Ο ανθρώπινος οργανισμός έχει εντυπωσιακές δυνατότητες προσαρμογής. Παρότι κάθε όργανο επιτελεί τον δικό του ρόλο, υπάρχουν ορισμένα που μπορούν να αφαιρεθούν χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ζωή σταματά. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο άνθρωπος συνεχίζει την καθημερινότητά του με ελάχιστες αλλαγές, ενώ σε άλλες χρειάζεται διαρκή ιατρική παρακολούθηση και ειδική αγωγή.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα όργανα είναι «άχρηστα». Η απουσία τους μπορεί να επηρεάσει σημαντικές λειτουργίες του σώματος, ακόμη κι αν δεν εμποδίζει την επιβίωση.
Τα όργανα που μπορούν να αφαιρεθούν
Η σκωληκοειδής απόφυση, η χοληδόχος κύστη, ο σπλήνας, οι αμυγδαλές και τα «κρεατάκια» μπορούν να αφαιρεθούν όταν υπάρχει ιατρική ανάγκη. Οι περισσότεροι άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν φυσιολογικά, αν και στην περίπτωση του σπλήνα αυξάνεται ο κίνδυνος σοβαρών λοιμώξεων και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.
Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δυνατή ακόμη και η πλήρης αφαίρεση του στομάχου ή του παχέος εντέρου. Ωστόσο, η καθημερινότητα αλλάζει σημαντικά, καθώς μπορεί να χρειάζονται ειδική διατροφή, συχνότερα γεύματα ή χειρουργική ανακατασκευή. Η αφαίρεση της μήτρας, των ωοθηκών ή των όρχεων δεν οδηγεί από μόνη της σε αδυναμία επιβίωσης, αλλά μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα και τις ορμόνες.
Ζωή με έναν νεφρό ή έναν πνεύμονα
Πολλοί άνθρωποι μπορούν να ζήσουν με έναν λειτουργικό νεφρό, ακόμη και μετά από δωρεά οργάνου. Χρειάζεται, όμως, τακτικός έλεγχος της νεφρικής λειτουργίας και της αρτηριακής πίεσης.
Το ίδιο ισχύει και για τον έναν πνεύμονα. Η αφαίρεσή του είναι δυνατή όταν κρίνεται απαραίτητο, αν και μπορεί να μειωθεί η αντοχή στην άσκηση. Η απώλεια του ενός ματιού ή αυτιού δεν απειλεί τη ζωή, αλλά επηρεάζει αντίστοιχα την όραση ή την ακοή.
Το ήπαρ αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση: δεν μπορεί κανείς να ζήσει χωρίς λειτουργικό ήπαρ, όμως μπορεί να αφαιρεθεί μεγάλο μέρος του, καθώς ο υγιής ιστός έχει τη δυνατότητα να αναγεννηθεί.
Ποια όργανα είναι απαραίτητα;
Ο εγκέφαλος, η καρδιά και το ήπαρ είναι απαραίτητα για την επιβίωση. Η πλήρης νεφρική ανεπάρκεια μπορεί επίσης να αποβεί θανατηφόρα χωρίς αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση.
Από την άλλη, χωρίς πάγκρεας ή θυρεοειδή μπορεί κάποιος να ζήσει, αλλά χρειάζεται δια βίου θεραπεία με ινσουλίνη, παγκρεατικά ένζυμα ή θυρεοειδικές ορμόνες. Ακόμη και χωρίς ουροδόχο κύστη είναι δυνατή η επιβίωση, μέσω ειδικής χειρουργικής ανακατασκευής.
Το γεγονός ότι ένα όργανο μπορεί να αφαιρεθεί δεν σημαίνει ότι είναι περιττό. Κάθε επέμβαση έχει διαφορετικές συνέπειες και μπορεί να απαιτεί φαρμακευτική αγωγή, ειδική διατροφή ή συνεχή ιατρική παρακολούθηση.
