Νέα πνοή αισιοδοξίας στην ιατρική κοινότητα και στους ασθενείς δημιουργούν τα δύο νέα καινοτόμα φάρμακα, το lecanemab και το donanemab, τα οποία έλαβαν την έγκριση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) και χορηγούνται πλέον υπό προϋποθέσεις και στη χώρα μας. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές θεραπείες που περιορίζονταν μόνο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, τα εν λόγω μονοκλωνικά αντισώματα στοχεύουν απευθείας στους βασικούς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς της νόσου, μειώνοντας δραστικά το φορτίο των αμυλοειδικών πλακών στον εγκέφαλο και επιβραδύνοντας την κλινική επιδείνωση κατά περίπου 30%. Ωστόσο, οι θεραπείες αυτές δεν απευθύνονται σε όλους, καθώς αφορούν αποκλειστικά τα πρώιμα στάδια της νόσου (ήπια νοητική διαταραχή ή ήπια άνοια), αγγίζοντας περίπου 20.000 ασθενείς επί συνόλου 250.000 πασχόντων στην Ελλάδα.
Η πρόσβαση των ασθενών στα νέα σκευάσματα προϋποθέτει μια αυστηρή και πολυεπίπεδη διαδικασία αξιολόγησης και προέγκρισης. Το πρώτο κρίσιμο βήμα περιλαμβάνει την εξειδικευμένη ιατρική εκτίμηση και την επιβεβαίωση της παρουσίας αμυλοειδούς μέσω εξειδικευμένων εξετάσεων, όπως η ανάλυση εγκεφαλονωτιαίου υγρού, το PET αμυλοειδούς ή οι σύγχρονοι αιματολογικοί βιοδείκτες (π.χ. p-tau217), οι οποίοι ωστόσο καλύπτονται ιδιωτικά από τον ασθενή. Εφόσον πληρούνται τα αυστηρά κριτήρια, ο θεράπων ιατρός υποβάθμει ηλεκτρονική αίτηση προέγκρισης μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ) προκειμένου να ζητηθεί η κατ’ εξαίρεση αποζημίωση της θεραπείας από τα ασφαλιστικά ταμεία.
Η χορήγηση των φαρμάκων πραγματοποιείται αποκλειστικά ενδοφλεβίως με καθεστώς ημερήσιας νοσηλείας σε οργανωμένα κέντρα και δημόσια Ιατρεία Μνήμης, τα οποία διαθέτουν εξειδικευμένο προσωπικό για την αυστηρή παρακολούθηση των ασθενών λόγω πιθανών σοβαρών, αν και συνήθως αναστρέψιμων, ανεπιθύμητων ενεργειών. Παράλληλα, για τη συντριπτική πλειονότητα των ασθενών σε προχωρημένα στάδια που δεν δικαιούνται τα αντιαμυλοειδικά φάρμακα, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν τα 33 Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας μη κερδοσκοπικών οργανώσεων σε ολόκληρη την Ελλάδα, τα οποία προσφέρουν μη φαρμακευτικές θεραπείες και πολύτιμη υποστήριξη στους φροντιστές.
