Γιατί δαγκώνουν τα γατάκια
Στα μικρά γατάκια το δάγκωμα αποτελεί σε μεγάλο βαθμό μέρος του παιχνιδιού και της διαδικασίας μέσα από την οποία μαθαίνουν τα όριά τους.
Όταν ένα γατάκι παίζει με τα αδέρφια του και δαγκώσει κάποιο πολύ δυνατά, η αντίδραση του άλλου ζώου το βοηθά να καταλάβει ότι ξεπέρασε το επιτρεπτό όριο. Με αυτόν τον τρόπο μαθαίνει σταδιακά να ελέγχει τη δύναμη του δαγκώματός του.
Όταν, αντίθετα, ένα γατάκι απομακρύνεται πολύ νωρίς από τη μητέρα και τα αδέρφια του, μπορεί να χάσει μέρος αυτής της σημαντικής διαδικασίας κοινωνικής μάθησης. Έτσι, είναι πιθανό να αρχίσει να δοκιμάζει τα όριά του πάνω στους ανθρώπους.
Ένα μικρό και σχεδόν ανώδυνο δάγκωμα μπορεί να φαίνεται χαριτωμένο όταν η γάτα είναι μωρό. Όσο όμως μεγαλώνει και δυναμώνει, η ίδια συμπεριφορά μπορεί να γίνει αρκετά επώδυνη και ενοχλητική.
Γιατί μπορεί να δαγκώσει μια ενήλικη γάτα
Στις ενήλικες γάτες οι λόγοι για ένα δάγκωμα είναι περισσότεροι.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το δάγκωμα αποτελεί έναν τρόπο να ζητήσουν προσοχή. Μια γάτα που περνά πολλές ώρες μόνη και δεν έχει αρκετή αλληλεπίδραση με τους ανθρώπους της μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή τη συμπεριφορά για να τραβήξει την προσοχή τους.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί και όταν πεινάει. Αν η γάτα έχει διαπιστώσει ότι ένα δάγκωμα έχει ως αποτέλεσμα να ασχοληθούν μαζί της ή να της δώσουν αυτό που ζητά, μπορεί να επαναλάβει τη συμπεριφορά.
Άλλος λόγος μπορεί να είναι η ανάγκη της να προστατεύσει τον προσωπικό της χώρο. Το δάγκωμα μπορεί επίσης να εμφανιστεί όταν έχει φτάσει στα όριά της από το χάιδεμα.
Πολλές γάτες έχουν συγκεκριμένο όριο ανοχής στο άγγιγμα και συνήθως προειδοποιούν πριν αντιδράσουν. Η νευρική κίνηση της ουράς, τα αυτιά που γυρίζουν προς τα πίσω, η ένταση στο σώμα και οι αλλαγές στη γενικότερη συμπεριφορά είναι ορισμένα από τα σημάδια που μπορεί να προηγηθούν.
Το πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι συχνά δεν τα αναγνωρίζουν ή επιλέγουν να τα αγνοήσουν. Έτσι, η γάτα μπορεί τελικά να καταφύγει στο δάγκωμα.
Φόβος, στρες αλλά και πόνος
Ο φόβος και το στρες μπορούν επίσης να οδηγήσουν μια γάτα στο να δαγκώσει. Όταν ένα ζώο αισθάνεται έντονη απειλή, μπορεί να περάσει σε κατάσταση «μάχης ή φυγής» και να αντιδράσει αμυντικά.
Αν μάλιστα έχει μάθει στο παρελθόν ότι το δάγκωμα την κάνει να απαλλαγεί από κάτι που δεν θέλει, είναι πιθανό να χρησιμοποιήσει ξανά την ίδια συμπεριφορά. Αυτό μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια του μπάνιου ή του κόψιμου των νυχιών.
Ένας παράγοντας που συχνά παραβλέπεται είναι και ο πόνος. Αν μια γάτα αρχίσει ξαφνικά να δαγκώνει όταν κάποιος την αγγίζει σε ένα συγκεκριμένο σημείο του σώματός της, ενδέχεται να υπάρχει τραυματισμός ή κάποιο πρόβλημα υγείας που δεν είναι εμφανές.
Επομένως, όταν το δάγκωμα αποτελεί καινούργια συμπεριφορά και δεν υπάρχει κάποια προφανής εξήγηση, καλό είναι να προηγείται επικοινωνία με τον κτηνίατρο, ώστε να αποκλειστεί κάποιο ιατρικό αίτιο.
Τα συχνότερα λάθη όταν μας δαγκώνει
Τραβάμε απότομα το χέρι μας
Η αυθόρμητη αντίδραση όταν μια γάτα δαγκώσει είναι συνήθως να τραβήξουμε αμέσως το χέρι μας. Ωστόσο, η απότομη κίνηση μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Για τη γάτα, η κίνηση ενός χεριού που απομακρύνεται γρήγορα μπορεί να θυμίζει θήραμα που προσπαθεί να ξεφύγει. Αυτό ενδέχεται να ενεργοποιήσει ακόμη περισσότερο το κυνηγετικό της ένστικτο και να την κάνει να σφίξει περισσότερο το δάγκωμα.
Μια διαφορετική αντίδραση είναι να σπρώξουμε απαλά το χέρι προς το στόμα της. Η κίνηση αυτή μπορεί να την αιφνιδιάσει και να την κάνει να αφήσει το χέρι.
