Τι είναι η βιολογική ηλικία
Η βιολογική ηλικία διαφέρει από τη χρονολογική.
Η δεύτερη δείχνει απλώς πόσα χρόνια έχει ζήσει κάποιος. Η πρώτη επιχειρεί να περιγράψει σε ποια κατάσταση βρίσκεται ο οργανισμός του, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες που σχετίζονται με τον μεταβολισμό, τη φλεγμονή, την καρδιαγγειακή υγεία και άλλες φυσιολογικές λειτουργίες.
Έτσι, δύο άνθρωποι που είναι ακριβώς 70 ετών μπορεί να εμφανίζουν πολύ διαφορετική εικόνα ως προς την υγεία και τη λειτουργικότητα του οργανισμού τους.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι επιστήμονες μελετούν όλο και περισσότερο τη βιολογική ηλικία ως έναν πιο σύνθετο δείκτη της κατάστασης του σώματος.
Πώς έγινε η μελέτη
Στην έρευνα συμμετείχαν 104 άτομα ηλικίας 65 έως 75 ετών.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε τέσσερις διαφορετικές διατροφικές ομάδες.
Όλες οι διατροφές παρείχαν περίπου το 14% της ημερήσιας ενέργειας από πρωτεΐνη, όμως διέφεραν ως προς την προέλευσή της και ως προς την αναλογία λιπαρών και υδατανθράκων.
Οι δύο ομάδες ακολούθησαν παμφάγο διατροφή, στην οποία περίπου η μισή πρωτεΐνη προερχόταν από ζωικά τρόφιμα και η υπόλοιπη από φυτικές πηγές.
Οι άλλες δύο ακολούθησαν ημι-χορτοφαγικό πρότυπο, με περίπου το 70% της πρωτεΐνης να προέρχεται από φυτικές πηγές.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν είτε περισσότερα λιπαρά και λιγότερους υδατάνθρακες είτε λιγότερα λιπαρά και περισσότερους υδατάνθρακες.
Οι τέσσερις διατροφικές προσεγγίσεις
Οι ερευνητές συνέκριναν συνολικά τέσσερα διαφορετικά πρότυπα:
παμφάγο με υψηλότερη πρόσληψη λιπαρών,
παμφάγο με υψηλότερη πρόσληψη υδατανθράκων,
ημι-χορτοφαγικό με υψηλότερη πρόσληψη λιπαρών,
ημι-χορτοφαγικό με υψηλότερη πρόσληψη υδατανθράκων.
Για να εκτιμηθεί η βιολογική ηλικία, εξετάστηκαν 20 διαφορετικοί βιοδείκτες.
Μεταξύ αυτών ήταν η χοληστερόλη, η ινσουλίνη και η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη, ένας ευρέως χρησιμοποιούμενος δείκτης φλεγμονής.
Ποια ομάδα δεν παρουσίασε ουσιαστική μεταβολή
Η ομάδα που ακολούθησε παμφάγο διατροφικό πρότυπο με υψηλότερα λιπαρά δεν εμφάνισε αξιοσημείωτη αλλαγή στην υπολογιζόμενη βιολογική ηλικία.
Αυτή ήταν, μάλιστα, η διατροφή που έμοιαζε περισσότερο με τις συνήθειες που είχαν οι περισσότεροι συμμετέχοντες πριν από την έναρξη της μελέτης.
Αντίθετα, στις άλλες τρεις ομάδες καταγράφηκε μείωση της εκτιμώμενης βιολογικής ηλικίας με βάση τους δείκτες που εξετάστηκαν.
Πού φάνηκε η μεγαλύτερη αλλαγή
Τα ισχυρότερα στατιστικά ευρήματα καταγράφηκαν στους συμμετέχοντες που ακολούθησαν παμφάγο διατροφή με λιγότερα λιπαρά και περισσότερους υδατάνθρακες.
Σε αυτή την ομάδα, περίπου το 14% της ενέργειας προερχόταν από πρωτεΐνη, το 28-29% από λιπαρά και περίπου το 53% από υδατάνθρακες.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ακόμη και σε διάστημα μόλις τεσσάρων εβδομάδων οι μεταβολές στη διατροφή συνδέθηκαν με αλλαγές σε αρκετούς από τους βιοδείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της βιολογικής ηλικίας.
Τι μπορεί να σημαίνει αυτό
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η μείωση των λιπαρών, της ζωικής πρωτεΐνης ή και των δύο μπορεί να επηρεάζει ορισμένους δείκτες υγείας σε μεγαλύτερους ανθρώπους σχετικά γρήγορα.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι συγκεκριμένοι συμμετέχοντες «έγιναν νεότεροι».
Σημαίνει ότι ο οργανισμός τους εμφάνισε βιολογικές μεταβολές οι οποίες, σύμφωνα με το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε, αντιστοιχούσαν σε χαμηλότερη εκτιμώμενη βιολογική ηλικία.
Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Οι ίδιοι οι ερευνητές βάζουν φρένο στα μεγάλα συμπεράσματα
Η μελέτη είχε μικρή διάρκεια, μόλις τέσσερις εβδομάδες.
Δεν γνωρίζουμε επομένως αν οι αλλαγές που καταγράφηκαν θα διατηρούνταν για μήνες ή χρόνια.
Δεν έχει επίσης αποδειχθεί ότι όσοι εμφανίζουν χαμηλότερη υπολογιζόμενη βιολογική ηλικία θα έχουν μικρότερο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη ή άλλες παθήσεις που σχετίζονται με τη γήρανση.
Ούτε μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη διατροφή αυξάνει το προσδόκιμο ζωής.
Για να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα χρειάζονται πολύ μεγαλύτερες μελέτες, με περισσότερους συμμετέχοντες και παρακολούθηση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Ένα ενδιαφέρον μήνυμα για τη διατροφή μετά τα 65
Παρά τους περιορισμούς, η έρευνα προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στη συζήτηση γύρω από τη σχέση διατροφής και υγιούς γήρανσης.
Δείχνει ότι ακόμη και σε μεγαλύτερες ηλικίες ο οργανισμός παραμένει αρκετά «ευέλικτος» ώστε να ανταποκρίνεται σε αλλαγές του διαιτολογίου μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Το σημαντικότερο μήνυμα δεν είναι ότι υπάρχει κάποια «δίαιτα αντιγήρανσης».
Είναι ότι η ποιότητα και η σύνθεση της διατροφής μπορεί να επηρεάζουν μετρήσιμες παραμέτρους της υγείας ακόμη και μετά τα 65.
Και αυτό, από μόνο του, είναι ένα εύρημα που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση.
