Σε αχαρτογράφητα νερά εισέρχεται η παγκόσμια οικονομία μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν. Η κίνηση αυτή, που ανακοινώθηκε ανήμερα τη Δευτέρα του Πάσχα, προκάλεσε άμεση αντίδραση στις διεθνείς αγορές, με το πετρέλαιο να σπάει το φράγμα των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, ενώ οι αναλυτές προειδοποιούν για μια επερχόμενη κρίση στην εφοδιαστική αλυσίδα που θα αγγίξει κάθε πτυχή της καταναλωτικής καθημερινότητας.
Η Ουάσιγκτον ξεκαθάρισε μέσω της Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM) ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα παρεμβαίνει σε οποιοδήποτε πλοίο επιχειρεί να εισέλθει ή να εξέλθει από ιρανικά λιμάνια. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη δραστηριότητα της Τεχεράνης ως «παράνομη πράξη εκβιασμού», διαμηνύοντας ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να επωφελείται από το διεθνές εμπόριο.
Αν και η στρατιωτική ηγεσία προσπάθησε να μετριάσει τις εντυπώσεις, διευκρινίζοντας ότι ο αποκλεισμός αφορά συγκεκριμένα τα ιρανικά λιμάνια και όχι το σύνολο της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, οι ειδικοί παραμένουν εξαιρετικά σκεπτικοί. Ήδη, η Windward αναφέρει ότι περίπου 3.200 πλοία βρίσκονται εγκλωβισμένα δυτικά των Στενών, δημιουργώντας ένα πρωτοφανές ναυτιλιακό «έμφραγμα».
Οι οικονομικές συνέπειες αναμένεται να είναι καταιγιστικές. Ο Τρίτα Πάρσι του Quincy Institute προειδοποιεί ότι η αφαίρεση του ιρανικού αργού από την αγορά θα πυροδοτήσει νέο κύμα ανατιμήσεων στα καύσιμα. Οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες:
Το πετρέλαιο μπορεί να εκτιναχθεί πάνω από τα 150 δολάρια, εάν υπάρξουν αντίποινα από τους Χούθι.
Πιθανό κλείσιμο του στενού Μπαμπ αλ-Μαντέμπ θα απέκοπτε την κρίσιμη εναλλακτική διαδρομή προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Τα ασφάλιστρα των πλοίων αναμένεται να αυξηθούν κατακόρυφα, καθώς οι πλοιοκτήτες θα αποφεύγουν την περιοχή φοβούμενοι ιρανικά αντίποινα ή εμπλοκή με το αμερικανικό ναυτικό.
Η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στην ενέργεια. Σύμφωνα με τη συμβουλευτική Tidalwave Solutions, μέσα σε λίγες εβδομάδες θα δούμε τις τιμές των πρώτων υλών να εκτοξεύονται. Αναλυτές επισημαίνουν ότι:
Το κόστος για χημικά και λιπάσματα θα αυξηθεί άμεσα, επηρεάζοντας την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων για το επόμενο έτος.
Καθημερινά είδη, όπως τα υφάσματα και οι πλαστικές συσκευασίες, θα γίνουν πιο ακριβά και δυσεύρετα.
Ήδη καταγράφονται ελλείψεις σε εξειδικευμένα προϊόντα, όπως συσκευασίες φαρμάκων (blister) και καπάκια καταναλωτικών προϊόντων.
Η απόφαση αυτή αποτελεί μια απότομη αναστροφή της πολιτικής των ΗΠΑ, καθώς μόλις τον προηγούμενο μήνα η κυβέρνηση Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι θα χαλάρωνε τις κυρώσεις για να καταπολεμήσει την ενεργειακή κρίση.
Πλέον, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα το χρονοδιάγραμμα των εξελίξεων. Εάν ο αποκλεισμός διατηρηθεί πέραν της τρέχουσας εκεχειρίας και συνεχιστεί μέσα στον Μάιο, η απώλεια εμπιστοσύνης στη ναυσιπλοΐα των Στενών του Ορμούζ θα παγιωθεί, καθιστώντας τις οικονομικές ζημιές μη αναστρέψιμες για το τρέχον έτος. «Η απειλή αυτή δεν δημιουργεί το πρόβλημα, αλλά το ενισχύει δραματικά, εντείνοντας την αβεβαιότητα σε ένα από τα πιο νευραλγικά σημεία του πλανήτη», σημειώνουν πηγές της ενεργειακής αγοράς.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί η ώρα έχει 60 λεπτά: Η αρχαία απόφαση που «ρυθμίζει» ακόμη τη ζωή μας
Υπ. Παιδείας: Καταβολή αποζημίωσης σε εκπαιδευτικό μετά από 14 χρόνια. Ο λόγος
Σχολεία: Πέντε μέρες χωρίς μαθήματα μετά το Πάσχα - Το πρόγραμμα
Βασίλης Γκουζέλος