Τι προβλέπει ο ΚΟΚ για το ασθενοφόρο
Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει συγκεκριμένη υποχρέωση για τους οδηγούς όταν αντιληφθούν όχημα άμεσης ανάγκης που χρησιμοποιεί τα προβλεπόμενα ηχητικά ή φωτεινά σήματα.
Σύμφωνα με το άρθρο 48, οι χρήστες του δρόμου πρέπει να αφήνουν χώρο ώστε το όχημα άμεσης ανάγκης να περάσει, κινούμενοι προς τα δεξιά και, εφόσον χρειάζεται, σταματώντας.
Επομένως, ο οδηγός δεν μπορεί απλώς να αγνοήσει την παρουσία του ασθενοφόρου επειδή έχει κόκκινο. Εφόσον υπάρχει ασφαλής τρόπος να μετακινηθεί και να διευκολύνει τη διέλευσή του, οφείλει να το κάνει.
Ωστόσο, η υποχρέωση αυτή δεν σημαίνει ότι πρέπει να πραγματοποιήσει οποιονδήποτε ελιγμό ανεξάρτητα από τις συνθήκες.
Το κόκκινο φανάρι εξακολουθεί να ισχύει
Η παρουσία ασθενοφόρου πίσω από ένα Ι.Χ. δεν μετατρέπει αυτόματα το κόκκινο φανάρι σε πράσινο.
Ο οδηγός πρέπει να εξετάσει αν μπορεί να δημιουργήσει χώρο χωρίς να εισέλθει επικίνδυνα στη διασταύρωση. Για παράδειγμα, εάν υπάρχει αρκετό περιθώριο προς τα δεξιά, μπορεί να μετακινηθεί ώστε να ανοίξει διάδρομο στο ασθενοφόρο.
Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία για να περάσει το ασθενοφόρο χρειάζεται να προχωρήσει μέσα στη διασταύρωση, ενώ η κάθετη κυκλοφορία έχει πράσινο.
Ο ισχύων ΚΟΚ προβλέπει ότι η παραβίαση του ερυθρού σηματοδότη παραμένει ιδιαίτερα σοβαρή παράβαση, με πρόστιμο 700 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες.
Παράλληλα, οι ειδικές εξαιρέσεις που προβλέπονται για τα οχήματα άμεσης ανάγκης αφορούν τα ίδια τα οχήματα αυτά και τους οδηγούς τους υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Δεν μεταφέρονται αυτομάτως στους οδηγούς των Ι.Χ. που βρίσκονται μπροστά τους.
Άλλο να ανοίξεις χώρο και άλλο να μπεις στη διασταύρωση
Στην πράξη, η αντίδραση του οδηγού εξαρτάται από το σημείο στο οποίο βρίσκεται και από τις πραγματικές συνθήκες.
Αν το αυτοκίνητο βρίσκεται πρώτο στο φανάρι και υπάρχει δυνατότητα να μετακινηθεί ελαφρώς προς τα δεξιά, χωρίς να περάσει επικίνδυνα στη διασταύρωση, αυτή είναι διαφορετική περίπτωση από το να προχωρήσει αρκετά ώστε να βρεθεί στην πορεία των οχημάτων που έχουν πράσινο.
Ένα αυτοκίνητο που κινείται κανονικά από την κάθετη οδό μπορεί να μην έχει ορατότητα προς το ασθενοφόρο. Ενδέχεται, επομένως, να μην περιμένει ότι ένα Ι.Χ. θα εμφανιστεί μπροστά του ενώ το δικό του φανάρι είναι πράσινο.
Η βασική αρχή είναι ότι η προσπάθεια διευκόλυνσης του ασθενοφόρου δεν πρέπει να δημιουργεί έναν νέο κίνδυνο.
Ο οδηγός χρειάζεται να κινηθεί όσο επιτρέπει με ασφάλεια ο διαθέσιμος χώρος, να παραμείνει όσο γίνεται εκτός της πορείας των άλλων οχημάτων και να αποφεύγει απότομους ή απρόβλεπτους ελιγμούς.
