Τα παιχνίδια είναι ένας δίαυλος επικοινωνίας, ένα μέσο διασκέδασης. Όμως δεν είναι μόνο αυτό. Τα παιχνίδια μας διδάσκουν σχεδόν πάντα κάτι. Το μόνο που χρειάζεται είναι να αποκωδικοποιήσουμε και να ανακαλύψουμε τι είναι αυτό που μας διδάσκουν.
Γενιές και γενιές μεγάλωσαν με ένα συγκεκριμένο επιτραπέζιο παιχνίδι, το οποίο οξύνει την κριτική σκέψη και ενεργοποιεί τις στρατηγικές ικανότητες του ατόμου. Αυτό το παιχνίδι δεν είναι άλλο από το σκάκι. Όμως μήπως κρύβεται κάτι περισσότερο από ένα απλό “ρουά ματ” στο τέλος;
Το σκάκι μας έμαθε να σκεφτόμαστε δύο βήματα πιο μπροστά, να προσπαθούμε να προβλέψουμε την κίνηση του αντιπάλου, να αντιστρέψουμε την έκβαση του παιχνιδιού, όπως μας εξυπηρετεί.
Ταυτόχρονα, αν ο αντίπαλος αποδειχθεί νικητής έχοντας επεξεργαστεί σοφότερα τα δεδομένα της παρτίδας, να συμπεριφερόμαστε με σεβασμό και ακόμα καλύτερα, να μαθαίνουμε από αυτόν. Δεν είναι λογικό εξάλλου να είναι πάντα ο ένας νικητής και πάντα ένας ο ηττημένος.
Τα πιόνια είναι τα όπλα μας. Κύριο μέλημα του κάθε παίχτη είναι η προστασία του βασιλιά. Ο βασιλιάς αντιπροσωπεύει το στήριγμα για όλα τα υπόλοιπα πιόνια, ενώ η βασίλισσα αποτελεί το “δεξί χέρι” του βασιλιά. Έτσι, βασιλιάς και βασίλισσα συνεργάζονται για την επιτυχία του παίκτη τους.
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τις ανθρώπινες σχέσεις. Δε λειτουργεί ο ένας έναντι του άλλου, αλλά συμβαδίζουν και πάνε παράλληλα για το καλό αμφοτέρων. Ως προς τα στρατιωτάκια, τα οποία εκ πρώτης όψεως φαίνεται να έχουν ελάχιστη σημασία, είναι εκείνα που θα εδραιώσουν τα θεμέλια του παιχνιδιού. Τίποτα που συναντάμε στον δρόμο μας δεν είναι μηδαμινής σημασίας. Στο χέρι μας είναι να τα αξιοποιήσουμε σωστά και να μην τα αφήσουμε ανεκμετάλλευτα.
Στην πραγματικότητα, καμία κίνηση στο σκάκι δεν είναι άστοχη και η καθεμιά έχει τον σκοπό της. Οι αξιωματικοί και οι πύργοι με μια κατεύθυνσή τους μπορούν να αλλάξουν ολόκληρη την εξέλιξη του παιχνιδιού, ενώ μια κατεύθυνση του αλόγου μπορεί να λειτουργήσει αιφνιδιαστικά.
Το σκάκι δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι. Είναι τρόπος σκέψης, είναι εξάσκηση του νου, είναι στρατηγική. Γι’ αυτό θα ήταν χρήσιμο να διδάσκεται σε παιδιά όχι μόνο ως όμορφο τρόπο ψυχαγωγίας, αλλά και ως τρόπο συγκέντρωσης και καλλιέργειας μεθοδικού τρόπου σκέψης.
Κάθε κίνηση στο σκάκι, κάθε πιόνι, έχει τη δική του σημασία, κάτι που μας βοηθά να μην ξεχνάμε ότι στη ζωή έχουν όλα τον σκοπό τους. Ακόμα και τα λάθη, ίσως λειτουργήσουν ευεργετικά για την τελική νίκη. Γιατί στη ζωή δεν υπάρχει ένα τελικό ρουά ματ σε μια μόνο παρτίδα, αλλά εμείς είμαστε που ορίζουμε πόσες παρτίδες θα παίξουμε, με ποιους θα τις παίξουμε και πόσες φορές θα πούμε ρουά ματ.
