Με έντονη δυσαρέσκεια αντέδρασε ο Ντόναλντ Τραμπ στην απόφαση της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ να απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης 2026 στη Νοτιοαφρικανή δικαστή Νάβι Πιλάι, πρώην Ύπατη Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και πρώην δικαστή διεθνών δικαστηρίων.
Μιλώντας σε συγκέντρωση στη Σίρακιουζ της Νέας Υόρκης, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, «εκπροσωπούμενες από εμένα», θα έπρεπε να είχαν λάβει το βραβείο, χαρακτηρίζοντας την απόφαση της επιτροπής «ντροπή» και εξαπολύοντας σφοδρή επίθεση εναντίον των μελών της.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι δεν γνώριζε τη φετινή νικήτρια, λέγοντας ότι δεν είχε ακούσει ποτέ να μιλούν γι’ αυτήν. Η δήλωση ήρθε λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της βράβευσης της 85χρονης Πιλάι για τη μακρόχρονη δράση της υπέρ της διεθνούς δικαιοσύνης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ειρήνης.
«Έπρεπε να το είχα πάρει»
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι έχει συμβάλει στον τερματισμό πολλών διεθνών συγκρούσεων και ότι οι διπλωματικές του παρεμβάσεις θα έπρεπε να είχαν αναγνωριστεί με το Νόμπελ Ειρήνης.
Οι ισχυρισμοί του αυτοί, ωστόσο, αμφισβητούνται σε αρκετές περιπτώσεις ως προς την έκταση ή την αποτελεσματικότητα του ρόλου του, ενώ ορισμένες από τις συγκρούσεις στις οποίες αναφέρεται είτε συνεχίστηκαν είτε αναζωπυρώθηκαν.
Η απογοήτευσή του για το Νόμπελ δεν είναι καινούργια. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει δημοσίως ότι θεωρεί πως δικαιούται το βραβείο, παρουσιάζοντας τη διεθνή του πολιτική ως ειρηνευτική και καταγγέλλοντας την Επιτροπή Νόμπελ όταν δεν τον επιλέγει.
Ποια είναι η Νάβι Πιλάι
Η Navanethem «Navi» Pillay είναι μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες μορφές του διεθνούς δικαίου.
Έχει διατελέσει δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα και Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Η Επιτροπή Νόμπελ ανακοίνωσε ότι την τίμησε για την πολυετή συμβολή της στην ειρήνη και στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου.
Η Πιλάι είχε επίσης προεδρεύσει επιτροπής έρευνας του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ διέπραξε γενοκτονία στη Γάζα.
Νέα σύγκρουση Τραμπ με διεθνείς θεσμούς
Η βράβευση της Πιλάι αποκτά πρόσθετη πολιτική σημασία, καθώς συνέπεσε με νέα κλιμάκωση της αντιπαράθεσης της κυβέρνησης Τραμπ με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του Νόμπελ, η Ουάσιγκτον επέβαλε νέες, εκτεταμένες κυρώσεις κατά του ΔΠΔ, κίνηση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, τον ΟΗΕ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η αντίθεση αυτή αναδεικνύει και το ευρύτερο πολιτικό υπόβαθρο της φετινής βράβευσης: από τη μία, η Επιτροπή Νόμπελ τιμά μια προσωπικότητα που έχει συνδέσει την πορεία της με τη διεθνή δικαιοσύνη και την ενίσχυση θεσμών όπως το ΔΠΔ· από την άλλη, ο Λευκός Οίκος ακολουθεί μια πολύ πιο συγκρουσιακή γραμμή απέναντι σε αυτούς τους θεσμούς.
