Νέος κύκλος πληρωμών αναδρομικών βρίσκεται σε εξέλιξη για χιλιάδες συνταξιούχους, με ποσά που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 13.500 ευρώ, ωστόσο οι δικαιούχοι, οι αιτίες καταβολής και κυρίως οι χρόνοι πληρωμής διαφέρουν σημαντικά.
Το επόμενο διάστημα υπάρχουν ουσιαστικά δύο μεγάλα μέτωπα αναδρομικών.
Το πρώτο αφορά συνταξιούχους που έχουν προσφύγει στα δικαστήρια για τις περικοπές σε επικουρικές συντάξεις και Δώρα κατά το γνωστό 11μηνο 2015-2016.
Το δεύτερο αφορά περίπου 50.000 συνταξιούχους με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης, για τους οποίους προκύπτουν διαφορές από τον επανυπολογισμό των συντάξεων με τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης.
Αυτό σημαίνει ότι δεν πρόκειται για μία ενιαία πληρωμή προς 400.000 συνταξιούχους ούτε ότι όλοι οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι πρόκειται να δουν χρήματα μέσα στον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο.
Αντίθετα, ένα σημαντικό μέρος των υποθέσεων παραμένει στα δικαστήρια και οι πληρωμές ορισμένων κατηγοριών μετατίθενται ακόμη και για το 2027.
Ποιοι πληρώνονται τώρα
Στην πρώτη κατηγορία βρίσκονται περίπου 20.000 συνταξιούχοι, για τους οποίους έχουν ήδη προχωρήσει πληρωμές αναδρομικών.
Πρόκειται κυρίως για περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί, καθαρογραφεί και φτάσει στον e-ΕΦΚΑ, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την επιστροφή ποσών από περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και στα Δώρα.
Τα ποσά διαφοροποιούνται ανάλογα με το Ταμείο, το ύψος της σύνταξης και φυσικά το περιεχόμενο κάθε δικαστικής απόφασης.
Με την προσθήκη των προβλεπόμενων τόκων, οι συνολικές επιστροφές σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να ανέλθουν σε αρκετές χιλιάδες ευρώ.
150.000 περιμένουν την καθαρογραφή των αποφάσεων
Η δεύτερη μεγάλη ομάδα περιλαμβάνει περίπου 150.000 συνταξιούχους.
Οι υποθέσεις τους έχουν ήδη εκδικαστεί, αλλά οι αποφάσεις δεν έχουν ακόμη καθαρογραφεί και κοινοποιηθεί στον e-ΕΦΚΑ.
Εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη λεπτομέρεια για τον χρόνο πληρωμής.
Από τη στιγμή που μια δικαστική απόφαση καθαρογραφεί και κοινοποιηθεί στον Φορέα, εκτιμάται ότι η διαδικασία για την καταβολή των αναδρομικών μπορεί να χρειαστεί περίπου τρεις μήνες.
Επομένως, δεν υπάρχει μία κοινή ημερομηνία πληρωμής για όλους τους 150.000 συνταξιούχους. Κάθε υπόθεση ακολουθεί την πορεία της ανάλογα με την έκδοση, την καθαρογραφή και την κοινοποίηση της αντίστοιχης απόφασης.
Περίπου 200.000 μπορεί να περιμένουν έως το 2027
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η τρίτη ομάδα.
Πρόκειται για περίπου 200.000 συνταξιούχους των οποίων οι αγωγές δεν έχουν ακόμη εκδικαστεί.
Οι συγκεκριμένες υποθέσεις αντιστοιχούν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, σε περίπου 4.000 ομαδικές αγωγές, καθώς σε καθεμία συμμετέχουν κατά μέσο όρο περίπου 50 συνταξιούχοι.
Για αυτούς ο χρόνος αναμονής θα είναι σαφώς μεγαλύτερος και οι πρώτες πληρωμές, εφόσον φυσικά υπάρξουν θετικές δικαστικές αποφάσεις, τοποθετούνται πλέον μέσα στο 2027.
Τι ποσά διεκδικούνται για το 11μηνο
Τα συγκεκριμένα αναδρομικά αφορούν την περίοδο από 10 Ιουνίου 2015 έως 12 Μαΐου 2016, το γνωστό «11μηνο» των συνταξιούχων.
Τα ποσά από τις περικοπές των επικουρικών συντάξεων διαφοροποιούνται σημαντικά ανά Ταμείο.
| Ταμείο / κατηγορία | Ενδεικτικά αναδρομικά χωρίς τόκους |
|---|---|
| ΙΚΑ | 410 – 2.372 € |
| ΔΕΚΟ – Τράπεζες | 1.111 – 4.004 € |
| Δημόσιο | 727 – 2.820 € |
| Λοιπά επικουρικά Ταμεία | 668 – 2.399 € |
| ΝΑΤ | 503 – 1.985 € |
Με την προσθήκη τόκων και ανάλογα με την περίπτωση, οι τελικές επιστροφές μπορούν να διαμορφωθούν υψηλότερα.
Το μεγάλο ερώτημα για τους 800.000 που δεν έκαναν αγωγές
Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο ανοιχτό κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα των αναδρομικών.
Περίπου 800.000 συνταξιούχοι δεν είχαν προσφύγει δικαστικά για τις περικοπές του επίμαχου 11μήνου.
Για αυτούς δεν υφίσταται σήμερα αντίστοιχη δικαστική διαδικασία καταβολής αναδρομικών.
