Για τις μεγάλες κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα, από το δημογραφικό και τη στεγαστική κρίση μέχρι την αστυφιλία, την υποστήριξη των ατόμων με αναπηρία και τη φροντίδα των παιδιών, μίλησε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στο Vidcast του alfavita.gr.
Συνομιλώντας με τον δημοσιογράφο Νίκο Λούρδα, η κ. Μιχαηλίδου παρουσίασε τις βασικές κατευθύνσεις του νέου νομοσχεδίου του υπουργείου, εξήγησε τη φιλοσοφία πίσω από τις νέες κοινωνικές παρεμβάσεις και αναφέρθηκε στις αλλαγές που έγιναν έπειτα από παρατηρήσεις πολιτών και φορέων κατά τη δημόσια διαβούλευση.
Κεντρική θέση στη συνέντευξη κατέλαβε η μετάβαση, όπως υποστήριξε η υπουργός, από ένα παραδοσιακό μοντέλο κοινωνικής πολιτικής που βασιζόταν κυρίως στα επιδόματα σε ένα πιο ενεργητικό σύστημα παροχής υπηρεσιών. Υπηρεσίες που, όπως ανέφερε, μπορούν να λειτουργήσουν ως «εργαλεία ελευθερίας», επιτρέποντας στους πολίτες να κάνουν τις δικές τους επιλογές για την οικογένεια, την εργασία και τον τόπο στον οποίο επιθυμούν να ζήσουν.
Δημογραφικό: «Δεν υπάρχει έτοιμη συνταγή να αντιγράψουμε»
Αναφερόμενη στο δημογραφικό πρόβλημα, η Δόμνα Μιχαηλίδου επισήμανε ότι η μείωση των γεννήσεων δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, αλλά μια κοινή πρόκληση για μεγάλο μέρος του δυτικού κόσμου.
Όπως σημείωσε, δεν υπάρχει κάποιο διεθνές μοντέλο που να μπορεί απλώς να αντιγραφεί και να εφαρμοστεί στην Ελλάδα, καθώς ακόμη και χώρες με ισχυρότερες κοινωνικές δομές και υψηλότερα εισοδήματα αντιμετωπίζουν αντίστοιχες ή ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις.
«Δεν υπάρχει κάτι, δυστυχώς, που να μπορούμε να αντιγράψουμε και να πούμε “η Σουηδία κάνει αυτό, ας το κάνουμε και εμείς”», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η υπουργός υποστήριξε ότι η αποτελεσματικότητα των μέτρων δεν πρέπει να κρίνεται αποκλειστικά από το κατά πόσο αυξάνεται άμεσα ο δείκτης γεννήσεων. Το πραγματικό ερώτημα, όπως είπε, είναι ποια θα ήταν η κατάσταση χωρίς προγράμματα όπως οι «Νταντάδες της Γειτονιάς», οι βρεφονηπιακοί σταθμοί, η πρώιμη παρέμβαση και το ολοήμερο σχολείο.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη θεσμοθέτηση του προγράμματος «Νταντάδες της Γειτονιάς», το οποίο προβλέπει οικονομική υποστήριξη ύψους 500 ευρώ τον μήνα για τη φύλαξη βρεφών έως 2,5 ετών σε ολόκληρη τη χώρα.
Παράλληλα, έκανε λόγο για τη διεύρυνση των ολοήμερων σχολείων και την παροχή ζεστών σχολικών γευμάτων στο 50% των δημοτικών σχολείων.
Το «δικαίωμα να παραμείνεις» και το επίδομα μετεγκατάστασης των 10.000 ευρώ
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η υπουργός στην έντονη συγκέντρωση του πληθυσμού στην Αττική, επισημαίνοντας ότι περίπου το 57% των πολιτών της χώρας ζει στο Λεκανοπέδιο.
Για την αντιμετώπιση της αστυφιλίας, η κυβέρνηση υιοθετεί, σύμφωνα με την ίδια, την ευρωπαϊκή αρχή του «the right to stay» — του δικαιώματος, δηλαδή, κάθε πολίτη να παραμείνει και να δημιουργήσει στον τόπο του.
Η πολιτική αυτή περιλαμβάνει φορολογικά κίνητρα σε ακριτικές περιοχές και μικρά νησιά, στοχευμένες επιδοτήσεις της ΔΥΠΑ για την απασχόληση ή τη δημιουργία επιχειρήσεων στην περιφέρεια, αλλά και την αναβάθμιση Κέντρων Υγείας σε ολόκληρη τη χώρα.
Σημαντική θέση στον σχεδιασμό κατέχει και η διεύρυνση του Προγράμματος Μετεγκατάστασης σε νέες περιοχές, μεταξύ των οποίων το Κιλκίς, οι Σέρρες, η Φλώρινα, η Πέλλα και η Καστοριά.
Το πρόγραμμα προβλέπει οικονομική ενίσχυση ύψους 10.000 ευρώ, με το 50% να καταβάλλεται προκαταβολικά και το υπόλοιπο μετά την ολοκλήρωση της εγκατάστασης.
Η κ. Μιχαηλίδου διευκρίνισε ότι ο δικαιούχος δεν είναι υποχρεωμένος να αποδείξει ότι βρήκε εργασία στη νέα περιοχή. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η πραγματική αλλαγή κατοικίας και η δήλωση της νέας διεύθυνσης.
Οι αλλαγές που προέκυψαν από τη δημόσια διαβούλευση
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στον τρόπο με τον οποίο η επαφή με τους πολίτες επηρεάζει τον σχεδιασμό της κοινωνικής πολιτικής.
Η υπουργός αναφέρθηκε στο ακαδημαϊκό της παρελθόν, παραδεχόμενη ότι είχε συνηθίσει να εργάζεται περισσότερο με βιβλία, υπολογιστικά μοντέλα και δεδομένα. Όπως είπε, η εμπειρία της στην πολιτική την έκανε να αντιληφθεί ότι οι αποφάσεις δεν μπορούν να λαμβάνονται αποκομμένες από την καθημερινότητα των πολιτών.
«Ό,τι έχω κάνει καλά, το έχω κάνει επειδή το έχω διορθώσει, είτε στον σχεδιασμό είτε μετέπειτα, από αυτά που έχω δει και από αυτά που έχω συζητήσει», σημείωσε.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τη συνάντησή της στη Φλώρινα με μητέρα οκτώ παιδιών. Μέσα από τη συζήτηση, όπως εξήγησε, διαπιστώθηκε ότι τα εισοδηματικά κριτήρια για την πρόσβαση στους βρεφονηπιακούς σταθμούς σταματούσαν να λαμβάνουν υπόψη τον αριθμό των παιδιών μετά το πέμπτο παιδί.
Η διάταξη διορθώθηκε, ώστε να μη βρίσκονται σε δυσμενέστερη θέση οι υπερπολύτεκνες οικογένειες.
Αντίστοιχη αλλαγή έγινε και στο πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς», καθώς μητέρα που βρισκόταν σε άδεια μητρότητας για το νεογέννητο παιδί της δεν μπορούσε αρχικά να λάβει voucher για τη φροντίδα ενός μεγαλύτερου βρέφους. Το συγκεκριμένο κενό, σύμφωνα με την υπουργό, καλύφθηκε.
Μετά τη δημόσια διαβούλευση προστέθηκαν επίσης λογοθεραπευτές στις επιτροπές αξιολόγησης του Προσωπικού Βοηθού, καθώς η επιστημονική τους γνώμη θεωρήθηκε αναγκαία, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο.
=Προσωπικός Βοηθός και πρώιμη παρέμβαση
Στη συνέντευξη παρουσιάστηκαν και οι νέες παρεμβάσεις για τα άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους.
Η Δόμνα Μιχαηλίδου ανακοίνωσε ότι το πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού περνά σε καθολική εφαρμογή, ενώ διευρύνεται και η πρώιμη παιδική παρέμβαση για παιδιά ηλικίας από έξι μηνών έως έξι ετών.
Το πρόγραμμα προβλέπει χρηματοδότηση έως 800 ευρώ τον μήνα για μέχρι 20 συνεδρίες, μέσα από πιστοποιημένους φορείς. Όπως εξήγησε, η φιλοσοφία του προγράμματος είναι οικογενειοκεντρική, καθώς στη θεραπευτική και εκπαιδευτική διαδικασία συμμετέχουν ενεργά και οι γονείς.
Για ορεινές περιοχές και μικρά νησιά, όπου είναι αντικειμενικά δύσκολη η εύρεση επαγγελματία προσωπικού βοηθού, προβλέπεται η δυνατότητα να αναλαμβάνει τον συγκεκριμένο ρόλο ο ίδιος ο γονέας.
Κοινωνική κατοικία: 2.300 διαμερίσματα σε στρατόπεδα
Η υπουργός αναφέρθηκε και στη συνεργασία με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας για τη δημιουργία 2.300 διαμερισμάτων κοινωνικής κατοικίας σε εκτάσεις ενεργών στρατοπέδων.
Όπως υποστήριξε, η ανάπτυξη μεγάλων στεγαστικών έργων στην Αθήνα συναντά σημαντικά εμπόδια, όπως η έλλειψη διαθέσιμης γης, η πολυδιάσπαση της ιδιοκτησίας, οι αρχαιολογικοί περιορισμοί και τα όρια στο ύψος των κτιρίων.
Στο πεδίο της υποστηριζόμενης διαβίωσης, σημείωσε ότι οι Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης για άτομα με αναπηρία αυξήθηκαν από 55 το 2019 σε περίπου 180.
Για να ενισχυθεί η διάθεση ακινήτων για κοινωνική κατοικία και δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης, προβλέπεται πλήρης φοροαπαλλαγή στα εισοδήματα από ενοίκια για τους ιδιοκτήτες που παραχωρούν τα ακίνητά τους για τους συγκεκριμένους σκοπούς.
Airbnb: Κίνητρα για επιστροφή στη μακροχρόνια μίσθωση
Για τη στεγαστική κρίση και τη βραχυχρόνια μίσθωση, η κ. Μιχαηλίδου ανέφερε ότι παρέχεται τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος σε ιδιοκτήτες που μετατρέπουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση.
Παράλληλα, εφαρμόζεται περιορισμός στις νέες καταχωρίσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης στο 1ο, το 2ο και το 3ο δημοτικό διαμέρισμα της Αθήνας, καθώς και στο 1ο δημοτικό διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης.
Στόχος, σύμφωνα με την υπουργό, είναι να αυξηθούν τα διαθέσιμα σπίτια για μακροχρόνια κατοικία, χωρίς να θιγούν οι ήδη υφιστάμενες καταχωρίσεις.
Βρεφονηπιακοί σταθμοί: Τέλος στα εισοδηματικά κριτήρια για τους πολύτεκνους
Η Δόμνα Μιχαηλίδου αναγνώρισε ότι η εύρεση θέσης σε βρεφονηπιακό σταθμό, ιδιαίτερα για βρέφη, παραμένει δύσκολη για πολλές οικογένειες.
Όπως ανακοίνωσε, καταργούνται τα εισοδηματικά κριτήρια για τις πολύτεκνες οικογένειες, οι οποίες θα μπορούν να λαμβάνουν voucher ανεξάρτητα από το ύψος του εισοδήματός τους.
Παράλληλα, εξετάζεται η αναθεώρηση των αυστηρών κτιριακών προδιαγραφών που ισχύουν για τη δημιουργία βρεφονηπιακών σταθμών, όπως η υποχρεωτική ύπαρξη κήπου ή η λειτουργία αποκλειστικά σε ισόγειο χώρο.
Η υπουργός διευκρίνισε ότι στόχος είναι μια λελογισμένη ελαστικοποίηση, ιδιαίτερα στα πυκνοκατοικημένα αστικά κέντρα, χωρίς καμία υποχώρηση στα ζητήματα ασφάλειας των παιδιών.
«Η μητρότητα και η εργασία δεν είναι διαζευκτικοί ρόλοι»
Κλείνοντας τη συνέντευξη, η Δόμνα Μιχαηλίδου μίλησε και για τη δική της εμπειρία ως εργαζόμενη μητέρα.
Απαντώντας στο ερώτημα εάν η μητρότητα μπορεί να λειτουργήσει ως επαγγελματικό μειονέκτημα, τόνισε ότι ο ρόλος της μητέρας και ο επαγγελματικός ρόλος δεν είναι ανταγωνιστικοί, αλλά αλληλοσυμπληρώνονται.
«Οι ρόλοι δεν είναι διαζευκτικοί μεταξύ τους. Είναι συνδυαστικοί. Ο συνδυασμός αυτός σε κάνει καλύτερο σε καθέναν από αυτούς», ανέφερε.
Η ίδια υποστήριξε ότι η προσωπική της εμπειρία τη βοήθησε να αντιληφθεί πιο άμεσα τις καθημερινές δυσκολίες των γονέων, από την ανάγκη απογευματινής δημιουργικής απασχόλησης των παιδιών μέχρι την ενίσχυση των παιδικών κατασκηνώσεων.
Βασικό στοίχημα για το επόμενο διάστημα, όπως κατέληξε, είναι η σταθερή χρηματοδότηση και η περαιτέρω διεύρυνση των νέων κοινωνικών προγραμμάτων, ώστε να μη λειτουργούν ως προσωρινές παρεμβάσεις, αλλά να αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα.
Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη της Δόμνας Μιχαηλίδου στο Vidcast του alfavita.gr
