Ένα πρωτότυπο και ευφάνταστο βιβλίο υβριδικού χαρακτήρα -ανάμεσα στο δοκιμιακό και το λεξικογραφικό είδος- κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Άγκυρα. Τιτλοφορείται «Μεταφορικά μιλώντας – Οι μεταμορφώσεις σημασιών στη γλώσσα μας» και φέρει την υπογραφή του φιλολόγου, ερευνητή και επιμελητή εκδόσεων Βασίλη Μαλισιόβα, με πρόλογο της Ιωάννας Σπηλιοπούλου.
Το βιβλίο αποδεικνύει ότι η γλώσσα δεν είναι μια αποστεωμένη σχολική αγγαρεία ή ένα αυστηρό σύνολο κανόνων, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που τρέφεται από την ίδια τη ζωή, την ιστορία και τις καθημερινές μας δραστηριότητες.
Το περιεχόμενο του βιβλίου
Το έργο εκτείνεται σε 306 σελίδες (σχήμα 14x21) και οργανώνεται σε 20 κεφάλαια χωρισμένα σε 4 θεματικές ενότητες:
- «Η φύση και οι λέξεις» (φυτά, έντομα, πουλιά, ψάρια).
- «Η γνώση του κόσμου» (μαθηματικά, χημεία, μουσική, αλφάβητο).
- «Ο μόχθος και η δημιουργία» (ραπτική, οικοδομή, κουζίνα, κουρείο, μεταφορικά μέσα).
- «Οι άνθρωποι και οι συγκρούσεις» (συγγένεια, πόλεμος, ΜΜΕ).
Η σταθερή αρχιτεκτονική κάθε κεφαλαίου
Κάθε κεφάλαιο διατηρεί μια ιδιαίτερα ελκυστική και εύχρηστη δομή:
- Βιωματική αφόρμηση: Μικρές αφηγήσεις (ο παππούς που έλεγε «πάει με τον αραμπά του», η γιαγιά που έριχνε αλεύρι «όσο έπαιρνε»).
- Ιστορική αναδρομή & λήμματα: Εξερεύνηση της κυριολεκτικής σημασίας λέξεων που σήμερα ζουν μεταφορικά.
- Λογοτεχνικός επίλογος: Αποσπάσματα από τον Έλιοτ, τον Σουρή, τον Δροσίνη, τον Ηρόδοτο ή λαϊκές παροιμίες.
- Ευρηματικοί τίτλοι: Τίτλοι όπως «Στη γλώσσα… ασχολούμαστε και με τρίχες!» ή «Η γλώσσα έχει και… δολοφονικές τάσεις!».
Επιστημονική ακρίβεια με χιούμορ και εκλαϊκευμένο λόγο
Ο Βασίλης Μαλισιόβας, αξιοποιώντας τη μακρά θητεία του ως επιμελητής εκδόσεων (με συνεργασίες στο Κέντρο Λεξικολογίας και τα λεξικά του καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη), συνδυάζει την επιστημονική εγκυρότητα με την προσβάσιμη γραφή.
Χωρίς ακαδημαϊκό βάρος, εντάσσει διακριτικά στο βάθος τη γνωστική θεωρία της μεταφοράς (Lakoff & Johnson) και ετυμολογικές αναλύσεις (δάνεια από τουρκικά, λατινικά, ιταλικά), εμπλουτίζοντας παράλληλα το κείμενο με οξυδερκές χιούμορ και παραδείγματα από την καθημερινή νεοελληνική πραγματικότητα (η πεθερά που «έκανε πύραυλο το στιφάδο», ο συνάδελφος που «καίει λάδια»).
Ο Βασίλης Μαλισιόβας γεννήθηκε το 1970 και κατάγεται από την Ήπειρο. Σπούδασε Κλασική Φιλολογία και Κοινωνική Θεολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).
- Ερευνητική & επιμελητική εμπειρία: Έχει εργαστεί ως ερευνητής στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ). Ως επιμελητής κειμένων έχει συνεργαστεί με εφημερίδες και περιοδικά (Η Καθημερινή, Ο Κόσμος του Επενδυτή, Πεμπτουσία), με πλειάδα εκδοτικών οίκων (Άγκυρα, Αλεξάνδρεια, Κέντρο Λεξικολογίας, Αποστολική Διακονία, Λιβάνης, Παπαδήμας, Μεταίχμιο, Παπαζήσης) και με ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα (ΕΑΠ, Πανεπιστήμιο Αιγαίου).
- Εργογραφία: Είναι συγγραφέας των βιβλίων «Κάτσε να σου μολογήσω» και «Τα γέλια και τα δάκρυα της πέτρας» (εκδ. Αλεξάνδρεια), καθώς και του «Περί ευχών» (εκδ. Άγκυρα).
- Επαγγελματικές ιδιότητες: Είναι τακτικό μέλος της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου (ΕΣΠΗΤ).
