Πίσω από κάθε όνομα υπάρχει μια ιστορία
Οι περίπου 250 καταχωρίσεις δεν αντιστοιχούν απλώς σε ισάριθμες υπηρεσιακές μεταβολές. Αφορούν ανθρώπους που πέρασαν από σχολικές αίθουσες, δίδαξαν μαθητές, συνεργάστηκαν με συναδέλφους και δημιούργησαν τις δικές τους προσωπικές και επαγγελματικές διαδρομές.
Πίσω από κάθε όνομα μπορεί να βρίσκεται ένας εκπαιδευτικός που έζησε την αγωνία της πρώτης του ημέρας στην τάξη, μια καθηγήτρια που αφιέρωσε αμέτρητες ώρες στη διόρθωση γραπτών, ένας άνθρωπος που περίμενε τις διακοπές για να ξεκουραστεί ή κάποιος που έδινε παράλληλα τη δική του μάχη με ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας.
Κάθε ζωή είχε τη δική της ιστορία, τις οικογενειακές σχέσεις, τις φιλίες, τα σχέδια, τις δυσκολίες και τις μικρές καθημερινές στιγμές που δεν καταγράφονται σε κανένα υπηρεσιακό αρχείο.
Οι 250 θάνατοι δεν δείχνουν την αιτία
Χρειάζεται να γίνει μια σαφής διάκριση. Οι συγκεκριμένοι αριθμοί δεν αποτελούν απόδειξη ότι οι εκπαιδευτικοί έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της εργασίας τους.
Τα ΦΕΚ καταγράφουν διοικητικά γεγονότα και δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως επιδημιολογική έρευνα. Οι αιτίες θανάτου μπορεί να είναι πολλές και διαφορετικές: χρόνια νοσήματα, αιφνίδια προβλήματα υγείας, ατυχήματα ή άλλες περιστάσεις που δεν είναι γνωστές και δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εικασίας.
Το ουσιαστικό ερώτημα, επομένως, βρίσκεται αλλού.
Πόσο συστηματικά εξετάζεται η υγεία των εκπαιδευτικών; Πόσο καταγράφεται το εργασιακό στρες; Πόσοι άνθρωποι φτάνουν στα όρια της επαγγελματικής εξουθένωσης; Και τι μηχανισμοί υπάρχουν ώστε ένας εκπαιδευτικός που δυσκολεύεται να μπορεί πραγματικά να ζητήσει και να λάβει βοήθεια;
Μετριούνται τα πάντα εκτός από την ανθρώπινη φθορά
Η λειτουργία της εκπαίδευσης συνοδεύεται πλέον από μια πληθώρα αριθμών και δεικτών. Μετρώνται μαθητές και τμήματα, κενά και προσλήψεις, ώρες διδασκαλίας, επιδόσεις, στόχοι, αξιολογήσεις και μια σειρά από διοικητικές διαδικασίες.
Αυτό που είναι πολύ δυσκολότερο να αποτυπωθεί είναι η κόπωση του ανθρώπου που βρίσκεται πίσω από όλους αυτούς τους αριθμούς.
Πόσοι εκπαιδευτικοί βιώνουν καθημερινά έντονο εργασιακό άγχος; Πόσοι επιστρέφουν στο σπίτι τους και συνεχίζουν να σκέφτονται ένα δύσκολο περιστατικό στην τάξη, μια σύγκρουση με γονέα, ένα παιδί που χρειάζεται υποστήριξη ή μια ακόμη διοικητική υποχρέωση;
Η εξάντληση δεν έχει αριθμό πρωτοκόλλου και το άγχος δεν καταγράφεται σε μια διοικητική πράξη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν αποτελεί πραγματικότητα για αρκετούς εργαζόμενους.
Οι απαιτήσεις του σύγχρονου σχολείου έχουν αλλάξει
Η εικόνα του εκπαιδευτικού ως εργαζόμενου με λίγες ώρες εργασίας και πολλές διακοπές εξακολουθεί να υπάρχει σε ένα μέρος της κοινωνίας. Ωστόσο, η καθημερινότητα στο σύγχρονο σχολείο είναι αρκετά διαφορετική.
Ο εκπαιδευτικός καλείται πλέον να ανταποκριθεί σε έναν πολύ ευρύτερο ρόλο. Εκτός από τη διδασκαλία, χρειάζεται να διαχειρίζεται μαθησιακές και κοινωνικές δυσκολίες, να αντιμετωπίζει περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, να επικοινωνεί με οικογένειες, να διαχειρίζεται συγκρούσεις και να ανταποκρίνεται σε αυξημένες διοικητικές απαιτήσεις.
Παράλληλα, έχουν αυξηθεί οι ψηφιακές πλατφόρμες, οι αναφορές, τα σχέδια δράσης, οι συνεδριάσεις, οι επιμορφώσεις και οι διαδικασίες αξιολόγησης. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται επίσης να προσαρμόζονται διαρκώς σε νέες οδηγίες, εγκυκλίους και απαιτήσεις.
Όλα αυτά προστίθενται στην ήδη απαιτητική δουλειά μέσα στην τάξη και δημιουργούν ένα εργασιακό περιβάλλον στο οποίο η ψυχική αντοχή αποτελεί σημαντικό παράγοντα.
250 ονόματα, 250 διαφορετικές ζωές
Οι περίπου 250 θάνατοι που καταγράφηκαν σε ΦΕΚ μέσα σε ένα έτος δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως απόδειξη για κάτι που τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αποδεικνύουν.
Μπορούν όμως να λειτουργήσουν ως υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε υπηρεσιακή μεταβολή βρίσκεται ένας άνθρωπος.
Πίσω από μια οργανική θέση, ένα κενό, μια μετάθεση, μια αξιολόγηση ή μια διοικητική πράξη υπάρχει ένας εργαζόμενος με αντοχές αλλά και όρια. Ένας άνθρωπος που μπορεί να αγαπά το επάγγελμά του και ταυτόχρονα να κουράζεται από τις απαιτήσεις του. Κάποιος που καθημερινά στηρίζει μαθητές, ενώ ενδεχομένως ο ίδιος να χρειάζεται στήριξη.
Το σχολείο δεν αποτελείται μόνο από κτίρια, εγκυκλίους, πλατφόρμες, δείκτες και αξιολογήσεις. Πάνω απ' όλα αποτελείται από ανθρώπους.
Και ένα εκπαιδευτικό σύστημα που ενδιαφέρεται πραγματικά για τους μαθητές του χρειάζεται παράλληλα να ενδιαφέρεται και για την κατάσταση των ανθρώπων που βρίσκονται καθημερινά δίπλα τους.
Γιατί ένα σχολείο δεν μπορεί να είναι πραγματικά υγιές όταν οι άνθρωποί του αισθάνονται ότι η μόνη επιλογή τους είναι να συνεχίσουν απλώς να αντέχουν.
