Πώς ξεχωρίζει η ασυνήθιστη κόπωση
Η συνηθισμένη κούραση συνδέεται συνήθως με κάτι συγκεκριμένο και βελτιώνεται μετά από ύπνο ή ξεκούραση. Όταν, αντίθετα, η εξάντληση σχετίζεται με κάποιο καρδιαγγειακό πρόβλημα, μπορεί να επιμένει ακόμη και μετά από αρκετές ώρες ύπνου.
Μια γυναίκα μπορεί να ξυπνά το πρωί αισθανόμενη σχεδόν την ίδια εξάντληση που είχε πριν πέσει για ύπνο. Παράλληλα, απλές δραστηριότητες που μέχρι πρότινος πραγματοποιούσε χωρίς δυσκολία μπορεί ξαφνικά να απαιτούν πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κόπωση που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας. Για παράδειγμα, μια γυναίκα που περπατούσε καθημερινά μια συγκεκριμένη απόσταση χωρίς πρόβλημα μπορεί ξαφνικά να δυσκολεύεται να ολοκληρώσει τη διαδρομή.
Ο δρ Bereliani έχει αναφέρει χαρακτηριστικά την περίπτωση ασθενούς με έμφραγμα, η οποία αντιλήφθηκε ως βασικό πρόβλημα ότι δεν μπορούσε ξαφνικά να κρατά για αρκετή ώρα τα χέρια της ψηλά προκειμένου να στεγνώσει τα μαλλιά της.
Ανησυχητική μπορεί να είναι επίσης η εξάντληση που συνεχίζεται για ημέρες ή εβδομάδες χωρίς να υπάρχει κάποια προφανής εξήγηση.
Γιατί τα συμπτώματα του εμφράγματος μπορεί να διαφέρουν στις γυναίκες
Για αρκετές δεκαετίες, μεγάλο μέρος της έρευνας για το έμφραγμα βασίστηκε κυρίως σε άνδρες. Έτσι, η κλασική εικόνα του έντονου πόνου ή της πίεσης στο στήθος που μπορεί να αντανακλά στο αριστερό χέρι θεωρήθηκε συχνά ως το χαρακτηριστικό σύμπτωμα για όλους.
Σήμερα είναι γνωστό ότι η εικόνα μπορεί να είναι πιο σύνθετη στις γυναίκες.
Ο πόνος ή η δυσφορία στο στήθος εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά συμπτώματα εμφράγματος, όμως οι γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν παράλληλα ή ακόμη και κυρίως άλλα, λιγότερο χαρακτηριστικά σημάδια.
Μία πιθανή εξήγηση σχετίζεται με τις διαφορές στον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται η στεφανιαία νόσος. Στους άνδρες εμφανίζεται συχνότερα η αποφρακτική στεφανιαία νόσος, κατά την οποία η αθηρωματική πλάκα περιορίζει τη ροή του αίματος σε μεγαλύτερες αρτηρίες της καρδιάς.
Στις γυναίκες παρατηρείται συχνότερα και η μικροαγγειακή δυσλειτουργία, δηλαδή προβλήματα στη λειτουργία των μικρότερων αγγείων της καρδιάς.
Η καρδιολόγος Amy Ahnert, διευθύντρια του Women’s Heart Program στο Morristown Medical Center, αναφέρει ότι η συγκεκριμένη διαταραχή μπορεί να αποτελεί μία από τις εξηγήσεις για την εμφάνιση πιο ασαφών ή σταδιακών συμπτωμάτων, όπως η κόπωση, τα οποία μπορεί να διαρκούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Όταν η καρδιά δεν λαμβάνει επαρκή ποσότητα αίματος, η λειτουργία της μπορεί να επηρεαστεί. Ως αποτέλεσμα, οι μύες και άλλα όργανα ενδέχεται να λαμβάνουν λιγότερο οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά, κάτι που μπορεί να εκδηλωθεί ως αδυναμία και ασυνήθιστη έλλειψη ενέργειας.
Γιατί πολλές γυναίκες μπορεί να μην το αντιληφθούν
Η κόπωση είναι ένα από τα πιο συχνά και μη ειδικά συμπτώματα και μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές καταστάσεις. Αυτό κάνει ιδιαίτερα εύκολο το να αποδοθεί στην καθημερινότητα.
Η δρ Ahnert επισημαίνει ότι πολλές γυναίκες προσπαθούν καθημερινά να ανταποκριθούν ταυτόχρονα σε εργασία, οικογένεια και άλλες υποχρεώσεις. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η εξάντληση μπορεί να θεωρηθεί κάτι αναμενόμενο και να μην αντιμετωπιστεί ως πιθανό σύμπτωμα που χρειάζεται διερεύνηση.
Ενδεικτικά, σε μεγάλη μελέτη ασθενών κάτω των 55 ετών που νοσηλεύτηκαν μετά από έμφραγμα, οι γυναίκες ήταν συχνότερο από τους άνδρες να αποδώσουν αρχικά τα συμπτώματά τους σε στρες ή άγχος. Παράλληλα, ήταν συχνότερο να έχουν προηγουμένως απευθυνθεί σε επαγγελματία υγείας χωρίς να συνδεθούν τα συμπτώματά τους με καρδιακό πρόβλημα.
Ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή
Η ανεξήγητη κόπωση αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν εμφανίζεται μαζί με άλλα πιθανά σημάδια καρδιαγγειακού προβλήματος.
Μεταξύ των συμπτωμάτων που χρειάζονται προσοχή είναι:
πίεση, βάρος ή ενόχληση στο στήθος
δύσπνοια
πόνος ή ενόχληση στη γνάθο, τον αυχένα ή την πλάτη
ναυτία ή εμετός
δυσπεψία ή καούρα
έντονη εφίδρωση
ζάλη
διαταραχές στον ύπνο.
Στις γυναίκες, η ενόχληση στο στήθος δεν περιγράφεται απαραίτητα ως έντονος πόνος. Μπορεί να γίνεται αισθητή ως πίεση, βάρος ή σφίξιμο και να εντοπίζεται ή να αντανακλά και σε διαφορετικά σημεία του άνω μέρους του σώματος.
Έτσι, συμπτώματα όπως η δύσπνοια, η ναυτία, η δυσπεψία και η έντονη κόπωση μπορεί εύκολα να αποδοθούν στην πίεση της καθημερινότητας, στο στρες ή στην έλλειψη ύπνου.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια
Η περιστασιακή κούραση, ειδικά όταν υπάρχει προφανής αιτία και υποχωρεί με την ξεκούραση, δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη εμφράγματος.
Όταν όμως η εξάντληση είναι ασυνήθιστη και επίμονη, εμφανίζεται κατά τη σωματική προσπάθεια ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό για να διερευνηθεί η αιτία.
Εάν η εξάντληση είναι έντονη και περιορίζει σημαντικά τις καθημερινές δραστηριότητες, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει σοβαρή δύσπνοια, νέα ενόχληση στο άνω μέρος του σώματος ή έντονη εφίδρωση, απαιτείται άμεση αναζήτηση επείγουσας ιατρικής βοήθειας.
Το σημαντικό είναι να μην αγνοείται μια απότομη αλλαγή στη φυσιολογική κατάσταση του οργανισμού. Το έμφραγμα στις γυναίκες δεν εκδηλώνεται πάντοτε με την εικόνα του έντονου πόνου στο στήθος που έχει επικρατήσει ως στερεοτυπική περιγραφή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να προηγηθούν πιο διακριτικά συμπτώματα, όπως η ασυνήθιστη και ανεξήγητη εξάντληση.