Το μάθημα της Φυσικής, της Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας, της Γ’ τάξης Γενικού Λυκείου ακολουθεί το Πρόγραμμα Σπουδών (μεταβατικό) που είναι δημοσιευμένο στο ΦΕΚ 1363/ τ. Β΄/23-03-2022. Στο Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) ορίζονται οι Θεματικές Ενότητες (ΘΕ) και τα Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα (ΠΜΑ) κάθε ΘΕ. Ενδεικτικά, τα ΠΜΑ της ΘΕ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΤΕΡΕΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ» είναι τα ακόλουθα:

1. Διατυπώνουν τον ορισμό της στιγμιαίας γωνιακής ταχύτητας.
2. Διατυπώνουν τον ορισμό της στιγμιαίας γωνιακής επιτάχυνσης.
3. Εφαρμόζουν και αποδεικνύουν τις εξισώσεις κίνησης για την στροφική κίνηση σε διάφορες περιπτώσεις κάνοντας αντιστοίχιση με τις εξισώσεις της μεταφορικής κίνησης και να εξηγούν τα αντίστοιχα διαγράμματα.
4. Διατυπώνουν τον ορισμό της σύνθετης κίνησης.
5. Περιγράφουν και ερμηνεύουν την κύλιση τροχού.
6. Διατυπώνουν και εφαρμόζουν τις σχέσεις που περιγράφουν την ταχύτητα και την επιτάχυνση του κέντρου τροχού που κυλίεται.
7. Διατυπώνουν και εφαρμόζουν τον ορισμό της ροπής δύναμης ως προς σημείο και κατά άξονα.
8. Διατυπώνουν τον ορισμό του ζεύγους δυνάμεων.
9. Αποδεικνύουν περιγράφουν και εφαρμόζουν τη ροπή ζεύγους δυνάμεων.
10. Διατυπώνουν και εφαρμόζουν τις συνθήκες ισορροπίας σώματος.
11. Διατυπώνουν και εφαρμόζουν τον ορισμό της στροφορμής υλικού σημείου.
12. Διατυπώνουν και εφαρμόζουν την αρχή διατήρησης της στροφορμής υλικού σημείου.
13. Διατυπώνουν και εφαρμόζουν την αρχή διατήρησης της στροφορμής συστήματος σωμάτων.
14. Διατυπώνουν και εφαρμόζουν τη σχέση συνισταμένης ροπής και ρυθμού μεταβολής στροφορμής.

Τα ΠΜΑ όμως δεν ορίζουν πλαίσιο εφαρμογής. Ενδεικτικά, σύμφωνα με το ΠΜΑ10, τα παιδιά πρέπει να είναι ικανά να διατυπώνουν και να εφαρμόζουν τις συνθήκες ισορροπίας σώματος. Σε ποιο πλαίσιο όμως; Ποιο θα είναι το επίπεδο δυσκολίας του πλαισίου εφαρμογής;

Το επίπεδο δυσκολίας του πλαισίου εφαρμογής επιχειρείται να οριοθετηθεί με τις Οδηγίες Διδασκαλίας του μαθήματος. Πώς γίνεται η οριοθέτηση; Κυρίως με αναφορά στα σχολικά βιβλία… Με παράθεση των ερωτήσεων, ασκήσεων και προβλημάτων των σχολικών βιβλίων που πρέπει / δεν πρέπει να διδάσκονται. Ενδεικτικά, στη ΘΕ του ενδιαφέροντος:

1. Ερωτήσεις: σελ. 134-135, 4.1 - 4.11 & σελ. 137, 4.23
2. Ασκήσεις: σελ. 140-141, 4.32 - 4.43 & σελ. 142, 4.47 (Εκτός οι ασκήσεις 4.48 -- 4.49) 45
3. Προβλήματα: σελ. 144, 4.56 – 4.58 & σελ. 145,  4.64 (Εκτός τα προβλήματα:4.59-4.63, 4.65 και 4.71)

Είναι όμως εφικτό κάτι τέτοιο και πώς;

Η απάντηση έρχεται από τη θεωρία του εποικοδομισμού. Η διδασκαλία που βασίζεται σε εποικοδομητική προσέγγιση είναι γενικά μη γραμμική. Ενδεικτικά όμως, σύμφωνα με την πρόταση των Driver, et.al. (2000), αυτή μπορεί να περιλαμβάνει τις ακόλουθες φάσεις:

1. του προσανατολισμού,
2. της ανάδειξης των ιδεών των μαθητριών/μαθητών,
3. της αναδόμησης των ιδεών,
4. της εφαρμογής των νέων ιδεών,
5. της ανασκόπησης.

