Ένα νέο περιστατικό έρχεται να προκαλέσει ερωτήματα την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια αναβάθμισης των συστημάτων αεροναυτιλίας στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, άγνωστοι παραβίασαν την περίφραξη εγκαταστάσεων της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) στο Ελληνικό και αφαίρεσαν καρούλια με καλώδια, τα οποία προορίζονταν για την εγκατάσταση του νέου VCRS (Voice Communication & Recording System). Το περιστατικό φέρεται να σημειώθηκε το απόγευμα της Παρασκευής. Οι δράστες φέρονται να εισήλθαν στον χώρο, να αφαίρεσαν το υλικό και στη συνέχεια να αποχώρησαν με όχημα.
Η κλοπή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς τα συγκεκριμένα υλικά συνδέονται με ένα έργο που αφορά την αναβάθμιση των συστημάτων επικοινωνίας ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στα Κέντρα Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας.
Το έργο των 3,8 εκατ. ευρώ
Το νέο VCRS βρίσκεται ήδη σε φάση υλοποίησης. Στις 16 Μαρτίου 2026 υπογράφηκε σύμβαση δωρεάς ύψους 3,8 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, με αντικείμενο την προμήθεια και εγκατάσταση του συστήματος στα Κέντρα Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας της ΥΠΑ.
Στη δωρεά συμμετέχουν ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, οι εταιρείες Fraport, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AEGEAN και οι Κρητικές Αεροπορικές Εκμεταλλεύσεις, ενώ η σχετική ρύθμιση εντάχθηκε στη συνέχεια και στο νομοθετικό πλαίσιο. Το VCRS αποτελεί βασικό τμήμα της προσπάθειας εκσυγχρονισμού των υποδομών επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται στον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν η κλοπή των καλωδίων θα επηρεάσει την πορεία του έργου. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση για συγκεκριμένη καθυστέρηση στο χρονοδιάγραμμα εγκατάστασης.
Γιατί είναι σημαντικό το VCRS
Το VCRS αφορά την επικοινωνία και την καταγραφή των φωνητικών επικοινωνιών που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Η ανάγκη για την αναβάθμιση των σχετικών υποδομών έγινε ιδιαίτερα εμφανής μετά το σοβαρό τεχνικό περιστατικό που σημειώθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2026 στο FIR Αθηνών.
Σύμφωνα με το επίσημο υλικό της ΥΠΑ, εκείνη την ημέρα παρουσιάστηκε συνεχής παρεμβολή «θορύβου» στην ακρόαση των συχνοτήτων, επηρεάζοντας ταυτόχρονα περισσότερες από μία συχνότητες του FIR Αθηνών. Παράλληλα, καταγράφηκαν προβλήματα σε τηλεφωνικές γραμμές επιχειρησιακής επικοινωνίας και κυκλώματα δεδομένων.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ΥΠΑ, τα πρωτεύοντα και εφεδρικά συστήματα φωνητικής επικοινωνίας και οι πομποδέκτες παρέμειναν σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του περιστατικού.
Η ειδική επιτροπή που εξέτασε το συμβάν εντόπισε, μεταξύ άλλων, σημαντική εξάρτηση των τηλεπικοινωνιακών υποδομών από παλαιότερη τεχνολογία SDH, η οποία δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή.
Για τον λόγο αυτό προτάθηκε η επιτάχυνση της μετάβασης σε VoIP, αλλά και η ολοκλήρωση των διαδικασιών για το νέο VCS/RCS και τους νέους πομποδέκτες.
495 νέοι πομποδέκτες VHF VoIP
Στο συνολικό σχέδιο περιλαμβάνεται και η προμήθεια 495 νέων πομποδεκτών VHF VoIP, με σύμβαση ύψους περίπου 4,2 εκατ. ευρώ, η οποία είχε συμβασιοποιηθεί από τον Οκτώβριο του 2025.
Παράλληλα, έχει δρομολογηθεί το νέο VCS/RCS για τα Κέντρα Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας, με ανάδοχο τη Space Hellas και συμβατικό κόστος που είχε αναφερθεί στα περίπου 4,7 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο των αρχικών διαδικασιών.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι μετά το περιστατικό του Ιανουαρίου προωθείται ένα ευρύτερο πρόγραμμα μετάβασης σε σύγχρονες τεχνολογίες επικοινωνίας, με στόχο την ενίσχυση της αξιοπιστίας και της ανθεκτικότητας των κρίσιμων υποδομών.
Νέα ερωτήματα για τη φύλαξη της ΥΠΑ
Πέρα από την τεχνική διάσταση του έργου, η κλοπή στο Ελληνικό φέρνει στο προσκήνιο και το ζήτημα της ασφάλειας των εγκαταστάσεων της ΥΠΑ. Η αφαίρεση υλικού που προορίζεται για ένα κρίσιμο έργο αναβάθμισης δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με την περίφραξη, την επιτήρηση και τα μέτρα προστασίας του χώρου.
Το ζήτημα της φύλαξης είναι διαφορετικό από την αξιοπιστία των ίδιων των συστημάτων, ωστόσο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η εγκατάσταση του VCRS αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας που έχει αντιμετωπίσει κατά το παρελθόν τεχνικές και διοικητικές δυσκολίες.
Πλέον, εκτός από τον εντοπισμό των δραστών, ζητούμενο είναι να αποσαφηνιστεί πόσο υλικό αφαιρέθηκε, εάν μπορεί να αντικατασταθεί άμεσα και κατά πόσο επηρεάζεται το χρονοδιάγραμμα του έργου. Μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως ότι η κλοπή οδηγεί σε αναβολή ή μετάθεση της έναρξης λειτουργίας του VCRS.
Το κρίσιμο στοίχημα για το FIR Αθηνών
Η αναβάθμιση των συστημάτων επικοινωνίας αποτελεί μία από τις βασικές παρεμβάσεις που έχουν ζητηθεί μετά το τεχνικό περιστατικό του Ιανουαρίου.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η μετάβαση σε VoIP, η ολοκλήρωση του νέου VCS/RCS, η εγκατάσταση των 495 νέων πομποδεκτών, η ενίσχυση της εποπτείας και της τηλεμετρίας, αλλά και η μελλοντική μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής σε καταλληλότερο περιβάλλον.
Με τη σύμβαση δωρεάς του Μαρτίου, το έργο προμήθειας και εγκατάστασης του VCRS πέρασε σε συγκεκριμένο στάδιο υλοποίησης. Η κλοπή των καλωδίων στο Ελληνικό προσθέτει, ωστόσο, ένα ακόμη εμπόδιο και καθιστά κρίσιμη την άμεση αντικατάσταση του υλικού, ώστε να μην υπάρξει νέα επιβάρυνση στην πορεία του έργου και στην προσπάθεια εκσυγχρονισμού του FIR Αθηνών.
