Εν μέσω μιας βαθιάς και διογκούμενης στεγαστικής κρίσης, ακτιβιστές από 140 οργανώσεις παγκοσμίως συγκεντρώθηκαν στη Μαδρίτη για να πραγματοποιήσουν μια εναλλακτική «αντισύνοδο», αντιδρώντας στην αντιμετώπιση της κατοικίας ως χρηματοοικονομικού προϊόντος. Η κινητοποίηση αυτή συνέπεσε χρονικά με την οργή για την έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, η οποία αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το διαμέρισμα όπου ζούσε επί επτά δεκαετίες, πυροδοτώντας πολυήμερες διαδηλώσεις και καμπ διαμαρτυρίας στην καρδιά της ισπανικής πρωτεύουσας.
Τα στοιχεία αποδεικνύουν ότι η στεγαστική κρίση εξαπλώνεται ραγδαία σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς σύμφωνα με τη Eurostat οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 53% μεταξύ 2010 και 2024, ενώ τα ενοίκια ανέβηκαν κατά 25%. Ενώ χώρες όπως η Βιέννη αντέχουν χάρη στο ισχυρό απόθεμα δημόσιων κατοικιών, άλλα κράτη όπως η Εσθονία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία καταγράφουν τριψήφιες αυξήσεις, ενώ στην Ελλάδα τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 30% την τελευταία πενταετία, φτάνοντας ακόμη και το 50% σε περιοχές της Αττικής.
Ειδικοί και τοπικοί άρχοντες επισημαίνουν ότι η κατάσταση αυτή αποτελεί ένα αποτυχημένο «κοινωνικό πείραμα», καθώς οι μηχανισμοί του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού αδυνατούν να καλύψουν τη θεμελιώδη ανάγκη για στέγαση. Η συνεχιζόμενη επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου πλήττει δυσανάλογα τα ευάλωτα στρώματα και τροφοδοτεί την άνοδο της ακροδεξιάς, αν και πολιτικές δυνάμεις όπως το κόμμα Die Linke στο Βερολίνο αποδεικνύουν ότι η δυναμική ανάδειξη του στεγαστικού ζητήματος μπορεί να κινητοποιήσει μαζικά τους πολίτες.
Ως απάντηση στην κρίση, οι ακτιβιστές συγκρότησαν μια νέα πανευρωπαϊκή συμμαχία, διεκδικώντας συμβάσεις μίσθωσης αορίστου χρόνου και αποτελεσματικό έλεγχο των ενοικίων. Παράλληλα, δεκάδες οργανώσεις ξεκίνησαν Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, καλώντας την ΕΕ να θεσπίσει μέτρα προστασίας των ενοικιαστών, να περιορίσει την κερδοσκοπία και να μετατρέψει τα άδεια κτίρια σε κατοικίες για όσους έχουν ανάγκη.
Οι μαζικές κινητοποιήσεις στην Ισπανία έχουν ήδη φέρει τις πρώτες σημαντικές νίκες, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την επιστροφή της 87χρονης Μαρικάρμεν στο σπίτι της με προσιτό ενοίκιο, μετά την αρχική απαίτηση υπέρογκου ποσού από επενδυτική εταιρεία. Επιπλέον, η ισπανική κυβέρνηση ενέκρινε νομοθετικά διατάγματα που προβλέπουν την απαγόρευση των εξώσεων έως το 2030 και τη ρύθμιση των προσωρινών μισθώσεων, αναμένοντας την τελική έγκριση του κοινοβουλίου.
Καταλήγοντας, παρά τα αρχικά νομοθετικά βήματα, το μέλλον του κινήματος υπέρ της στέγασης παραμένει δυναμικό και αβέβαιο, με τις Ενώσεις Ενοικιαστών να καλούν σε νέες κινητοποιήσεις. Έχει ανοίξει ένα ιστορικό παράθυρο ευκαιρίας για την ανατροπή δεκαετιών εμπορευματοποίησης της κατοικίας, με τους πολίτες να διαμηνύουν ότι αυτή είναι μόλις η αρχή ενός ευρύτερου αγώνα για το κοινωνικό δικαίωμα στη στέγαση.
