα μετάθεσης.
Οι εκπαιδευτικοί που είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα μετάθεσης πριν χαρακτηριστούν υπεράριθμοι συνεχίζουν να το διατηρούν, χωρίς να απαιτείται νέα θεμελίωση στη θέση όπου τοποθετούνται.
Πώς γίνεται η άρση της υπεραριθμίας
Οι υπεράριθμοι εκπαιδευτικοί τοποθετούνται κατά προτεραιότητα σε κενές οργανικές θέσεις σχολείων της ίδιας ομάδας σχολείων.
Η σειρά τοποθέτησης καθορίζεται:
- από τα μόρια μετάθεσης,
- από τις δηλώσεις προτίμησης,
- από τη διαθεσιμότητα των οργανικών κενών.
Αν δεν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις στην ίδια ομάδα σχολείων, εξετάζονται οι όμορες ομάδες της ίδιας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης.
Μπορεί να τοποθετηθεί κάποιος σε όμορη ομάδα σχολείων;
Η απάντηση είναι όχι, εφόσον υπάρχει διαθέσιμη οργανική θέση στην ίδια ομάδα σχολείων όπου υπηρετεί.
Μόνο όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις ή αυτές έχουν ήδη καλυφθεί από άλλους υπεράριθμους με περισσότερα μόρια μετάθεσης, εξετάζεται η τοποθέτηση σε όμορες ομάδες.
Τι συμβαίνει αν δεν τοποθετηθεί
Οι εκπαιδευτικοί που δεν επιθυμούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία άρσης υπεραριθμίας ή δεν κατέστη δυνατό να τοποθετηθούν σε οργανική θέση συμμετέχουν αργότερα στη γενική διαδικασία τοποθετήσεων.
Σε αυτή την περίπτωση συγκρίνονται με όλους τους εκπαιδευτικούς που διεκδικούν βελτίωση θέσης ή οριστική τοποθέτηση.
Ποιοι εξαιρούνται από τη διαδικασία
Από τη διαδικασία κρίσης υπεραριθμίας εξαιρούνται:
- οι εκπαιδευτικοί που ανήκουν στις ειδικές κατηγορίες μεταθέσεων (λόγοι υγείας, πολυτεκνία κ.ά.), εκτός αν οι ίδιοι επιθυμούν να κριθούν υπεράριθμοι,
- οι νεοδιόριστοι εκπαιδευτικοί που υπηρετούν την υποχρεωτική παραμονή τους στη θέση διορισμού.
Αν παραμείνει η υπεραριθμία
Εάν, παρά την ολοκλήρωση όλων των προβλεπόμενων διαδικασιών, εξακολουθεί να υπάρχει υπεραριθμία, ο εκπαιδευτικός παραμένει στο σχολείο όπου κρίθηκε υπεράριθμος, εκτός εάν το σχολείο καταργηθεί.
Στην περίπτωση αυτή μπορεί να διατίθεται σε άλλες σχολικές μονάδες για τη συμπλήρωση του υποχρεωτικού διδακτικού του ωραρίου.
Μια διαδικασία που απαιτεί προσοχή
Η διαδικασία των υπεραριθμιών αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες υπηρεσιακές μεταβολές στην εκπαίδευση. Η γνώση των δικαιωμάτων, των εξαιρέσεων και των διαδικασιών τοποθέτησης είναι απαραίτητη ώστε οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να προστατεύσουν τα εργασιακά τους δικαιώματα και να λάβουν τις καλύτερες δυνατές αποφάσεις για την υπηρεσιακή τους πορεία.