Κατά καιρούς έχει τεθεί το ζήτημα μιας πολιτικής λύσης, ώστε να υπάρξει κάποια μορφή αποκατάστασης και για όσους δεν προσέφυγαν, με ένα ενδεχόμενο σενάριο να αφορά εφάπαξ ποσό της τάξης των 600-700 ευρώ.
Ωστόσο αυτό δεν αποτελεί σήμερα θεσμοθετημένη πληρωμή και επομένως οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι πρόκειται να λάβουν το ποσό.
Αναδρομικά έως 8.556 ευρώ από την ΕΑΣ
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν οι επιστροφές από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) για συνταξιούχους του Δημοσίου που έχουν προσφύγει δικαστικά.
Οι επιστροφές για την περίοδο κατά την οποία η συγκεκριμένη κράτηση κρίθηκε αντισυνταγματική μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να φτάσουν ακόμη και τις 8.556 ευρώ.
Σε εκκρεμότητα εκτιμάται ότι παραμένουν περίπου 10.000 αγωγές, αρκετές από τις οποίες αφορούν συνταξιούχους που προέρχονται από ειδικά μισθολόγια.
Το δεύτερο μεγάλο κύμα: Αναδρομικά έως 13.500 ευρώ
Εντελώς διαφορετική είναι η περίπτωση περίπου 50.000 συνταξιούχων που μπορούν να λάβουν αναδρομικά από τον επανυπολογισμό των συντάξεών τους.
Εδώ δεν μιλάμε για τις δικαστικές διεκδικήσεις του 11μήνου.
Πρόκειται για συνταξιούχους οι οποίοι αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016, διαθέτουν περισσότερα από 30 χρόνια ασφάλισης και επηρεάζονται από τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου 4670/2020.
Για ορισμένους από αυτούς τα αναδρομικά μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 13.500 ευρώ.
Οι πληρωμές αναμένεται να αρχίσουν σταδιακά από το τέλος Σεπτεμβρίου και να συνεχιστούν τους επόμενους μήνες, ανάλογα με την ολοκλήρωση κάθε επανυπολογισμού.
Οι δύσκολες περιπτώσεις που έχουν «κολλήσει»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν περίπου 10.000 συνταξιούχοι που αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016 και για τους οποίους εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες.
Έχουν περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης και επομένως μπορεί να δικαιούνται μεγαλύτερη σύνταξη βάσει των αυξημένων ποσοστών αναπλήρωσης, αλλά ο απαιτούμενος επανυπολογισμός δεν έχει ολοκληρωθεί.
Σε κάποιους έχει καταβληθεί μέρος των αναδρομικών χωρίς να έχει ακόμη ενσωματωθεί ολόκληρη η αύξηση στη μηνιαία σύνταξη.
Σε άλλους έχει συμβεί το αντίθετο: έχει περάσει η αύξηση στη σύνταξη, αλλά εξακολουθούν να περιμένουν τα αναδρομικά.
Οι πιο σύνθετες περιπτώσεις εντοπίζονται κυρίως σε ασφαλισμένους με διαδοχική, παράλληλη ή διπλή ασφάλιση, καθώς και σε περιπτώσεις με βαρέα ένσημα.
Ποιοι πρέπει να περιμένουν χρήματα και πότε
Η εικόνα μπορεί να αποτυπωθεί ως εξής:
| Κατηγορία | Περίπου δικαιούχοι | Κατάσταση |
| Δικαστικές αποφάσεις που έχουν προχωρήσει | 20.000 | Πληρωμές ήδη σε εξέλιξη |
| Υποθέσεις που εκδικάστηκαν | 150.000 | Αναμονή καθαρογραφής/κοινοποίησης |
| Αγωγές που δεν έχουν εκδικαστεί | 200.000 | Πιθανές πληρωμές από το 2027, ανάλογα με τις αποφάσεις |
| Αναδρομικά επανυπολογισμού | περίπου 50.000 | Σταδιακές πληρωμές από τέλος Σεπτεμβρίου και μετά |
| Χωρίς δικαστική προσφυγή για το 11μηνο | περίπου 800.000 | Δεν υπάρχει σήμερα θεσμοθετημένη αντίστοιχη πληρωμή |
Γιατί δεν θα πάρουν όλοι 13.500 ευρώ
Αυτό είναι και το σημαντικότερο που πρέπει να γνωρίζουν οι συνταξιούχοι.
Το ποσό των 13.500 ευρώ αποτελεί ανώτατο ποσό που μπορεί να προκύψει σε συγκεκριμένες περιπτώσεις επανυπολογισμού και όχι ένα οριζόντιο επίδομα ή αναδρομικό που θα λάβουν όλοι.
Αντίστοιχα, οι εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι που εμφανίζονται στις δικαστικές υποθέσεις βρίσκονται σε εντελώς διαφορετικές φάσεις: άλλοι έχουν ήδη δικαιωθεί, άλλοι περιμένουν καθαρογραφή απόφασης και άλλοι δεν έχουν ακόμη φτάσει στο ακροατήριο.
Το πραγματικό «κύμα» πληρωμών, επομένως, δεν θα πραγματοποιηθεί σε μία ημερομηνία ούτε με ένα ενιαίο ποσό.
Θα εξελίσσεται σταδιακά από τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο και, για τις πιο εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις, μέσα στο 2027, με το ποσό κάθε συνταξιούχου να εξαρτάται από το Ταμείο, τα χρόνια ασφάλισης, τη σύνταξή του και –στις δικαστικές υποθέσεις– την εξέλιξη της προσφυγής του.
