Το σφουγγάρι που χρησιμοποιούμε καθημερινά για το πλύσιμο των πιάτων μπορεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εστίες βακτηρίων στην κουζίνα. Η πορώδης επιφάνειά του συγκρατεί υπολείμματα τροφών και νερό, ενώ όταν παραμένει για ώρες υγρό δημιουργεί ένα περιβάλλον ιδιαίτερα ευνοϊκό για την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Σύμφωνα με ειδικούς στην ασφάλεια των τροφίμων, βακτήρια όπως το E. coli, ο σταφυλόκοκκος αλλά και η σαλμονέλα μπορούν να βρεθούν σε ένα κακώς συντηρημένο σφουγγάρι και στη συνέχεια να μεταφερθούν στα χέρια, τα πιάτα και τις επιφάνειες της κουζίνας. Για τον λόγο αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει να μην χρησιμοποιούνται σφουγγάρια για το πλύσιμο πιάτων και μαγειρικών σκευών.
Ποιες είναι οι πιο ασφαλείς επιλογές
Οι ειδικοί προτείνουν ως εναλλακτική τη βούρτσα πιάτων, καθώς στεγνώνει ταχύτερα και δυσκολεύεται περισσότερο να παγιδεύσει υπολείμματα τροφών. Μελέτη του 2021 έδειξε ότι οι βούρτσες δεν διατηρούσαν νερό αρκετές ώρες μετά τη χρήση, σε αντίθεση με ορισμένα σφουγγάρια που μπορούσαν να συγκρατούν ακόμη και σημαντική ποσότητα νερού την επόμενη ημέρα. Απαραίτητη, πάντως, παραμένει η τακτική καθαριότητα και αντικατάστασή τους όταν εμφανίζουν έντονη βρωμιά ή λεκέδες.
Μια ακόμη επιλογή είναι τα πανιά κουζίνας, τα οποία μπορούν να είναι πιο υγιεινά από τα σφουγγάρια όταν πλένονται και στεγνώνουν σωστά. Η καλύτερη πρακτική είναι να χρησιμοποιείται καθαρό πανί καθημερινά και να πλένεται σε υψηλή θερμοκρασία. Αντίθετα, ένα πανί που μένει τσαλακωμένο και υγρό μπορεί να συγκεντρώσει βακτήρια όπως ακριβώς και ένα σφουγγάρι. Για ακόμη μικρότερο κίνδυνο, υπάρχει και το χαρτί κουζίνας μίας χρήσης, αν και αποτελεί λιγότερο φιλική επιλογή για το περιβάλλον.
Αν δεν μπορείτε να αποχωριστείτε το σφουγγάρι
Για όσους συνεχίζουν να χρησιμοποιούν σφουγγάρι, οι ειδικοί προτείνουν την καθημερινή απολύμανσή του, όταν χρησιμοποιείται συχνά. Μπορεί να τοποθετηθεί στο πλυντήριο πιάτων, να ζεσταθεί σε φούρνο μικροκυμάτων ενώ είναι βρεγμένο ή να περιχυθεί με βραστό νερό. Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα δεν είναι απόλυτα ως προς την αποτελεσματικότητα αυτών των μεθόδων, καθώς ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η μείωση των βακτηρίων δεν είναι πάντα σημαντική στις πραγματικές συνθήκες μιας κουζίνας.
Μια διαφορετική λύση είναι τα σφουγγάρια σιλικόνης, τα οποία δεν είναι πορώδη και δεν συγκρατούν νερό όπως τα παραδοσιακά. Καθαρίζονται ευκολότερα και, στις περισσότερες περιπτώσεις, μπορούν να πλυθούν και στο πλυντήριο πιάτων.