Της φωνάζουμε ή την τιμωρούμε
Οι φωνές και η σωματική τιμωρία δεν αποτελούν αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης του δαγκώματος.
Μια τέτοια αντίδραση μπορεί να τρομάξει τη γάτα και να επηρεάσει αρνητικά τη σχέση της με τον άνθρωπό της, χωρίς παράλληλα να της εξηγεί ποια συμπεριφορά θα έπρεπε να ακολουθήσει.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι έντονες αντιδράσεις μπορεί να εκληφθούν από τη γάτα ως μέρος ενός παιχνιδιού και να ενισχύσουν περαιτέρω την αλληλεπίδραση.
Χρησιμοποιούμε τα χέρια και τα πόδια ως παιχνίδι
Ένα συνηθισμένο λάθος ξεκινά ήδη από την ηλικία του γατιού. Πολλοί παίζουν με το μικρό ζώο χρησιμοποιώντας τα δάχτυλα ή τα πόδια τους.
Με αυτόν τον τρόπο, όμως, το γατάκι μαθαίνει ότι τα ανθρώπινα χέρια και πόδια αποτελούν αποδεκτούς στόχους για παιχνίδι και δάγκωμα.
Μπορεί να φαίνεται ακίνδυνο όταν είναι μικρό, όμως η ίδια συμπεριφορά δεν είναι εξίσου ευχάριστη όταν η γάτα μεγαλώσει και αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη δύναμη.
Το πρόβλημα τότε είναι ότι μπορεί να προσπαθήσουμε να διορθώσουμε μια συνήθεια που στην πραγματικότητα είχαμε ενθαρρύνει εμείς οι ίδιοι.
Δεν αντιδρούν όλοι στο σπίτι με τον ίδιο τρόπο
Η συνέπεια είναι σημαντική όταν προσπαθούμε να περιορίσουμε μια ανεπιθύμητη συμπεριφορά.
Αν, για παράδειγμα, ένας άνθρωπος απομακρύνεται κάθε φορά που η γάτα δαγκώνει, ενώ κάποιος άλλος γελάει, παραμένει κοντά της και συνεχίζει το παιχνίδι, το ζώο λαμβάνει διαφορετικά μηνύματα.
Για να υπάρξει αποτέλεσμα, όλοι όσοι ζουν στο ίδιο σπίτι χρειάζεται να αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο κάθε φορά που εμφανίζεται η συμπεριφορά.
Πώς μπορεί να περιοριστεί το δάγκωμα
Απομακρυνόμαστε μετά το δάγκωμα
Αφού απελευθερωθεί το χέρι, είναι προτιμότερο να σταματήσει αμέσως η αλληλεπίδραση. Χωρίς φωνές, μάλωμα ή συνέχιση του παιχνιδιού, απομακρυνόμαστε από τον χώρο.
Όταν αυτό γίνεται σταθερά κάθε φορά που εμφανίζεται το δάγκωμα, η γάτα μπορεί να συνδέσει τη συμπεριφορά με το τέλος του παιχνιδιού και της προσοχής.
Της προσφέρουμε κατάλληλες εναλλακτικές
Το παιχνίδι είναι σημαντικό για τις γάτες, καθώς τους επιτρέπει να εκτονώνουν τα φυσικά τους ένστικτα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να χρησιμοποιούνται τα χέρια μας.
Διαδραστικά παιχνίδια, παιχνίδια με ραβδάκι, αντικείμενα που μπορεί να «κλωτσάει» με τα πίσω πόδια και ταΐστρες-παζλ μπορούν να προσφέρουν διαφορετικούς τρόπους απασχόλησης και εκτόνωσης.
Ο στόχος είναι η γάτα να διοχετεύει την ανάγκη της να κυνηγήσει, να ορμήσει και να πιάσει σε ένα κατάλληλο αντικείμενο. Το «θήραμα» πρέπει να είναι το παιχνίδι και όχι το ανθρώπινο χέρι.
Επιβραβεύουμε την ήρεμη συμπεριφορά
Η θετική ενίσχυση μπορεί να είναι πιο χρήσιμη από την τιμωρία. Όταν η γάτα επιλέγει να χρησιμοποιήσει απαλά την πατούσα της αντί να δαγκώσει, στρέφεται προς ένα παιχνίδι ή ζητά την προσοχή χωρίς να χρησιμοποιεί τα δόντια της, η συμπεριφορά αυτή μπορεί να επιβραβευτεί.
Μια μικρή λιχουδιά, ένας ήρεμος έπαινος ή λίγη τρυφερότητα μπορούν να τη βοηθήσουν να καταλάβει ότι η ήπια συμπεριφορά είναι αυτή που οδηγεί στην ανταπόκριση που αναζητά.
Τέλος, αν το δάγκωμα εμφανιστεί ξαφνικά, επιμένει ή δεν παρουσιάζει βελτίωση παρά τις προσπάθειες, είναι σημαντικό να ζητηθεί η συμβουλή κτηνιάτρου. Έτσι μπορούν να αποκλειστούν πιθανά προβλήματα υγείας, ενώ, αν το στρες ή το άγχος παίζουν σημαντικό ρόλο, μπορούν να αναζητηθούν οι κατάλληλοι τρόποι διαχείρισής τους.
