Η επιστήμη προάγει μια όμορφη μαγεία, τη μαγεία της σκέψης του ανθρώπου
Υπάρχει μία αντίληψη σε πολλούς ανθρώπους ότι η επιστήμη προχωρά σε μια απομάγευση της σκέψης του ανθρώπου. Γιατί όταν εξηγεί ένα φαινόμενο και μέσα από τις διαδικασίες του αναγωγισμού, μπορεί να ικανοποιεί την ανάγκη της Γνώσης και της φωτεινής ανάδυσης της σχέσης «αιτίου - αποτελέσματος», παράλληλα δεν αφήνει τη φαντασία του ανθρώπου να διαμορφώσει τη δική της υποκειμενική θεώρηση.
Βέβαια η ερμηνεία μέσω του αναγωγισμού και η μετατόπιση σε μοριακό επίπεδο, για τις φυσικές επιστήμες για παράδειγμα, δεν σημαίνει ότι το μακροσκοπικά εξεταζόμενο γεγονός είναι μια ευθεία αντανάκλαση του μικροσκοπικού πεδίου, γιατί μεσολαβούν διάφορα ενδιάμεσα στοιχεία, η κατανόηση των οποίων προσφέρει ιδιαίτερους στοχασμούς και ως εκ τούτου τροφοδοτείται η σκέψη μας με νέες προκλήσεις.
Και το πιο σημαντικό, ποτέ η επιστήμη δεν φτάνει σε τελικές αλήθειες ούτε πολύ περισσότερο σε δόγματα. Κάθε νέα της ερμηνεία και θεωρία είναι μονοπάτι για επόμενες ανακαλύψεις. Τα εργαλεία της, το διαρκές αξιερώτητο, η επιμελής αναζήτηση της έρευνας και η αέναη διαπάλη της με τα διαρκώς όλο και πιο νέα προβλήματα, που θέτει η πραγματικότητα και η ζωή, είναι απείρως πιο μαγευτικό ταξίδι.
Η πρόκληση επομένως δεν είναι ο μη φωτισμός της επιστήμης επί των πεδίων αναφοράς της αλλά η διαμόρφωση τέτοιας κουλτούρας και αισθητικής σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους, ώστε να γεύονται τη χαρά της ερμηνείας και της εξήγησης. Άλλωστε, η γνώση ποτέ δεν μπορεί να σταματήσει. Συνεχώς αναζητά τη διακρίβωση κάθε πράγματος και κάθε γεγονότος. Και όχι μόνο αυτό, αλλά συμβαίνει με έναν αυθόρμητο τρόπο η εμφάνιση νέων προβλημάτων και αποριών, που έρχονται ως αποτέλεσμα κάθε νέας γνώσης!
Αν δούμε την περίπτωση του CERN, του μεγαλύτερου πειράματος στην ιστορία του ανθρώπου, αν αναλογιστούμε το που μας πάει στις απαρχές του χωροχρόνου, τι σημαίνει αυτό και παράλληλα αν απαριθμήσουμε τις άμεσες εφαρμογές των επιμέρους συμπερασμάτων του στην καθημερινή μας ζωή, θα εκπλαγούμε μπροστά στα θαύματα που λαμβάνουν χώρα και που οδηγούν σε όλο και πιο συναρπαστικό ταξίδι.
Όμως η απομάγευση, όπως την επινόησε και την εισήγαγε ο Μαξ Βέμπερ, σήμαινε τον «εξοβελισμό της μαγείας ως τεχνικής σωτηρίας», ενώ ο Γκοσέ, στο έξοχο βιβλίο του «Η απομάγευση του κόσμου», αποδίδει άλλο περιεχόμενο: «το τέλος της κυριαρχίας του αόρατου». Τώρα οι δυνάμεις της φύσης δεν είναι άγνωστες, δεν συνιστούν πεδίο μαγείας, που χειραγωγούν και φοβίζουν το ανθρώπινο ον.
Έχουμε βγει οριστικά από την μυστικιστική και θρησκοληπτική αντίληψη, από το σκοτεινό φάσμα των προκαταλήψεων, των προλήψεων, των μυστικών δυνάμεων, του ανορθολογισμού, της μαγείας, της δύναμης του ανεξήγητου. Ο ορθολογισμός, οι Διαφωτισμοί, ο ουμανισμός έχουν πάρει τη γραφίδα της ιστορίας. Και είναι η Επιστήμη με όλο το μεγαλείο της που ερμηνεύει και μετασχηματίζει τον κόσμο και παράλληλα δημιουργεί δικές της αυτόνομες εκφράσεις.
Μαζί με την Τέχνη οδηγεί τον άνθρωπο σε όλο και περισσότερο φως. Τώρα το θαύμα και ο θαυμασμός, η απορία και η έκσταση δεν αφορούν μόνο την παρατήρησή μας στον φυσικό κόσμο. Αφορούν όλο και πιο έντονα την επιστήμη, τη γνώση, την έρευνα. Το σύνολο των επιστημονικών πεδίων, οι ανθρωπιστικές, κοινωνικές και θετικές επιστήμες υφαίνουν όλο και πιο δημιουργικά το μέλλον της ανθρωπότητας.
«Να είμαστε εκεί». Εκεί που οι ερευνητές και οι καλλιτέχνες είτε του μικρόκοσμου και του μακρόκοσμου είτε της ανθρώπινης φύσης και της κοινωνίας ανοίγουν όλο και πιο νέους δρόμους για τη χειραφέτησή μας. Εκεί που η γοητεία της γνώσης μας απελευθερώνει. «Να σπουδάζουμε, να μελετάμε της επιστήμης τους θησαυρούς».
