Alfavita Newsroom Το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών Κατεύθυνσης στις Πανελλαδικές εξετάσεις είναι κατά 60% Θεωρητικό και κατά 40% πρακτικό.
Στο κομμάτι που σχετίζεται με το διδαγμένο κείμενο το αποτέλεσμα που θα έχει ο εξεταζόμενος επαφύεται στο αν έχει μελετήσει συγκροτημένα, συστηματικά και μεθοδικά μέσα στο σχολικό έτος.
Στο άγνωστο κείμενο, η απόδοση που θα έχει ένας μαθητής σχετίζεται προφανώς με την προετοιμασία του αλλά και συγκεκριμένα με το πόσο έχει εμπεδώσει τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα.
Παρακάτω θα δούμε κάποιες κομβικές συμβουλές και απαραίτητες οδηγίες για την εξέταση στο άγνωστο (απόσπασμα πεζόυ κείμενου αρχαίου Έλληνα συγγραφέα στην αττική διάλεκτο)
1) Διαβάζουμε τον τον τίτλο του έργου και τον συγγραφέα ώστε να καταλάβουμε αν υπερισχύει η αιτία και η εναντίωση ή ο χρόνος και η αιτία! Το κείμενο μπορεί να είναι φιλοσοφικό (κυρίως Πλάτωνας) ή δικανικό (Λυσίας, Ισοκράτης, Δημοσθένης, Αντιφώντας, Ανδοκίδης, Ισαίος, Αισχίνης, Λυκούργος, Υπερείδης) ή ιστορικό (Θουκυδίδης, Ξενοφώντας). Στα δικανικά υπερισχύει η αιτία (με τη μορφή αιτιολογικών προτάσεων, μετοχών κτλ.) και η εναντίωση (εναντιωματικές μετοχές), στα ιστορικά έργα υπερισχύουν ο χρόνος (χρονικές προτάσεις) και η αιτία
2) Διαβάζουμε το αγνωστο κείμενο όσο χρειάζεται για να καταλάβουμε το γενικό νόημα.
3) Προχωράμε σε εντοπισμό των ρημάτων του κειμένου και τοποθετούμε σε παρενθέσεις τις δευτερεύουσες προτάσεις.
4) Προσέχουμε την ακολουθία των συντακτικών όρων. Είναι ρήμα – υποκείμενο – αντικείμενο ή κατηγορούμενο.
5) Μετά την σύνταξη εντοπίζουμε τα απαρέμφατα και τις μετοχές
(Για τον χωρισμό των προτάσεων λαμβάνουμε υπόψη: α) τους συνδέσμους που εισάγουν δευτερεύουσες προτάσεις β) αυτούς που συνδέουν όμοιες προτάσεις και γ) τα κόμματα, παρακολουθώντας πάντα το νόημα. Ξεκινάμε τη σύνταξη από την κύρια πρόταση)
6) Για να μεταφράσω τις μετοχές πρέπει να βρω το είδος τους
Α. ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΦΟΥ.
Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΙΑΤΙ.
Γ. ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ Ο ΟΠΟΙΟΣ.
Δ. ΤΡΟΠΙΚΗ ΟΝΤΑΣ.
Ε. ΥΠΟΘΕΤΙΚΗ ΑΝ.
7) Προσέχω την κατηγορηματική ΝΑ,ότι (οι κατηγορηματικές μετοχές δεν υπάρχουν μόνες τους αλλά συμπληρώνουν το νόημα των ρημάτων που δείχνουν κάποια αίσθηση ακούω-βλέπω-αισθάνομαι)
8) Θυμάμαι πως τα απαρέμφατα είναι υποκείμενα στα απρόσωπα ρήματα (χρη, δει, προσήκει, δόκει) και πολλές φορές αντικείμενα σε άλλα ρήματα (τα απρόσωπα ρήματα παίρνουν πολλές φορές υποκείμενο ονοματική πρόταση)
10) Ιδαίτερη προσοχή στο κατηγορούμενο που δείχνει μία ιδιότητα του υποκειμένου ή του αντικειμένου και δεν ειναι άλλο πράγμα από το υποκείμενο ή το αντικείμενο - μετά από συνδετικά ρήματα ειμί, γίγνομαι, φαίνομαι, υπάρχω
11) Τα ουσιαστικά και τα επίθετα σε μία πρόταση συνδέονται πάντα με τα υποκείμενα ή τα αντικείμενα και τους δίνουν μόνιμες ή προσωρινές ιδιότητες
12) Όλες τις λέξεις πρέπει να τις συνδέσω με τα ρήματα ή τα ουσιαστικά αλλιώς έκανα λάθος
13) Μία κύρια πρόταση μπορεί να ξεκινάει με το κείμενο και να συνεχίζει αφού πρώτα ενδιάμεσα υπάρξουν άλλες δευτερευουσες προτάσεις
14) Ποτέ δεν αφήνω ένα κομμάτι αμετάφραστο, το συνδέδω αν δεν ξέρω που πηγαίνει, με την κύρια πρόταση
15) Οι παρατακτικοί σύνδεσμοι (υπάρχουν στη γραμματική) δεν συνδέουν υποχρεωτικά 2 προτάσεις, αλλά μπορεί να συνδέουν δύο ουσιαστικά ή επίθετα ή γενικά άλλους όρους της πρότασης
16) Οι ονοματικές προτάσεις (ειδικές, ενδοιαστικές, πλάγιες ερωτήσεις, κάποιες αναφορικές) μπαίνουν ως αντικείμενο, υποκείμενο ή επεξήγηση στο ρήμα της κύριας πρότασης ή σε έναν όρο της πρότασης που εξαρτώνται
Οδηγός Σπουδών και Επαγγέλματος 2016 του Χρήστου Κάτσικα
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
