Δυνατότητα να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης χωρίς να καταβάλουν οι ίδιοι ασφαλιστικές εισφορές έχουν συγκεκριμένες κατηγορίες ανέργων που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση. Παράλληλα, προβλέπεται η αναγνώριση χρόνου ασφάλισης από προηγούμενη υπαγωγή στον ΟΓΑ, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να αξιοποιηθεί και η εξαγορά πλασματικών ετών.
Ποιοι μπορούν να λάβουν δωρεάν ασφαλιστική κάλυψη
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης για μακροχρόνια ανέργους που απέχουν έως πέντε χρόνια από τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Στην περίπτωση αυτή, οι ασφαλιστικές εισφορές καλύπτονται από τη ΔΥΠΑ, επιτρέποντας στους δικαιούχους να συνεχίσουν την ασφάλισή τους μέχρι να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο.
Βασικές προϋποθέσεις είναι:
- ανεργία για τουλάχιστον 12 συνεχόμενους μήνες,
- απόσταση έως πέντε ετών από τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης,
- συμπλήρωση από 3.000 έως 4.500 ημερών ασφάλισης,
- μη υπαγωγή σε καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.
Με τις νεότερες ρυθμίσεις δεν προβλέπεται πλέον συγκεκριμένο ηλικιακό όριο ως προϋπόθεση ένταξης. Η δυνατότητα συνδέεται με την απόσταση που έχει ο ασφαλισμένος από το εκάστοτε απαιτούμενο όριο ηλικίας για πλήρη σύνταξη γήρατος.
Έτσι, το όριο δεν είναι ίδιο για όλους τους ασφαλισμένους, αλλά εξαρτάται από την κατηγορία στην οποία ανήκουν και τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησής τους.
Πώς υπολογίζεται ο χρόνος ασφάλισης στον ΟΓΑ
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ρύθμιση που αφορά ασφαλισμένους οι οποίοι είχαν υπαχθεί στο παρελθόν στον ΟΓΑ. Συγκεκριμένα, μπορεί να αναγνωριστεί χρόνος προαιρετικής ασφάλισης που αφορά την περίοδο από το 1988 έως και το 1997. Ο χρόνος αυτός εντάσσεται πλέον στις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης και μπορεί να συνυπολογιστεί στον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο.
Η δυνατότητα δεν περιορίζεται μόνο σε όσους παρέμειναν αγρότες. Αφορά και ασφαλισμένους που στη συνέχεια άλλαξαν επαγγελματική δραστηριότητα και ασφαλίστηκαν σε άλλους φορείς, όπως τα πρώην ταμεία ΟΑΕΕ ή ΙΚΑ, καθώς και το Δημόσιο.
Με αυτόν τον τρόπο, χρόνος ασφάλισης που είχε πραγματοποιηθεί στον ΟΓΑ μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να συνυπολογιστεί με χρόνο ασφάλισης από διαφορετικό ασφαλιστικό φορέα.
Μία ακόμη δυνατότητα που έχουν οι ασφαλισμένοι είναι η αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούν να αναγνωριστούν έως και επτά έτη, γεγονός που ενδέχεται να επιτρέψει την ταχύτερη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Η αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης ή επιδιώκουν να κατοχυρώσουν δικαίωμα πλήρους σύνταξης αντί μειωμένης.
Ο χρόνος αναγνώρισης μπορεί να αφορά, μεταξύ άλλων:
- στρατιωτική υπηρεσία,
- χρόνο για τέκνα,
- σπουδές,
- κενά χρονικά διαστήματα μεταξύ περιόδων εργασίας,
- επιδοτούμενη ανεργία, εντός των προβλεπόμενων ορίων,
- χρόνο ασθένειας,
- γονική άδεια ανατροφής,
- χρόνο μαθητείας.
Η αίτηση για την αναγνώριση του χρόνου θα πρέπει να υποβληθεί πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης ή ταυτόχρονα με αυτή.
Πώς γίνεται η εξαγορά
Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr ή μέσω αίτησης στον e-ΕΦΚΑ.
Τα βασικά στάδια είναι:
- Υποβολή αίτησης για την αναγνώριση των πλασματικών ετών.
- Έκδοση της σχετικής απόφασης από τον e-ΕΦΚΑ.
- Καταβολή του ποσού εφάπαξ, σε έως 60 δόσεις ή, στις προβλεπόμενες περιπτώσεις, μέσω παρακράτησης ποσοστού από τη σύνταξη.
- Προσμέτρηση του αναγνωρισμένου χρόνου στον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο.
Το κόστος εξαρτάται από την ασφαλιστική ιδιότητα και την κατάσταση του ενδιαφερόμενου κατά τον χρόνο της εξαγοράς.
Για μισθωτούς, ο υπολογισμός γίνεται με βάση εισφορά 20% επί των ασφαλιστέων αποδοχών του προηγούμενου έτους. Για αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες λαμβάνεται υπόψη η ασφαλιστική κατηγορία που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Σε περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης χρησιμοποιείται ως βάση υπολογισμού η εισφορά 20% επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού.
Τι ισχύει για Δημόσιο, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες
Για τους υπαλλήλους του Δημοσίου, στις αιτήσεις που υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, η εξαγορά υπολογίζεται με εισφορά 20% επί του βασικού μισθού, χωρίς να προβλέπεται ελάχιστο κόστος.
Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, το κόστος κάθε μήνα αναγνώρισης συνδέεται με τη μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης.
Τα σχετικά ποσά έχουν αναπροσαρμοστεί κατά 2,5% από την 1η Ιανουαρίου 2026, με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί αντίστοιχα και το κόστος αναγνώρισης πλασματικού χρόνου για τις αιτήσεις που υποβάλλονται μέσα στο 2026.
