Κοκκινάκη Υπατία Καθώς αυξάνονται οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή, η πολιτική και στρατιωτική στρατηγική γύρω από το Ιράν φαίνεται να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς σκηνής. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ζυγίζει ανοιχτά τις επιλογές του για πιθανή στρατιωτική δράση ή άλλες μορφές πίεσης στο Ιράν, την ώρα που η Τεχεράνη αποκαλύπτει πως οι Φρουροί της Επανάστασης αυξάνουν τα αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων και δηλώνουν πλήρη ετοιμότητα μάχης, παρά τους περσινούς βομβαρδισμούς που έπληξαν τις δυνατότητές τους.
Πίεση για κατάπαυση του πυρός και «μισή δουλειά»
Στις μάχες του περασμένου Ιουνίου, κατά τη διάρκεια ενός 12ήμερου πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να άσκησε πιέσεις για κατάπαυση του πυρός, προτού το Ισραήλ κατορθώσει να εξουδετερώσει πλήρως τις ιρανικές δυνατότητες βαλλιστικών πυραύλων — ορισμένοι εκ των οποίων κατάφεραν να διασχίσουν την πολυεπίπεδη αεράμυνα του Τελ Αβίβ. Οι ισραηλινές δυνάμεις και Αμερικανοί σύμμαχοι χαρακτηρίζουν την μέχρι τώρα αντιμετώπιση των πυραύλων ως «μισή δουλειά», προειδοποιώντας ότι το Ιράν συνεχίζει να ανασυγκροτεί το οπλοστάσιό του.
Το ζήτημα της κατάπαυσης του πυρός εκείνου του μήνα είχε αναδειχθεί και σε διεθνή μέσα, με αναφορές ότι οι ΗΠΑ επιδίωξαν συμφωνία ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, μετά από ανταλλαγές πυρών και βομβαρδισμούς που περιελάμβαναν και χτυπήματα σε στόχους όπως κρατικές ιρανικές εγκαταστάσεις, αλλά και εκτοξεύσεις πυραύλων από την Τεχεράνη.
Τραμπ και η στρατιωτική επιλογή στο τραπέζι
Κλιμακώνοντας την πίεση, ο Τραμπ δεν αποκλείει πλέον το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, σε αντίδραση στην καταστολή των μαζικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στη χώρα, και την πιθανότητα εκτελέσεων διαδηλωτών που έχει καταγγελθεί από οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι εξετάζει «πολύ ισχυρές επιλογές» για την αντιμετώπιση της κρίσης και δεν απέκλεισε επίθεση εναντίον ιρανικών στόχων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής.
Αναλυτές και διπλωμάτες σημειώνουν ωστόσο ότι μια τέτοια στρατιωτική επέμβαση ενέχει σοβαρά ρίσκα, συμπεριλαμβανομένων πιθανών ιρανικών αντιποίνων με χρήση πυραύλων ή επιθέσεις κατά αμερικανικών και ισραηλινών στρατιωτικών βάσεων στη Μέση Ανατολή. Προς το παρόν, οι ΗΠΑ έχουν αρχίσει να αποσύρουν προσωπικό από ορισμένες περιφερειακές βάσεις σε ένδειξη προετοιμασίας και πρόληψης.
Η σιωπή του Νετανιάχου και η στρατηγική του Ισραήλ
Παρά τις εντάσεις, η αντίδραση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στις τελευταίες εξελίξεις υπήρξε μάλλον συγκρατημένη. Εκτός από μια σύντομη αναφορά στην «γενναιότητα των πολιτών του Ιράν», έχει εν πολλοίς αποφύγει την άμεση δημόσια κριτική για την κατάσταση μέσα στην Ισλαμική Δημοκρατία ή για τις προθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών έναντι του Ιράν. Αν και το Ισραήλ παραμένει άμεσα ενδιαφερόμενο για την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή, η δημόσια σιωπή των τελευταίων εβδομάδων μπορεί να αντανακλά την ευαισθησία και την πολυπλοκότητα της κατάστασης.
Η Τεχεράνη αντιστέκεται και επανασυντάσσεται
Στο εσωτερικό του Ιράν, η κατάσταση παραμένει τεταμένη. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι έχουν αυξήσει τα αποθέματα πυραύλων τους και ότι έχουν επιδιορθώσει και ξεπεράσει τις απώλειες που υπέστησαν κατά τις προηγούμενες συγκρούσεις, δηλώνοντας ότι βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα για περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης.
Παράλληλα, η βίαιη καταστολή των ιστορικών διαδηλώσεων στο Ιράν έχει προκαλέσει περισσότερους από χιλιάδες θανάτους και χιλιάδες συλλήψεις, σύμφωνα με διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, γεγονός που έχει ενταθεί στη δημόσια συζήτηση για την πιθανή παρέμβαση των ΗΠΑ.
Ένας αβέβαιος δρόμος προς το μέλλον
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή: από τη μια πλευρά, υπάρχουν οι πιέσεις του Τραμπ για σκληρή αντιμετώπιση του ιρανικού καθεστώτος — είτε μέσω στρατιωτικών επιλογών, είτε μέσω πιο ήπιας στρατηγικής με κυρώσεις ή κυβερνοεπιθέσεις — και από την άλλη, η επανεμφάνιση ισχυρών ιρανικών αμυντικών δυνατοτήτων και η σταθερή θέση της Τεχεράνης ότι δεν επιθυμεί πόλεμο αλλά είναι έτοιμη για αυτόν.
Την ίδια στιγμή, η δυνατότητα μιας δομικής αλλαγής στην περιφερειακή ισορροπία, είτε μέσω στρατιωτικής νίκης είτε μέσω διπλωματικής λύσης, παραμένει ανοικτή, με παράγοντες σε Ιράν, Ισραήλ και ΗΠΑ να ζυγίζουν προσεκτικά κάθε επόμενο βήμα σε μια κρίσιμη γεωπολιτική εποχή.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Δίπλωμα οδήγησης: Ποιοι πρέπει να το παραδώσουν άμεσα
Μειώσεις στη στρατιωτική θητεία: Πόσους μήνες θα υπηρετούν οι φαντάροι με τον νέο νόμο