Τι γίνεται αν περάσεις τη γραμμή και σε καταγράψει κάμερα;
Ένα ακόμη ερώτημα αφορά την περίπτωση κατά την οποία ο οδηγός μετακινήσει το αυτοκίνητό του για να ανοίξει χώρο και, κατά τη διαδικασία, περάσει τη γραμμή του σηματοδότη.
Η παρουσία ασθενοφόρου πίσω από το όχημα δεν σημαίνει ότι μια τυχόν παράβαση ακυρώνεται αυτόματα. Αν βεβαιωθεί παράβαση, ο οδηγός μπορεί να ακολουθήσει τη διαδικασία ένστασης και να επικαλεστεί τις συγκεκριμένες συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η κίνηση.
Στην αξιολόγηση μπορούν να έχουν σημασία τα πραγματικά περιστατικά, όπως η θέση του οχήματος, η παρουσία του ασθενοφόρου, ο τρόπος με τον οποίο έγινε η μετακίνηση και το διαθέσιμο αποδεικτικό υλικό.
Δεν υπάρχει, όμως, ένας γενικός κανόνας που να προβλέπει αυτόματη απαλλαγή κάθε φορά που πίσω από ένα όχημα βρίσκεται ασθενοφόρο.
Και αν προκληθεί ατύχημα;
Ακόμη πιο σημαντικό είναι το ενδεχόμενο να προκληθεί σύγκρουση.
Η επίκληση της ανάγκης να ανοίξει δρόμος για ένα ασθενοφόρο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο οδηγός απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη για τις συνέπειες της κίνησής του.
Σε ένα τροχαίο εξετάζονται τα πραγματικά περιστατικά: ποιος κινήθηκε, με ποιον τρόπο, ποιοι κανόνες παραβιάστηκαν, ποιες ήταν οι συνθήκες ορατότητας και κυκλοφορίας και ποια ήταν η αιτία της σύγκρουσης.
Για παράδειγμα, εάν ένα Ι.Χ. εισέλθει απότομα σε διασταύρωση με κόκκινο και συγκρουστεί με όχημα που κινείται νόμιμα με πράσινο, η παρουσία του ασθενοφόρου πίσω του δεν εξαφανίζει αυτομάτως την ανάγκη να εξεταστεί η δική του συμπεριφορά.
Ποια είναι η ασφαλής πρακτική;
Όταν πλησιάζει ασθενοφόρο με ενεργοποιημένα τα προβλεπόμενα μέσα προειδοποίησης, ο οδηγός πρέπει να προσπαθήσει να του ανοίξει δρόμο. Ο ΚΟΚ προβλέπει ρητά την υποχρέωση να αφήνεται χώρος και, όταν χρειάζεται, να γίνεται ακινητοποίηση.
Αυτό όμως πρέπει να γίνεται με τρόπο που δεν θέτει σε κίνδυνο τον ίδιο τον οδηγό, τους επιβάτες, το πλήρωμα του ασθενοφόρου ή τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου.
Με απλά λόγια, ο στόχος δεν είναι να περάσει το Ι.Χ. το κόκκινο με κάθε κόστος, αλλά να δημιουργήσει όσο περισσότερο ασφαλή χώρο μπορεί για το ασθενοφόρο.
Εάν υπάρχει τροχονόμος που ρυθμίζει την κυκλοφορία, οι οδηγίες του πρέπει να ακολουθούνται. Σε κάθε άλλη περίπτωση, ο οδηγός χρειάζεται να αξιολογήσει τον διαθέσιμο χώρο και να αποφύγει μια κίνηση που θα μπορούσε να προκαλέσει σύγκρουση.
Το ασθενοφόρο πρέπει να φτάσει γρήγορα στον προορισμό του. Η προσπάθεια να του ανοίξει δρόμο ένας οδηγός δεν θα πρέπει, όμως, να οδηγήσει στη δημιουργία ενός δεύτερου ατυχήματος.