Κατά την τέταρτη (4^η) φάση, οι μαθήτριες/μαθητές συσχετίζουν όσα έμαθαν με τις εμπειρίες της καθημερινής ζωής. Θα πρέπει να τους δοθεί η ευκαιρία να βρουν πώς οι νέες ιδέες που απέκτησαν μπορούν να εφαρμοστούν στην επίλυση ενός νέου έργου, πειράματος ή πραγματικών προβλημάτων. Έτσι θα αναγνωρίσουν την αξία και τη λειτουργικότητα των νέων ιδεών και θα τις υιοθετήσουν ευκολότερα.

Αυτή ακριβώς πρέπει να είναι η στόχευση των Θεματοδοτριών/Θεματοδοτών!Αναπλαισίωση! Νέο πεδίο εφαρμογής, παρόμοιου επιπέδου δυσκολίας με το αντίστοιχο του σχολικού βιβλίου.

Πληρούν τα γνωστά θέματατων Πανελλαδικών Εξετάσεων στο μάθημα της Φυσικήςτα παραπάνω κριτήρια; Τα προβλήματα που δίνονται είναι πραγματικά; Η απάντησή μου στο ερώτημα αυτό είναι αρνητική και ενδεικτικά παραθέτω το ερώτημα Β3, του θέματος Β, της περσινής εξέτασης (για να μην αναφερθώ στα «πραγματικά προβλήματα» που έχουν επιλεγεί ως Θέμα Δ):

Για την ολοκλήρωση της πρότασής μου, παραθέτω ένα ενδεικτικό θέμα, που κατά τη γνώμη μου πληροί τα παραπάνω κριτήρια, επισημαίνοντας ότι τα ΠΜΑ του ΠΣ αντιστοιχούν μόνο στο επίπεδο των γνώσεων και όχι σ’ εκείνα των δεξιοτήτων/ικανοτήτων και στάσεων.

ΘΕΜΑ

Στην εικόνα που ακολουθεί παρουσιάζονται τα μέρη μιας γραμμικής γεννήτριας (linearalternator). Οι γεννήτριες αυτού του είδους χρησιμοποιούνται για να μετατρέπουν την ενέργεια των κυμάτων της θάλασσας σε ηλεκτρική ενέργεια (waveenergyconverters).

Κύρια μέρη αυτής της γεννήτριας είναι ο στάτορας (stator): ένας σταθερός, κοίλος κύλινδρος που φέρει εσωτερικά χάλκινες περιελίξεις (πηνία) και ο ολισθητήρας ή μεταφραστής (translator): ένα κινητό στέλεχος (ράβδος) που φέρει ισχυρούς μόνιμους μαγνήτες και παλινδρομεί ελεύθερα στον κεντρικό άξονα του στάτορα. Αν υποθέσουμε ότι ο πλωτήρας κυμάτων εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση x=Aημωt, t≥0, να αποδείξετε ότι η παραγόμενη αρμονικά εναλλασσόμενη ηλεκτρεγερτική δύναμη (ΗΕΔ) E δίνεται από τη σχέση: E=-ΔΦΒΔxΑωσυνωt, t≥0, όπου ΔΦΒ η μεταβολή της μαγνητικής ροής κατά τη στοιχειώδη μετατόπιση Δx του ολισθητήρα/μεταφραστή.

Συμπερασματικά:

Εν όψει της πανελλαδικής εξέτασης του μαθήματος,

εύχομαι επιτυχία στο έργο των Θεματοδοτριών/Θεματοδοτών και στην προσπάθεια των παιδιών!

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

Τι σημαίνει η λέξη «ακηδία»;

Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google

Κατσαρίδες στο σπίτι: Τα φυτά που «υπόσχονται» φυσική απώθηση

Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber